སྐུ་འབུམ་དགོན།

ཡོང་ཁུངས་Wikipedia
གནས་སྤོ། དཀར་ཆག, འཚོལ།
Kumbummonastery.jpg


སྐུ་འབུམ་ནི་བོད་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་དགེ་ལུགས་པའི་་དགོན་སྡེ་གཅིག་རེད།

སྐུ་འབུམ་བྱམས་པ་གླིང་དགོནནི་བོད་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་དགེ་ལུགས་པའི་་དགོན་སྡེ་ཆེ་གྲས་གཅིག་རེད། སྐུ་འབུམ་བྱམས་པ་གླིང་ནི་ཟི་ལིང་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ལྷོ་ནུབ་ཏུ་ཡོད་ཅིང་། བར་ཐག་ན་སྤྱི་ལེ་བར་ཉེར་ལྔ་ཡོད་ལ། གནས་ས་ནི་སྐུ་འབུམ་རུ་གསར་ གྲོང་གི་པདྨའི་རི་ཞེས་བྱ་བའི་འདབས་ན་བརྗིད་འདུག དགོན་པའི་ གྲུབ་ཚུལ་ནི་ལྷ་ཁང་དང་ཚོགས་ཆེན་འདུག་ཁང་། མཆོད་རྟེན། གྲྭ་ཤག་ མང་པོས་གྲུབ་སྟེ། ཨར་ལས་དང་བརྐོ་བཟོ། འཇིམ་བཟོ། ལྡེབས་རིས། ཐང་ཀ་གཙགས་དྲུབ་མ། མར་བཟོས་མེ་ཏོག མཆོད་མཇལ་བཅས་ཀྱི་ ཕྱོགས་ནས་རིག་རྩལ་གྱི་ཆུ་ཚད་ཧ་ཅང་མཐོན་པོ་ཡོད། དགོན་པ་འདི་ནི་རང་རྒྱལ་གྱི་ནང་བའི་ཆོས་ལུགས་གྲས་ཀྱི་དགེ་ལུགས་ པའི་དགོན་ཆེན་དྲུག་གི་ཡ་གྱལ་ཡིན་ཞིང་། འདིས་མིན་ཆིན་རྒྱལ་རབས་ སྐབས་ཀྱི་མཚོ་བོད་ས་ཁུལ་གྱི་དཔལ་འབྱོར་དང་ཆབ་སྲིད། ཆོས་ལུགས། མི་རིགས་ཕན་ཚུན་བར་གྱི་འབྲེལ་བ། རིག་རྩལ། ཚན་རིག་བཅས་ལ་བརྟག་ དཔྱད་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་པར་དཔེ་དངོས་རིན་པོ་ཆེ་དང་ལོ་རྒྱུས་རང་བཞིག་ ལྡན་པའི་རྒྱ་ཆ་རྩ་ཆེན་བཞག་ཡོད་པ་རེད། དེར་བརྟེན། ༡༩༦༡ལོར་རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་གིས་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་གནའ་རྫས་སྲུང་སྐྱོབ་ལས་ ཁུངས་གལ་ཆེ་བ་ཁག་དང་པོའི་གྲས་སུ་བཞག་ནས་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱས།

