Jump to content

བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ།

དྲ་ཐག་བསྐྱར་སྒྲིག
ཡོང་ཁུངས་Wikipedia
རྒྱལ་བ་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ་ ནས་ཁ་ཕྱོགས་བསྐྱར་དུ་བཟོས་པ།
༸གོང་ས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་བཅུ་བཞི་པ་མཆོག
14th Dalai Lama, Tenzin Gyatso

Tenzin_Gyatso.jpg

ཆོས་ལུགས། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས། དགེ་ལུགས་པ།
ཁྲི་བཞུགས། ༡༩༤༠ ཟླ་ ༢ ཚེས་ ༢༢ – ད་ལྟ།
རྒྱལ་ཚབ་རྣམ་པ། ༡. རྭ་སྒྲེང་རིན་པོ་ཆེ། (1934–41)
༢. སྟག་བྲག་རིན་པོ་ཆེ། (1941–50)
ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལས་འགན།
བོད་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད། ༡༩༥༠ – ༡༩༥༩
བཙན་བྱོལ་གཞུང་། ༡༩༥༩ – ༢༠༡༡ (CTA)
མི་སྒེར་གྱི་གནས་ཚུལ།
འཁྲུངས་མིང་། ལྷ་མོ་དོན་གྲུབ།
འཁྲུངས་ཚེས། ༡༩༣༥ ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༦ (དགུང་ལོ་ ༩༠)
འཁྲུངས་ཡུལ། བོད་ཨ་མདོ་སྟག་འཚེར།
ཡབ་ཡུམ། ཆོས་སྐྱོང་ཚེ་རིང་།
བདེ་སྐྱིད་ཚེ་རིང་།
ཕྱག་རྟགས།
ཐུགས་བསྐྱེད་དམ་བཅའ་བཞི།
དང་པོ། འགྲོ་བ་མི་ལ་གཅིག་མཚུངས་ཀྱི་བདེ་སྐྱིད་བསྐྲུན་ཐབས།
གཉིས་པ། ཆོས་ལུགས་མཐུན་འབྲེལ།
གསུམ་པ། བོད་ཀྱི་ཆོས་རིག་འཛིན་སྐྱོང་སྤེལ་གསུམ།
བཞི་པ། རྒྱ་གར་གྱི་གནའ་བོའི་རིག་གཞུང་སླར་གསོ།

ྋརྒྱལ་དབང་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ་མཆོག་ནི། ཤིང་ཕག་སྤྱི་ལོ་ ༡༩༣༥ ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༦ ཉིན་མདོ་སྨད་སྐུ་འབུམ་ཉེ་འཁོར་སྟག་འཚེར་ཞེས་པའི་ཡུལ་དུ་ཡབ་ཆོས་སྐྱོང་ཚེ་རིང་དང༌། ཡུམ་བདེ་སྐྱིད་ཚེ་རིང༌། གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་སྐུ་འཁྲུངས་ཤིང་ཐོག་མའི་མཚན་ལ་ལྷ་མོ་དོན་གྲུབ་ཅེས་གསོལ། ལྷ་མོའི་བླ་མཚོའི་གཟིགས་སྣང་དང༌། རྒྱལ་ཚབ་རྭ་སྒྲེང་རིན་པོ་ཆེས་གཙོས་པའི་བོད་ལྗོངས་ལྷ་བླར་ལུང་བརྟག་ཞུས་འབྲས་ཁག་དང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་གི་མཛད་སྤྱོད་དང༌། སྐུའི་ཉེར་ཆས་དང་སྔོན་གྱི་སྐུ་འཁོར་ངོས་འཛིན་མཛད་པ་སོགས་ྋརྒྱལ་མཆོག་གོང་མའི་ཡང་སྲིད་འཁྲུལ་བྲལ་ངེས་བརྙེད་བྱུང་བ་ལྟར་ངོས་འཛིན་ཞུས་ཏེ་རྒྱལ་ས་ལྷ་སར་གདན་དྲངས།

སྤྱི་ལོ་ ༡༩༣༩ ལོའི་བོད་ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༡༣ ཉིན་ཇོ་བོ་ཤཱཀྱ་མུ་ནེའི་སྐུ་མདུན་དུ་རྒྱལ་ཚབ་རྭ་སྒྲེང་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གིས་དབུ་སྐྲ་གཙུག་ཕུད་བཞེས་ཏེ། རྗེ་བཙུན་འཇམ་དཔལ་ངག་དབང་བློ་བཟང་ཡེ་ཤེས་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ་དཔལ་བཟང་པོ་ཞེས་མཚན་གསོལ་ཅིང༌། ལྕགས་འབྲུག་སྤྱི་ལོ་ ༡༩༤༠ བོད་ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༡༤ ཉིན་ཕོ་བྲང་པོ་ཏཱ་ལའི་གསེར་ཁྲིར་མངའ་གསོལ་ཞུས། དགུང་ལོ་དྲུག་ནས་བཅུ་ཕྲག་རིག་གནས་སྤྱི་དང་ལྷག་པར་གཞུང་ཆེན་བཀའ་པོད་ལྔ་ལ་གསན་བསམ་སློབ་གཉེར་གནང་སྟེ་གདན་ས་སེ་འབྲས་དགའ་གསུམ་ལ་གྲྭ་བསྐོར་མཛད་པ་མ་ཟད། དགུང་ལོ་ ༢༥ ཐོག་ལྷ་ལྡན་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོར་མཁས་པ་སྟོང་ཕྲག་འཛོམས་པའི་མདུན་སར་དགེ་བཤེས་ལྷ་རམས་པའི་དམ་བཅའ་འཇོག་གནང་མཛད། དེ་བཞིན་སྐུ་ན་གཞོན་དུས་ནས་འཛམ་གླིང་གི་གནས་ཚུལ་སྤྱི་དང༌། བྱེ་བྲག་ཚན་རིག་སོགས་ལ་ཐུགས་སྣང་ཆེན་པོ་མཛད།

ལྕགས་སྟག་སྤྱི་ལོ་ ༡༩༥༠ ལོར་རྒྱ་ནག་གི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཐོག་བོད་རྒྱ་ཁོངས་ཡིན་པའི་གླེང་ཕྱོགས་བཟོ་བ་དང་ཆབས་ཅིག མདོ་ཁམས་ཀྱི་ཡུལ་ཁུལ་ཕལ་ཆེར་བཙན་བཟུང་བྱས་ཏེ། བོད་ལྗོངས་ཡོངས་རྫོགས་རྒྱའི་བཙན་བཟུང་བྱས་ཏེ། བོད་ལྗོངས་ཡོངས་རྫོགས་རྒྱའི་བཙན་དབང་འོག་འཚུད་ལ་ཉེ་བའི་གཉན་འཕྲང་ཅན་གྱི་དུས་སུ་གྱར་སྐབས་བོད་ཟླ་ ༡༡ ཚེས་ ༡༧ ཉིན་བོད་ལྗོངས་ལྷ་མི་ཡོངས་ཀྱིས་གསོལ་འདེབས་ནན་ཞུས་ལྟར་དགུང་གྲངས་ ༡༦ ལས་མ་སོན་ཀྱང་ལུགས་གཉིས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འགན་དབང་ཆ་ཚང་བཞེས། ས་ཕག་སྤྱི་ལོ་ ༡༩༥༡ ལོའི་ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༢༣ ཉིན་རྒྱ་ནག་གིས་འཇིགས་བསྐུལ་འོག་བཏོན་པའི་གྲོས་མཐུན་དོན་ཚན་བཅུ་བདུན་ཟེར་བར་བོད་ཀྱི་སྐུ་ཚབ་ཚོས་མཚན་རྟགས་མི་འགོད་ཐབས་མེད་བྱུང༌། བོད་ཀྱི་གང་ཅིའི་གནས་སྟངས་ཡར་རྒྱས་གཏོང་ཆེད་ལེགས་བཅོས་ལས་ཁུངས་ཆེད་འཛུགས་མཛད་པ་དང་འབྲེལ་རྒྱ་ནག་གཞུང་དང་གནས་ཚུལ་ཞི་འགྲིགས་ཡོང་རེས་སྐབས་བསྟུན་ཐབས་མཁས་ཀྱི་མཛད་པ་མང་དུ་བསྐྱངས། སྤྱི་ལོ་ ༡༩༥༤ ལོར་རྒྱ་ནག་པེ་ཅིང་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་ཏེ་རྒྱ་ནག་དམར་ཕྱོགས་གཞུང་གི་འགོ་འཁྲིད་མའོ་ཙེ་ཏུང་དང༌། ཀྲུའོ་ཨན་ལེ་སོགས་མཇལ་འཕྲད་གནང་ཞིང༌། དེ་ནི་ྋ་གོང་ས་མཆོག་ཕྱི་རྒྱལ་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་པ་ཐོག་མ་དེ་ཡིན། སྤྱི་ལོ་ ༡༩༥༩ ལོར་རྒྱ་གར་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཚོགས་ནས་གདན་ཞུ་གནང་བ་ལྟར་སྟོན་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་ལོ་ ༢༥༠༠ འཁོར་བའི་དུས་དྲན་དུ་རྒྱ་གར་ལ་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་ཤིང་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་བློན་ཀྲུའོ་ཨན་ལེ་དང༌། རྒྱ་གར་གྱི་སྲིད་བློན་ནེ་རེའུ་ལྷན་དུ་བོད་ནང་རྒྱ་དམར་གྱི་བྱ་སྤྱོད་ངན་པ་རྣམས་མཚམས་འཇོག་ཡོང་བའི་བཀའ་མོལ་གནང༌།

སྤྱི་ལོ་ ༡༩༥༩ ལོར་ཟླ་བ་ ༣ ཚེས་ ༡༠ ཉིན། རྒྱ་དམར་གྱིས་བོད་མིའི་འདོད་བློ་དང་མ་འཚམས་པའི་བཙན་འཛུལ་གྱི་བྱ་ངན་རིམ་པར་བྱས་པ་དང༌། ལྷག་པར་ཕྱི་ཚུལ་དུ་ྋགོང་ས་མཆོག་དམག་ཁུལ་ཁང་དུ་གཟིགས་མོར་གདན་འདྲེན་ཞུ་ཁུལ་བྱས་ཏེ། དོན་དངོས་སུ་སྐུ་ཕྱྭར་གནོད་འཚེ་བརྩམས་འཆར་ཡོད་པའི་གནས་ཚུལ་བོད་འབངས་ཚོས་གསལ་པོར་ཤེས་པས། བོད་རང་དབང་སྒེར་ལངས་ཀྱི་རྔམ་སྟོན་གཞི་རྒྱ་ཆེན་པོ་བྱས་པ་དང་དེར་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ཡ་ང་བྲལ་བའི་དྲག་གནོན་མི་ཆོས་ལས་འདས་པ་བྱས་པར་བརྟེན། བོད་ཀྱི་འཕྲལ་ཕུགས་བདེ་དོན་ལ་དགོངས་ནས་ཟླ་བ་ ༣ ཚེས་ ༡༧ དགུང་དྲོ་ལྷ་ས་ནས་རྒྱ་གར་དུ་བོད་གཞུང་དམངས་གང་ཙམ་དང་བཅས་པ་བཙན་བྱོལ་ལ་ཕེབས་ཤིང༌། བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་གསར་འཛུགས་དང༌། གྲོས་མཐུན་དོན་ཚན་བཅུ་བདུན་ཟེར་བར་ངོས་ལེན་མེད་པའི་གསལ་བསྒྲགས་མཛད་པ་བཅས་སོ། །

ཆོས་ལུགས།

[རྩོམ་སྒྲིག]

པར་རིས་བར་འཁྱམས།

[རྩོམ་སྒྲིག]

ཟིན་ཐོ་འམ་དཔྱད་གཞི།

[རྩོམ་སྒྲིག]

དཔྱད་གཞིའི་དཀར་ཆག།

[རྩོམ་སྒྲིག]

ད་དུང་གཟིགས།

[རྩོམ་སྒྲིག]

ཕྱི་ཕྱོགས་དྲ་མཐུད།

[རྩོམ་སྒྲིག]


