དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་

༄༅། །དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་ནི་གྲགས་ཅན་མཁས་དབང་དུང་དཀར་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་ཀྱིས་རྩོམ་སྒྲིག་གནང་བའི་བོད་ཀྱིས་གཙོས་པའི་རྒྱལ་ལྡན་རིག་གནས་དང་ལོ་རྒྱུས་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཤེས་བྱ་ཀུན་བཏུས་ཀྱི་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ་བའི་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་ཞིག་ཡིན།

དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་ནི་དུས་རབས་ ༢༠ པའི་སྨད་དང་ ༢༡ པའི་འགོ་སྟོད་ཀྱི་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ལོ་རྒྱུས་སྟེང་གི་གལ་ཆེའི་མཚོན་རྟགས་སུ་གྱུར་པའི་ཤེས་བྱ་ཀུན་བཏུས་ཀྱི་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་ཞིག་ཡིན། འདི་ནི་དེང་རབས་བོད་ཀྱི་མཁས་དབང་ཆེན་མོ་དུང་དཀར་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་ (༡༩༢༧–༡༩༩༧) མཆོག་གིས་སྐུ་ཚེ་གང་པོའི་ཉམས་ཞིབ་ཀྱི་སྙིང་བཅུད་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ཏེ་རྩོམ་སྒྲིག་གནང་བའི་ཕྱག་རྩོམ་རླབས་པོ་ཆེ་ཞིག་ཡིན།

རྩོམ་སྒྲིག་གི་རྒྱབ་ལྗོངས།

མཁས་དབང་དུང་དཀར་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་མཆོག་གིས་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་སྤྱི་དང་། ལྷག་པར་དུ་ལོ་རྒྱུས་དང་། ཆོས་ལུགས། སྤྱི་ཚོགས་ལམ་ལུགས་སོགས་ཀྱི་རྒྱུ་ཆ་གནད་ཆེ་བ་རྣམས་ཉམས་རྒུད་དུ་མི་འགྲོ་བའི་ཆེད་དུ། ལོ་ངོ་སུམ་ཅུ་ལྷག་གི་རིང་ལ་དཀའ་བ་སྤྱད་དེ་རྒྱུ་ཆ་ཕྱོགས་བསྡུས་དང་དཔྱད་ཞིབ་གནང་བའི་མཐར། ཚིག་མཛོད་འདིའི་མ་ཟིན་ལེགས་གྲུབ་བྱུང་། རྩོམ་པ་པོ་སྐུ་གཤེགས་རྗེས་ཀྱི་ལོ་ཤས་རྗེས་ཏེ། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༢ ལོར་ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་པར་སྐྲུན་བྱས།

ནང་དོན་གཙོ་བོ།

ཚིག་མཛོད་འདིའི་ནང་དུ་བོད་ཀྱི་ཐུན་མོང་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རིག་གནས་ཀྱི་གནད་དོན་ཧ་ཅང་མང་པོ་འདུས་ཡོད་དེ།

• ལོ་རྒྱུས་དང་མི་སྣ། བོད་ཀྱི་བཙན་པོའི་དུས་རབས་ནས་བཟུང་ཉེ་རབས་བར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་དོན་རྐྱེན་ཆེ་ཁག་དང་། རྒྱལ་པོ། བློན་པོ། མཁས་པ། གྲུབ་ཐོབ་སོགས་མི་སྣ་གྲགས་ཅན་གྱི་རྣམ་ཐར།
• ཆོས་ལུགས་དང་གྲུབ་མཐའ། བོད་ཀྱི་སྔ་འགྱུར་རྙིང་མ་ནས་བཟུང་། བཀའ་གདམས། ས་སྐྱ། བཀའ་བརྒྱུད། དགེ་ལུགས། ཇོ་ནང་། ཞི་བྱེད། གཅོད་དང་། དེ་བཞིན་གདོད་མའི་བོན་ལུགས་དང་བཅས་པའི་གྲུབ་མཐའི་ལྟ་གྲུབ་དང་ལོ་རྒྱུས་གསལ་བཤད།
• རིག་གནས་ཆེ་ཆུང་བཅུ། སྒྲ་རིག་པ། ཚད་མ་རིག་པ། བཟོ་རིག་པ། གསོ་བ་རིག་པ། ནང་དོན་རིག་པ་སྟེ་རིག་གནས་ཆེ་བ་ལྔ་དང་། སྙན་ངག མངོན་བརྗོད། སྡེབ་སྦྱོར། ཟློས་གར། སྐར་རྩིས་ཏེ་ཆུང་བ་ལྔའི་བརྡ་ཆད་རྣམས་ཁུངས་ལྡན་གྱིས་བཀྲལ་བ།
• སྤྱི་ཚོགས་དང་ལམ་ལུགས། བོད་ཀྱི་སྔར་གྱི་སྲིད་འཛིན་སྒྲིག་གཞི། ཁྲལ་རིགས། ས་མིང་། དགོན་སྡེའི་ལམ་ལུགས། ཡུལ་སྲོལ་གོམས་གཤིས་སོགས་ལོ་རྒྱུས་དཔྱད་གཞིའི་རིན་ཐང་ཆེ་བའི་ནང་དོན།

དམིགས་བསལ་གྱི་ཁྱད་ཆོས།

• ཀུན་བཏུས་ཀྱི་རང་བཞིན། འདི་ནི་དཀྱུས་མའི་མིང་ཚིག་གི་གོ་དོན་ཙམ་སྟོན་པའི་ཚིག་མཛོད་ཅིག་མ་ཡིན་པར། མིང་ཚིག་རེ་རེའི་རྒྱབ་ལྗོངས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་། ཁུངས་གཏུགས་སའི་ཡིག་ཆ། དེ་བཞིན་ལྟ་བ་མི་མཐུན་པ་རྣམས་ལུང་རིགས་ཀྱིས་དཔྱད་པ་བཏང་ཡོད་པས། “བོད་རིག་པའི་ཤེས་བྱ་ཀུན་བཏུས་” (Encyclopedia) ཀྱི་ནུས་པ་ཐོན་ཡོད།
• ཚན་རིག་གི་དཔྱད་ཞིབ། མཁས་དབང་དུང་དཀར་མཆོག་གིས་བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་ལྟ་བ་གཞིར་བཟུང་ཐོག དེང་རབས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་རིག་པ་དང་དངོས་གཙོ་སྨྲ་བའི་དཔྱད་ཐབས་ཟུང་འབྲེལ་གནང་ཡོད་པས་དཔྱད་གཞིའི་རིན་ཐང་ཤིན་ཏུ་ཆེ།

རིན་ཐང་དང་ཤུགས་རྐྱེན།

དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་ནི་རྒྱལ་ནང་དང་རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་རིག་པའི་ཉམས་ཞིབ་པ་རྣམས་ཀྱིས་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་རིག་གནས་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་སྐབས། མེད་དུ་མི་རུང་བའི་ལག་ཆ་དང་ཆེས་ཡིད་རྟོན་རུང་བའི་གཞི་འཛིན་ས་གཙོ་བོ་ཞིག་ཏུ་བརྩི་བཞིན་ཡོད།