སྐུ་འབུམ་བྱམས་པ་གླིང་ནི་དགེ་ལུགས་བསྟན་པའི་སྲོལ་བཏོན་མཁན་ནམ་ཏཱ་ལའི་ བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་དང་པོ་དང་པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་དང་པོའི་དགེ་རྒན། ཆོས་རྗེ་ཙོང་ཁ་པའི་ འཁྲུངས་ཡུལ་ཡིན། རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་ནི་(ཁོང་ནི་ཙོང་ཆུའི་འགྲམ་དུ་སྐུ་བལྟམས་པའི་ རྐྱེན་གྱིས་ཁོང་གི་བཙུན་སློབ་ཚོས་ཙོང་ཁའི་མཚན་དེ་ཁོང་ལ་གསོལ་པ་རེད།)གོང་མ་ཡོན་ཧོས་ ཙུང་རྒྱལ་པོའི་ཁྲི་ལོ་བཅུ་བདུན་(སྤྱི་ལོ་༡༣༥༧)སྐུ་འཁྲུངས་ཤིང་། ཁོང་གི་མཚན་ལ་བློ་ བཟང་གྲགས་པ་ཟེར་བ་དང་། དགུང་ལོ་གསུམ་པའི་ཐོག་དགེ་རྒན་བསྟེན་པ། དགུང་ལོ་བདུན་ བཞེས་ནས་བྱ་ཁྱུང་དགོན་པར་ཆོས་སློབ་དུ་ཕེབས། དགུང་ལོ་བཅུ་བདུན་བཞེས་ནས་ལྷ་སར་ཕེབས་སོ། ཁོང་གི་སྐུའི་ཚེ་སྨད་ལ་སངས་རྒྱས་རིག་པར་བྱང་ཆུབ་ཅིང་། མདོ་སྔགས་ལ་ཧ་ཅང་མཁྱེན་འདུག གསུང་འབུམ་གང་མང་བརྩམས་པ་རེད། ཁོང་གིས་ཐོག་མར་མདོ་དང་ཕྱི་མར་སྔགས་ལ་སྦྱོང་བ་དང་། སྒྲུབ་པ་ཉམས་ལེན་གཙོར་བྱེད་པ། སྡོམ་ཁྲིམས་དམ་ཞིང་བཙུན་པ། ཁྱིམ་ཐབ་བྱས་མི་ཆོག་པའི་གྲུབ་ མཐའ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཞིག་གསར་གཏོད་བྱས་པས། དེ་ལ་དགེ་ལུགས་པ་ཞེས་པའི་མིང་འདོགས་ཤིང་། ཞྭ་སེར་གྱོན་པས་ཞྭ་སེར་བསྟན་པ་ཞེས་ཟེར་སྲོལ་ཡང་འདུག ཞྭ་སེར་པའམ་དགེ་ལུགས་པ་ནི་གྲུབ་མཐའ་ གཞན་ལས་ཆེས་ཆེ་བའི་ཕྱོགས་ཁག་ཅིག་ཡིན། རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་ཁོང་ལྷ་སར་ཕེབས་རྗེས་ཕྱིར་ཕ་ཡུལ་དུ་མ་ཕེབས་པས། ཁོང་གི་མ་ཡུམ་ཤིང་བཟའ་ཨ་ཆོས་ལོ་ན་རྒས་ཤིང་ཁོང་དྲན་ཆེ་བས། ཁོང་ལ་འཕྲིན་ཡིག་ཞིག་དང་མོའི་དབུ་ སྐྲ་དཀར་པོ་ཅིག་ལྷ་སར་བསྐུར་ཏེ་ཁོང་ཕ་ཡུལ་དུ་ཕེབས་པར་དྲན་སྐུལ་བཏང་ཡང་། ཁོང་གིས་ཆོས་ལུགས་ལ་དག་བཅོས་དང་དམ་ཆོས་སྣ་ཚོགས་ལ་དཔྱད་པ་མཛད་དགོས་པའི་རྐྱེན་ གྱིས་ཕྱིར་ཕ་ཡུལ་ལ་ཕེབས་པའི་གོ་སྐབས་ཞིག་མ་མཆིས་སོ། ། དེར་བརྟེན་ཁོང་གིས་ཡིག་ལན་དང་མཉམ་དུ་རང་བྲིས་ཐང་ག་ཞིག་དང་བདེ་གཤེགས་སེང་གེ་ ང་རོའི་སྐུ་ཞིག་དང་བཅས་བསྐུར་རོ།། ཁོང་གིས་འཕྲིན་ཡིག་ཏུ་ཁོང་ཉིད་བལྟམས་པའི་གནས་ ནས་མཆོད་གདུང་ཞིག་བཞེངས་ཏེ། སེང་གེ་ང་རོའི་སྐུ་དེ་གཟུང་འཇུག་ཏུ་བཞག་ན་ཁོང་རང་ ཉིད་ཕེབས་པ་དང་ཁྱད་པར་མེད་བཅས་གསུངས། མ་ཡུམ་གྱིས་ཕྱོགས་སོ་སོ་ནས་གར་ཐིག་བསླངས་ པར་བརྟེན་ནས་མཆོད་གདུང་བཞེངས། དེའི་རྗེས་སུ་ཁོང་གི་བཙུན་སློབ་ཚོས་གསེར་གདུང་གི་ འཁོར་ཡུག་ཏུ་མཆོད་རྟེན་འགའ་ཞིག་བཞེངས་པ་རེད། མིན་ཅ་ཅིན་ཁྲི་ལོ་སུམ་ཅུ་སོ་དགུ་ལོར་ སྤྱི་ལོ་༡༥༦༠ལོ)རྗེ་ཙོང་ཁ་པའི་བཙུན་སློབ་རིན་ཆེན་བརྩོན་འགྲུས་རྒྱ་མཚོས་རྗེ་བདག་ཉིད་ཆེན་ པོར་དྲན་གསོ་བྱེད་ཆེད་གསེར་གདུང་གི་མདུན་དུ་དགོན་ཆུང་ཞིག་བཏབ། སྐབས་དེར་དགེ་འདུན་ པ་སུམ་ཅུ་ལྷག་ལས་མེད་ལ། མིས་བན་ལིས་ཁྲི་ལོ་ལྔ་བར་(སྤྱི་ལོ་༡༥༧༧ལོ) ཡང་གསེར་གདུང་ གི་མཐའ་འཁོར་དུ་བྱམས་ཁང་བཞེངས་ཏེ། རྒྱལ་བ་བྱམས་པ་གཙོ་འཁོར་བཅུ་གཉིས་བཞེངས་པས། རྗེ་སྐུ་འབུམ་བྱམས་པ་གླིང་ཞེས་བྱ་བའི་མཚན་དེ་བཏགས་སོ།། དགོན་པའི་མཚན་ནི་རྗེ་སྐུ་འབུམ་བྱམས ་པ་གླིང་ཞེས་བྱ་སྟེ།གོ་དོན་ནི་ཙན་དན་སྡོང་བོའི་ལོ་མ་ འབུམ་གྱི་སྟེང་དུ་སྐུ་གཟུགས་འབུམ་རང་བྱོན་དུ་བབས་པས་དོན་ཏེ། རྒྱའི་སྐད་དུ་ཐཱ་ཨེར་སི་ཞེས་པ་ནི་ཐོག་ མར་མཆོད་རྟེན་ཆགས་པ་དང་རྗེས་སུ་དགོན་པ་ཆགས་པའི་ དོན་ཡིན། གོང་མ་ཆིན་རྒྱལ་རབས་ཐུང་ཀྲིའི་ཁྲི་ལོ་གཉིས་པར་(སྤྱི་ལོ་༡༨༦༣ལོ)གོང་མས་ཀྱང་ཧྥན་ ཙུང་དགོན་ཞེས་པའི་མཚན་བཏགས་སོ།། སྐུ་འབུམ་བྱམས་པ་གླིང་ནི་ལོ་གང་མང་རིང་ལ་བསྐྱར་བཟོ་དང་རྒྱ་བསྐྱེད་བྱས་ཐོག་འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་བ་རེད། ལྷ་ཁང་དང་གསེར་གདུང་། གྲྭ་ཤག་བཅས་བསྡོམས་པས་ཁང་མིག་དགུ་སྟོང་ལྷག་ཡོད་ལ། དེའི་ནང་ན་རིག་ རྩལ་དང་ལྡན་པའི་གཙུག་ལག་ཁང་ནི་བརྒྱད་བརྒྱ་ལྷག་ཡོད་ཅིང་། དགེ་འདུན་པ་ནི་ཧ་ཅང་མང་བའི་སྐབས་སུ་ མི་གྲངས་སུམ་སྟོང་དྲུག་བརྒྱ་ལྷག་ཏུ་བྱིན་ནོ།།

ལོ་རྒྱུས།[རྩོམ་སྒྲིག]

ཆོས་ལུགས།[རྩོམ་སྒྲིག]

Tsongkhapa.Kumbum.jpg

ཟིན་ཐོ་འམ་དཔྱད་གཞི།[རྩོམ་སྒྲིག]

དཔྱད་གཞིའི་དཀར་ཆག།[རྩོམ་སྒྲིག]

ད་དུང་གཟིགས།[རྩོམ་སྒྲིག]

བོད་པའི་དགོན་སྡེའི་ཐོ།

ཕྱི་ཕྱོགས་དྲ་མཐུད།[རྩོམ་སྒྲིག]