རྒྱལ་བ་རྣམས་
དགེ་འདུན་གྲུབ། དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོ། བསོད་ནམས་རྒྱ་མཚོ། ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོ། ངག་དབང་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོ། ཚངས་དབྱངས་རྒྱ་མཚོ། བསྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོ། འཇམ་དཔལ་རྒྱ་མཚོ། ལུང་རྟོགས་རྒྱ་མཚོ། ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱ་མཚོ། མཁས་གྲུབ་རྒྱ་མཚོ། འཕྲིན་ལས་རྒྱ་མཚོ། ཐུབ་བསྟན་རྒྱ་མཚོ། བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ།
Stub རྩོམ་ཡིག་འདི་ཆ་མི་ཚང་བས་རྩོམ་ཡིག་འདི་ཆ་ཚང་བོར་བཟོས་ནས་ཝེ་ཁེ་རིག་མཛོད་གོང་འཕེལ་གཏོང་རོགས། རྩོམ་སྒྲིག།

Life as the Dalai Lama

[རྩོམ་སྒྲིག]


  

ལྷ་སའི་ ཕོ་བྲང་པོ་ཏ་ལ་ དེ་རིང་ ཡུ་ནེ་སི་ཁོའི་ འཛམ་གླིང་ཤུལ་བཞག་རིག་གནས་ཀྱི་གྲས་ སུ་ཚུད་ཡོད།

བྱུང་རབས་ཀྱི་རིང་ལ། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་ (Dalai Lamas) མཆོག་གིས་བོད་ཀྱི་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀྱི་འགན་འཁུར་ཞིང་། བོད་ཡུལ་དང་དེའི་རིང་ལུགས་ཀྱི་ཐད་ལ་དབང་འཛིན་ཚད་གཞི་འདྲ་མིན་ཡོད། འདི་ནི་སྤྱི་ལོ་ ༡༦༤༢ ལོར་དྷ་ལའི་ལཱ་ལྔ་པའི་སྲིད་སྐྱོང་དང་འགོ་འཛུགས་ཏེ་ ༡༩༥༠ ལོའི་ལོ་ ༡༩༥༠ བར་ (༡༧༠༥ ནས་ ༡༧༥༠ བར་མ་གཏོགས་) བརྩོན་ཤུགས་བསྐྱེད་ཡོད། དུས་སྐབས་དེའི་རིང་དྷ་ལིལའི་ལམ་རྣམས་ཀྱིས་བོད་གཞུང་གི་སྲིད་སྐྱོང་ (Ganden Phodrang) གྱི་དབུ་འཁྲིད་བྱས་པ་ཡིན། འོན་ཀྱང་ ༡༩༡༢ ལོའི་བར་དུ་ ༡༣ པ་དང་དྷ་ལའི་ལ་མཱ་གྱིས་བོད་རང་བཙན་ཆ་ཚང་ཐོབ་པའི་གསལ་བསྒྲགས་བྱས་སྐབས། ཁོང་གི་སྲིད་སྐྱོང་ནི་ཐོག་མར་མོང་གོ་རྒྱལ་པོའ ་ི (༡༦༤༢-༡༧༢༠) དང་དེའི་རྗེས་མ་མོང་གོ་དབུ་འཁྲིད་པའི་ཅིན་རྒྱལ་བརྒྱུད་ (༡༧༢༠-༡༩༡༢) ཀྱི་སྲུང་སྐྱོབ་དང་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་དབང་འོག་ཏུ་གནས་ཡོད་དོ༎[༡]

ཏཱ་ལའི་བླ་མ་ངོས་འཛིན་བྱེད་པའི་སྐབས་རིག་གནས་མིའི་རིགས་རིག་པ་བ་ མེལ་ཝིན་གྷོལ་ཌི་སི་ ཐེན་གྱིས་བྲིས་པ་ལྟར་ན། [༢] [༣]

དེ་རྗེས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༣༩ ལོར་དགུང་ལོ་བཞིའི་སྟེང་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་རྣམས་ཀྱི་འགྲིམ་འགྲུལ་བརྒྱུད་ལྷ་སར་གདན་དྲངས། རྒྱ་གར་ དང་བོད་ནང་གནས་སྡོད་བྱེད་མཁན་དབྱིན་ཇིའི་གཞུང་འབྲེལ་མི་སྣ་ཟུར་པ་ཚོས་༡༩༤༠ ལོའི་ཟླ་༢ པའི་ནང་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་ཁྲི་སྟེགས་སུ་ དབྱིན་ ཇི་དང་རྒྱ་ནག་གི་སྐུ་ཚབ་ཚོ་ཕེབས་ཡོད་པའི་སྐོར་དྲན་གསོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེ་རྗེས་རྒྱ་ནག་གི་གསར་འགྱུར་ནང་རྩོམ་ཡིག་ཅིག་ཐོན་ནས་ཝུ་ཡིས་སྐུ་སྒེར་གྱིས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་བསྐོ་བཞག་བྱས་པ་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱས་པ་དང་།

བོད་ཀྱི་མངའ་ཁོངས་ཀྱི་རྒྱ་ཁྱོན་དང་ ༡༩༥༠ ལོར་ རྒྱ་ནག་དམར་པོའི་ མདུན་སྐྱོད་ཀྱི་ཚོད་དཔག་ཐིག

ཆིང་ཀའེ་ཤེག་གིས་མཱ་བུ་ཕང་ལ་ཁོང་གི་ཁ་ཆེའི་དམག་མི་ཚོ་༡༩༤༢ལོར་བོད་ལ་བཙན་འཛུལ་བྱེད་པར་ཉེན་བརྡ་གཏོང་དགོས་པའི་བཀའ་བཏང་བ་ [༤] [༥] ཆིང་གིས་ཀྱང་བོད་མི་ཚོས་ཉི་ཧོང་དང་མཉམ་དུ་ལས་ཀ་བྱས་ན་མཁའ་ཐོག་ནས་འབར་རྫས་གཏོང་རྒྱུའི་འཇིགས་སྐུལ་བྱས་ཡོད། མ་བུ་ཕང་གིས་༡༩༤༡ལོར་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ཚང་ དགོན་ པར་འཇབ་རྒོལ་ [༦] [༧]

༡༩༥༠ ལོའི་ཟླ་ ༡༠ ནང་ རྒྱ་ནག་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ དམག་དཔུང་གིས་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་མངའ་ཁོངས་ཀྱི་མཐའ་མཚམས་སུ་གོམ་བགྲོད་བྱས་ཏེ་ དམག་དཔོན་གྱིས་ དབང་སྒྱུར་བྱེད་པའི་ ཁམས་ཁུལ་ དུ་བོད་ཀྱི་དམག་དཔུང་དམག་དཔུང་ཞིག་ཕམ་པར་བརྒྱབ་རྗེས་སྐུ་ཚབ་ཚོགས་པ་བཏང་བ་རེད། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༠ ཟླ་ ༡༡ ཚེས་ ༡༧ ཉིན་དགུང་གྲངས་ ༡༥ ཐོག་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པས་བོད་ཀྱི་སྲིད་དབང་ཆ་ཚང་བཞེས་ཏེ་དུས་སྐབས་ཀྱི་(ཆབ་སྲིད་)དབང་ཆ་བཞེས་ཡོད། [༨]

པཎ་ཆེན་བླ་མ (གཡོན)དང་མའོ་དང་ཏཱ་ལའི་བླ་མ(གཡས) ཀྲིན་ཅང་ཚོམས་ཆེན་ དུ་1954ལོའི་ཟླ་9ཚེས་11ཉིན་ རྒྱལ་ཡོངས་མི་དམངས་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་སྐབས་དང་པོའི་ཚོགས་འདུ་ ལ་ཞུགས་པའི་ཉིན་བཞིའི་གོང་།
མའོ་ཙེ་ཏུང་ དང་ ཀྲོའུ་ཨེན་ལའེ་ གཉིས་ཀྱིས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་དང་ པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་གཉིས་ ལ་མཇལ་འཕྲད་གནང་སྟེ་ བོད་ཀྱི་ལོ་སར་ སྲུང་བརྩི།
མིག་ཤེལ་མེད་པའི་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་དར་མ་ཞིག་(གཡས)དང་ པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ (གཡོན)གཉིས་ཀྱི་དཀོན་པའི་པར་རིས། ༡༩༥༤–༡༩༥༥

༡༩༤༠ ལོའི་ཟླ་ ༢ ཚེས་ ༢༢ ཉིན་ཏཱ་ལའི་བླ་མས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་ཀྱི་གོ་གནས་བཞེས་ཡོད་ཀྱང་། 1950. ལུགས་སྲོལ་ལྟར་ན་ཏཱ་ལའི་བླ་མས་དགུང་ལོ་ ༢༠ ཙམ་ལ་སྲིད་དབང་འཛིན་གྱི་ [༩]

ཁོང་གིས་པེ་ཅིང་ལ་སྐུ་ཚབ་ཚོགས་པ་བཏང་ནས་ གྲོས་མཐུན་དོན་ཚན་བཅུ་བདུན་ལ་ མིང་རྟགས་བཀོད་ཡོད། ཏཱ་ལའི་བླ་མས་ཆིངས་ཡིག་གི་ཟིན་བྲིས་དེ་རྒྱ་ནག་གིས་བྲིས་པ་ཡིན་པར་ཡིད་ཆེས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། བོད་ཀྱི་སྐུ་ཚབ་ཚོས་བཟོ་བཅོས་གང་ཡང་བསམ་འཆར་འདོན་མི་ཆོག་པ་དང་རྒྱ་ནག་གིས་བོད་ཀྱི་སྐུ་ཚབ་རྣམས་ལྷ་སར་བོད་གཞུང་དང་འབྲེལ་བ་བྱེད་དུ་འཇུག་གི་མེད་པ་རེད། བོད་ཀྱི་སྐུ་ཚབ་ཚོགས་པ་དེ་ལྷ་ས་ནས་མིང་རྟགས་བཀོད་པའི་དབང་ཆ་སྤྲད་མེད་ཀྱང་མཐར་རྒྱ་མིའི་གནོན་ཤུགས་འོག་གང་ལྟར་ཡང་མིང་རྟགས་བཀོད་དགོས་པའི་གནོན་ཤུགས་སྤྲད་དེ་དམིགས་བསལ་གྱི་དམིགས་ཡུལ་དེའི་ཆེད་དུ་བཟོས་པའི་མཚོན་རྟགས་བེད་སྤྱད་དེ་མིང་རྟགས་བཀོད་དགོས་པ་རེད། [༡༠] གྲོས་མཐུན་དོན་ཚན་བཅུ་བདུན་ ནང་ རྒྱ་ནག་གིས་བོད་ཀྱི་བདག་དབང་ལ་ངོས་འཛིན་བྱས་ཡོད་ཀྱང་རྒྱ་ནག་གིས་ཏཱ་ལའི་བླ་མར་བོད་ནང་ཁུལ་དུ་མུ་མཐུད་དབང་བསྒྱུར་བྱེད་དུ་འཇུག་པ་དང་། [༡༡] ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༡ ཟླ་ ༩ ནང་ཕྱིར་ལོག་མཁན་གྱི་སྐུ་ཚབ་ཚོ་དང་གྲོས་བསྡུར་རིང་པོ་བྱས་རྗེས་རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་ཆེན་གྱིས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་ལ་དོན་ཚན་བཅུ་བདུན་གྱི་གྲོས་མཐུན་ཁས་ལེན་བྱེད་དགོས་པའི་གྲོས་འཆར་བཏོན་ཡོད། ཁོང་གིས་ཕྱི་ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༢༤ ཉིན་ཚོགས་གཙོ་ མའོ་ཙེ་ཏུང་ ལ་ཁོང་གི་བདེན་དཔང་དེ་ལྕགས་འཕྲིན་བཏང་ཡོད། [༡༢]

ཤེས་ཡོན་པ་ རོ་བྷར་ཊི་བྷར་ནེཊ་(Robert Barnett) ཡིས་བྲན་གཡོག་གི་རྩོད་རྙོག་སྐོར་ལ་བྲིས་དོན། "གལ་ཏེ་བོད་དུ་བྲན་གཡོག་དང་བྲན་གཡོག་གི་རིང་ལུགས་ཡོད་པར་མོས་མཐུན་བྱུང་ནའང་། དེ་ནི་དེང་རབས་སྔོན་གྱི་ཞིང་པ་སྤྱི་ཚོགས་གཞན་དག་ལས་ལག་རྩལ་གྱི་ཐད་ནས་མི་འདྲ་བ་ཞིག་ཡིན། བྲན་གཡོག་རིང་ལུགས་ནི་ཚད་ལས་བརྒལ་བའི་ལོག་སྤྱོད་དང་ཁ་བྲལ་ཐབས་མེད་པ་རེད། [༡༣]

དགུང་ལོ་ ༡༩ ཡིན་པའི་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་གིས་ ༡༩༥༤ ནས་ ༡༩༥༥ བར་རྒྱ་ནག་ནང་ཧ་ལམ་ལོ་གཅིག་རིང་སྐོར་སྐྱོད་བྱས་ཏེ་དེང་རབས་ཀྱི་རྒྱ་ནག་གསར་གཏོད་བྱེད་མཁན་གྱི་གསར་བརྗེའི་འགོ་ཁྲིད་དང་རྒྱ་ནག་དམར་ཤོག་འགོ་ཁྲིད་ཀྱི་མཐོ་རིམ་མི་སྣ་མང་པོ་དང་མཇལ་འཕྲད་གནང་ཡོད། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ཁེ་ཕན་དང་དབུལ་ཕོངས་རྒྱལ་ཁབ་ཆེན་པོ་དེ་དེང་རབས་དང་འདྲ་མཉམ་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་སུ་བསྒྱུར་བར་མཁོ་སྤྲོད་བྱས་པའི་སྲིད་འཛིན་ཕན་ནུས་ལྡན་པ་སྟོན་པའི་སྐོར་སྐྱོད་ཁྲོད་ཁོང་གིས་རྒྱ་ནག་དང་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་བསམ་བློ་ཤེས་པ་དང་། དེས་ཁོང་ལ་ཡིད་འགུལ་ཐེབས་ཡོད། ༡༩༥༤ ལོའི་ཟླ་ ༩ པར་ཁོང་གིས་རྒྱ་ནག་ གི་ རྒྱལ་ས་ལྟེ་གནས་སུ་ཕེབས་ནས་ཚོགས་གཙོ་མའོ་ཙེ་ཏུང་དང་ པཎ་ ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་པ་མཆོག་ དང་མཇལ་འཕྲད་གནང་བ་ [༡༤] ༡༩༥༤ ལོའི་ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༢༧ ཉིན་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་ ཡོངས་མི་དམངས་འཐུས་ ཚོགས་རྒྱུན་ལས་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་ ུ་ཞི་གཞོན་ པར་བདམས་ཐོན་ [༡༥]

Photo of the Dalai Lama during a visit in India
ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༦ ལོར་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ།

༡༩༥༦ ལོར་ སངས་རྒྱས་ཀྱི་འཁྲུངས་སྐར་ སྲུང་བརྩི་ཞུ་ཆེད་རྒྱ་གར་དུ་ཕེབས་སྐབས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་གིས་ རྒྱ་གར་གྱི་སྲིད་བློན་ ཇ་ཝ་ཧར་ལལ་ནེ་རུ་ ལ་ཁོང་ལ་ཆབ་ སྲིད་ཀྱི་སྐྱབས་བཅོལ་ སྤྲོད་ཆོག་མིན་དྲིས་པ་རེད། ནེ་རུ་ཡིས་འདི་ཞི་བདེ་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་པའི་འཁྲུག་རྩོད་ཅིག་ཡིན་པར་ཡིད་ཆེས་མ་བྱས་པ་དང་། རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་ ༡༩༥༤ལོར་རྒྱ་ནག་དང་མཉམ་དུ་ཆིངས་ཡིག་བཞག་པའི་ ནང་མོས་མཐུན་བྱུང་བའི་ཐེ་གཏོགས་ མི་བྱེད་པའི་ ལྟ་ཚུལ་དྲན་སྐུལ་བྱས། [༡༦]

རྒྱ་ནག་གིས་"ཁ་ཕྲལ་རིང་ལུགས་པ"དང་"མགོ་སྐོར་བ"ཞེས་འབོད་པའི་ཏཱ་ལའི་བླ་མས་རྒྱ་ནག་ནང་བོད་ཀྱི་གནས་བབ་ཐད་གཞུང་འབྲེལ་གྲོས་མོལ་བྱེད་པར་འབད་བརྩོན་བྱས་ ཨ་རིས་བོད་དུ་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་འགྲོ་འོང་བཀག་སྡོམ་བྱེད་པའི་སྲིད་ཇུས་ལག་བསྟར་བྱེད་པའི་འགན་འཁུར་མཁན་རྒྱ་ནག་གི་དཔོན་རིགས་ཚོར་ཕྱི་སྐྱོད་ལག་ཁྱེར་སྤྲོད་མི་ཆོག་པའི་ཁྲིམས་གཞི་གཏན་འབེབས་བྱས་རྗེས། ཁྱད་པར།"

རྒྱ་ནག་ཕྱི་སྲིད་ལྷན་ཁང་གིས་ཨ་རི་དང་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་ཁག་ལ་འཚམས་འདྲི་བྱེད་སྐབས་ཏཱ་ལའི་བླ་མར་"གཡོལ་དགོས་"ཞེས་ཉེན་བརྡ་བཏང་ཡོད་པ་དང་། རྒྱ་ནག་གིས་སྐབས་འགར་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་སྐུ་པར་བཀག་སྡོམ་བྱེད་པ་དང་།                                                        གཅིག་ དྲྭ་ཐོག་སློབ་གསོའི་སྟེགས་བུའི་ཐོག་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱས་པ་ལྟར།

ཀྲུང་གོ་གུང་ཁྲན་ཏང་གི་འགོ་ཁྲིད་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་། དུས་རབས་གསར་པའི་བོད་ལྗོངས་ལས་དོན་གྱི་ལམ་ཕྱོགས་དང་། སྲིད་ཇུས། སྲིད་ཇུས་བཅས་ལག་ལེན་བསྟར་དགོས། མེས་རྒྱལ་དང་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ།ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གནད་དོན་ཐད་ལངས་ཕྱོགས་བརྟན་པོ་བཟུང་ནས་ལངས་ཕྱོགས་གསལ་པོ་དང་མངོན་གསལ་དོད་པོ།

ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༨ ཟླ་ ༤ ནང་ཏཱ་ལའི་བླ་མས་ དགེ་འདུན་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མའི་ སྐོར་ལ་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བཤད་པའི་སྐད་ཆ་དེ་བདེན་དཔང་བྱས་ཏེ་ཁོང་གིས་ངོས་འཛིན་བྱས་པའི་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་གསོན་པོ་ཡོད་པ་དང་སྤྱིར་བཏང་གི་སློབ་གསོ་ཐོབ་བཞིན་ཡོད་པ་ཁོང་གིས་"བརྟན་པོའི་ཁུངས་སྣེ"ནས་ཤེས་ཀྱི་ཡོད་ཅེས་བརྗོད་ཡོད། རྒྱ་ནག་གིས་ངོས་འཛིན་བྱས་པའི་པཎ་ཆེན་བླ་མ་( Gyaincain Norbu ) མཆོག་གིས་དགེ་རྒན་ཡག་པོ་ཞིག་གི་ལམ་སྟོན་འོག་སློབ་སྦྱོང་ཡག་པོ་བྱེད་པར་རེ་བ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཅེས་བརྗོད་ཡོད།

ཏཱ་ལའི་བླ་མ་ནི་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་རོགས་སྐྱོར་བྱས་པའི་དྲ་རྒྱའི་དྲ་རྒྱའི་དམིགས་འབེན་དུ་གྱུར་ཡོད། བདེ་འཇགས་མཁས་པ་ཚོས་"བོད་མིའི་ལས་འགུལ་བ་ཚོར་དམིགས་འབེན་བཟུང་བ་དེ་རྒྱ་ནག་གཞུང་འབྲེལ་གྱི་ཐེ་གཏོགས་བྱེད་པའི་མཚོན་རྟགས་ཤུགས་ཆེན་ཞིག་ཡིན་"ཞེས་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད། ༢༠༠༩ ལོར་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་སྒེར་གྱི་ཡིག་ཚང་གིས་ ཊོ་རོན་ཊོ་གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་ གི་ རྒྱལ་སྤྱིའི་ཞིབ་འཇུག་ལྟེ་གནས་ཀྱི་ ཞིབ་འཇུག་པ་ཚོར་ཁོང་གི་གློག་ཀླད་ནང་མཉེན་ཆས་ངན་པ་ཡོད་མེད་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་དགོས་པའི་བཀའ་བཏང་ཡོད། འདི་ནི་ GhostNet ཞེས་པའི་དྲ་རྒྱའི་གསང་མྱུལ་གྱི་བྱ་སྤྱོད་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། དེས་རྒྱལ་ཁབ་103ཡི་གློག་ཀླད་1295ལ་འཛུལ་ཞུགས་བྱས། དེའི་ནང་གཞུང་ཚབ་ཁང་དང་། ཕྱི་འབྲེལ་ལས་ཁུངས། གཞུང་ལས་ཁང་གཞན་དག་དང་།

དྲ་རྒྱའི་གསང་མྱུལ་དྲ་རྒྱ་གཉིས་པ་ Shadow Network ཞེས་པ་དེ་ཞིབ་འཇུག་པ་དེ་དག་གིས་༢༠༡༠ལོར་རྙེད་པ་རེད། "མཐུན་སྒྲིལ་ཅན་གྱི་"རྐུན་མ་དེ་ཚོ་རྒྱ་ནག་གི་གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པས་པེ་ཅིང་གིས་ཡང་བསྐྱར་དེའི་ནང་ཞུགས་ཡོད་ཅེས་ཁས་མ་བླངས་པ་རེད། གི་ རྐུན་མ་ཚོས་ The New York Times དང་ །

རྒྱ་གར་དུ་བཙན་བྱོལ་དུ་འབྱོར།

[རྩོམ་སྒྲིག]
ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་སྔོན་མའི་ཁང་པ་པོ་ཏ་ལའི་བསྐྱུར་ ཡོད། ཁྲི་སྟེང་དུ་བཞག་པའི་གོས་སྟོང་དེས་ཁོང་མེད་པའི་མཚོན་རྟགས་ཡིན།
ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༩ ལོར་ ཨ་རིའི་རླུང་འཕྲིན་ཁང་གི་ གསར་འགོད་པ་ Lillard Hill ལགས་ཀྱིས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པར་བཅར་འདྲི་བྱེད་བཞིན་པ།
༡༩༦༧ ལོར་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་རྒྱ་གར་ནས་ཕྱིར་ཐོན་རྗེས་ཐོག་མར་རྒྱ་གར་དུ་བཞུགས་རྗེས་ ཉི་ཧོང་གཞུང་གིས་ ཁོང་ལ་ཉི་ཧོང་དུ་ཡོད་པའི་སྐབས་རྒྱ་ནག་ལ་འཇབ་རྒོལ་མི་བྱེད་པའི་ཆ་རྐྱེན་འོག་ཕྱི་སྐྱོད་ལག་ཁྱེར་སྤྲད་ཡོད།

༡༩༥༩ ལོའི་བོད་ཀྱི་གྱེན་ལོག་ འགོ་ཚུགས་སྐབས་ཁོང་གི་ཚེ་སྲོག་ལ་འཇིགས་སྣང་སྐྱེས་ནས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་དང་ཁོང་གི་དམག་མི་ཚོ་ ཨེ་ ཡི་ དམིགས་བསལ་ལས་དོན་སྡེ་ཚན་ གྱི་རོགས་རམ་འོག་ བོད་ནས་བྲོས་བྱོལ་དུ་ ཕྱིན་ པ་དང་ ། འགའ་ཤས་རྗེས་སུ་ཁོང་གིས་རྒྱ་གར་ གྱི་དྷ་རམ་ས་ ལར་བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་ བཙུགས་པ་དང་། དེ་ལ་རྒྱུན་དུ་" ལྷ་ས་ཆུང་ཆུང་ " ཞེས་འབོད་ཀྱི་ཡོད། བཙན་བྱོལ་དུ་གཞུང་བཙུགས་རྗེས་ཁོང་གིས་ཁོང་གི་རྗེས་སུ་བཙན་བྱོལ་དུ་ཡོང་མཁན་བོད་མི་སྐྱབས་བཅོལ་བ་ཁྲི་༨༠ཙམ་ཞིང་ལས་གཞིས་ཆགས་ཁག་ཏུ་བསྐྱར་དུ་བཙུགས་ཡོད།

བོད་ཀྱི་ཕྲུ་གུ་ཚོར་ སྐད་ཡིག་ དང་ལོ་རྒྱུས ། ཆོས་ལུགས ། རིག་གཞུང་ བཅས་སློབ་ཁྲིད་བྱེད་ཆེད་ཁོང་གིས་བོད་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་ལམ་ལུགས་ཤིག་བསྐྲུན་ཡོད། བོད་ཀྱི་ཟློས་གར་སློབ་གླིང་དེ་ གསར་འཛུགས་བྱས་པ་དང་། ༡༩༦༧ལོར་ དབུས་བོད་ཀྱི་མཐོ་རིམ་སློབ་གཉེར་ཁང་དེ་ རྒྱ་གར་གྱི་བོད་མིའི་ཆེད་དུ་གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་གཙོ་བོ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ [༡༧] ཚེ་སྲོག།

ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་གིས་ མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ ལ་བོད་མིའི་ཐོབ་ཐང་སྐོར་འབོད་སྐུལ་ཞུས་ཡོད། འབོད་སྐུལ་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་༡༩༥༩དང་། ༡༩༦༡། ༡༩༦༥ ལོར་ སྤྱི་ མཐུན་ཚོགས་ཆེན་ གྱིས་གྲོས་ཆོད་གསུམ་ཆ་འཇོག་ གྲོས་ཆོད་དེ་དག་གིས་རྒྱ་ནག་གིས་ བོད་མིའི་ འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ལ་བརྩི་བཀུར་བྱེད་དགོས་པའི་འབོད་སྐུལ་བྱས་ཡོད། ༡༩༦༣ ལོར་ཁོང་གིས་ འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་ཡོངས་ཁྱབ་གསལ་བསྒྲགས་ལ་ གཞི་བཅོལ་བའི་དམངས་གཙོའི་རྩ་ཁྲིམས་ཤིག་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱས་པ་ [༡༧] ཁོང་གི་ལས་དོན་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་པའི་འོས་འདེམས་བྱས་པའི་ གྲོས་ཚོགས་ དང་ སྲིད་གཞུང་ བཙུགས་པ་རེད། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༧༠ ལོར་ཁོང་གིས་དྷ་རམ་ས་ལར་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་ཆབ་སྲིད་རིག་གཞུང་དང་འབྲེལ་བའི་བྲིས་མ་ཁྲི་༨༠ལྷག་དང་ཤེས་བྱའི་ཐོན་ཁུངས་གལ་ཆེན་ཁག་ཅིག་ཉར་ཚགས་བྱས་པའི་ བོད་ཀྱི་བརྩམས་ཆོས་དང་ཡིག་ཚགས་ཁང་ ཞིག་སྒོ་འབྱེད་གནང་ཡོད། འཛམ་གླིང་ཐོག་ བོད་རིག་པའི་བསྟི་ གནས་ཁང་གལ་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། [༡༨]

༢༠༡༦ ལོར་རྒྱ་གར་གྱི་མི་སེར་དང་ཆབ་སྲིད་ཚོགས་པ་མི་འདྲ་བའི་ཆབ་སྲིད་པ་ཚོས་ཏཱ་ལའི་བླ་མར་རྒྱ་གར་གྱི་ཞི་བའི་གཟེངས་རྟགས་མཐོ་ཤོས་བྷ་རཏ་རཏ་ན་( Bharat Ratna) ཞེས་པའི་གཟེངས་རྟགས་དེ་སྤྲོད་དགོས་པའི་དགོས་འདུན་བཏོན་ཡོད།

ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༡ ལོར་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་ནང་ཁུལ་གྱི་མི་རྣམས་ པེ་ག་སུས་ལས་གཞིའི་གྲངས་ཐོའི་ ནང་ཁོང་ཚོའི་ཁ་པར་ནང་དུ་ གསང་མྱུལ་མཉེན་ཆས་ བཀོལ་ནས་དམིགས་འབེན་བཟོས་ཡོད་པའི་གནས་ཚུལ་ཐོན་ཡོད། དབྱེ་ཞིབ་ཀྱི་ཐོག་ནས་རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་འབྱུང་འགྱུར་གྱི་དམིགས་འབེན་འདེམས་སྒྲུག་བྱས་པ་གསལ་པོ་བསྟན་ཡོད། [༡༩] [༢༠]

༢༠༢༥ ལོར་རྒྱ་གར་གྱི་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་ཚོས་བྷི་ཇེ་པི་ཚོགས་པའི་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་སུ་ ཇིཊ་ཀུ་མར་(Sujeet Kumar ) གྱིས་སྣེ་ཁྲིད་དེ་༸གོང་ས་མཆོག་ལ་བྷ་རཏ་རཏ་ན་གཟེངས་རྟགས་སྤྲོད་དགོས་པའི་འབོད་སྐུལ་གནང་ཡོད།

བོད་ཀྱི་རྒྱལ་དར་ (ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པས་བཟོས་པ)དེ་༢༠༡༠ལོའི་ཟླ་བ་བཞི་པའི་ནང་སུད་སིའི་ གྲོང་ཁྱེར་ཟུ་རིཆ་གྲོང་ཁྱེར་ དུ་རྒྱ་མཚོ་དང་མཉམ་དུ་གར་སྟེགས་མཉམ་སྤྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།

༡༩༨༧ ལོར་ ཝ་ཤིང་ཊོན་ དུ་འཚོགས་ པའི་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ཚོགས་ཆེན་ ཐོག་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་གིས་བོད་ཀྱི་མ་འོངས་པའི་གནས་བབ་ཐད་ཀྱི་བསམ་ཚུལ་བརྗོད་པའི་གསུང་བཤད་གནང་ཡོད། འཆར་གཞི་དེས་བོད་དེ་ རྡུལ་ཕྲན་མཚོན་ཆ་ མེད་པའི་དམངས་གཙོའི་"ཞི་བདེའི་ས་ཁུལ་"ཞིག་ཏུ་འགྱུར་དགོས་པ་དང་། འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་དགོས་པའི་སྐུལ་མ་བཏང་ཡོད། ༡༩༨༨ ལོའི་ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༡༥ ཉིན་ཏཱ་ལའི་བླ་མས་སི་ཊར་ སི་བྷོར་གྷི་གྲོང་ཁྱེར་ དུ་འཆར་གཞི་དེ་རྒྱ་བསྐྱེད་བཏང་བས་འཆར་གཞི་དེ་ལ་"སི་ཊར་སི་བྷོར་གྷི་གྲོས་འཆར"ཞེས་འབོད་ [ <span title="This claim needs references to reliable sources. (March 2017)">ཡོད</span> ] དེ་ནི་རྒྱ་ནག་གཞུང་དང་གྲོས་མོལ་བྱས་ནས་བསྒྲུབ་རྒྱུ་ཡིན་ འོན་ཀྱང་འཆར་གཞི་དེ་བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་གིས་༡༩༩༡ལོར་ཁས་མ་བླངས་པ་རེད། ༡༩༧༠ ལོར་ ཆེས་མཐོའི་འགོ་ཁྲིད་ ཏེང་ཞའོ་ཕིང་གིས་ ཏཱ་ལའི་བླ་མ་ལ་རྒྱ་ནག་གི་ཕྱིར་ལོག་དགོས་པའི་དགོས་མཁོ་གཅིག་པུ་དེ་ཁོང་གིས་"རྒྱ་ནག་གི་མི་སེར་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་ཕྱིར་ལོག་དགོས་པ་དེ་ནི་རྒྱལ་ཞེན་ཡིན་"ཞེས་བཀོད་

ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༥ ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༦ ཉིན་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་དགུང་གྲངས་ ༧༠ ལ་ཕེབས་པའི་སྐུའི་འཁྲུངས་སྐར་སྲུང་བརྩི་ཞུས་ཏེ་བོད་མི་སྐྱབས་བཅོལ་བ་དང་དགེ་འདུན་པ་དང་ཕྱི་རྒྱལ་ཡུལ་སྐོར་སྤྲོ་འཆམ་པ་བཅས་ཁྱོན་མི་གྲངས་ ༡༠༠༠༠ ཙམ་ཁོང་གི་ཁྱིམ་གྱི་ཕྱི་རོལ་དུ་འདུ་འཛོམས་བྱུང་ཡོད། ཨུ་རུ་སུའི་ཡེ་ཤུའི་ལྷ་ཁང་ གི་ བླ་ཆེན་ཨ་ལེག་སི་ཡུས་གཉིས་པས་ ནང་པ་ཚོ་དང་འབྲེལ་བ་བཟང་པོ་ཡོད་ཅེས་སྐྱོན་འཛུགས་བྱས་ཡོད། ཡིན་ནའང་ལོ་དེའི་རྗེས་སུ་ཨུ་རུ་སུའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་ལ་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་ནང་པའི་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ ཀལ་མའི་ཀི་ཡ་ ལ་མགྲོན་འབོད་བྱེད་པར་བཀག་འགོག་བྱས། ཐའེ་ཝན་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྲིད་འཛིན་ ཁྲེན་ཤུའི་བྷི་ཡན་གྱིས་ ཐའེ་པེ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ ཆིང་ཀའེ་ཤེག་དྲན་རྟེན་ཁང་ དུ་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་འཁྲུངས་སྐར་སྲུང་བརྩི་ཞུ་བའི་དགོང་ཚོགས་ཤིག་ལ་མཉམ་ཞུགས་གནང་ཡོད། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༨ ཟླ་ ༡༠ ནང་ཉི་ཧོང་དུ་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་ གིས་ ༢༠༠༨ ལོར་བོད་ནང་དྲག་སྤྱོད་ བྱུང་བ་དང་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ཁོང་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་མཁན་ཡིན་པའི་སྐྱོན་འཛུགས་བྱས་ཡོད་པའི་སྐོར་ལ་གསུང་བཤད་གནང་ཡོད། ཁོང་གིས་ལན་དུ་རྒྱ་ནག་གཞུང་དང་གྲོས་མོལ་བྱེད་པའི་འབད་བརྩོན་ལ་ཡིད་ཆེས་ཤོར་ཡོད་པ་དང་།

མོ་ ར་ཀོཊ་རླུང་འཚུབ་ ཀྱི་རྗེས་སུ་ཐེ་ཝན་ལ་ཕེབས་སྐབས་ཐེ་ཝན་གྱི་ས་གནས་མི་རིགས་ ༣༠ ཡིས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱས་ཏེ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་དམིགས་ཡུལ་ཡོད་ཅེས་སྐྱོན་བརྗོད་བྱས་ཡོད།

ཏཱ་ལའི་བླ་མ་ནི་རྡུལ་ཕྲན་མཚོན་ཆ་མེད་པའི་འཛམ་གླིང་ཞིག་ཡོང་བའི་སྐུལ་སློང་བྱེད་མཁན་ཞིག་ཡིན་པ་དང་ ། རྡུལ་ཕྲན་དུས་རབས་ཞི་བདེ་ ཐེབས་རྩའི་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མི་ཡིན།

ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་གིས་ མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་གྲོས་ཚོགས་གསར་འཛུགས་ཀྱི་ལས་འགུལ་ ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་ཡོད། དེ་ནི་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་དམངས་གཙོའི་བཅོས་སྒྱུར་གྱི་ལས་འགུལ་དང་།

སློབ་ཁྲིད་བྱེད་སྒོ། མང་ཚོགས་གཏམ་བཤད།

[རྩོམ་སྒྲིག]
རྒྱ་མཚོ་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༧ ལོར་ཨ་རིའི་རྒྱལ་ས་ ཝ་ཤིན་ཊོན་ དུ་འཚམས་འདྲི་གནང་སྐབས།
རྒྱ་མཚོས་ལ་ཧའོལ་ གྱི་སི་སུ་ལ་ སློབ་ཁྲིད་གནང་བཞིན་པ །

དགུང་ལོ་༨༠ ཡི་དཀྱིལ་དུ་མ་སླེབས་བར་དུ་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་གིས་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཐོག་བཀའ་སློབ་དང་སློབ་ཁྲིད་ཀྱི་ལས་རིམ་བྲེལ་འཚུབ་ཅན་ཞིག་རྒྱུན་འཁྱོངས་གནང་ཡོད། ༢༠༡༨ ནས་བཟུང་ཁོང་གིས་མུ་མཐུད་སློབ་ཁྲིད་གནང་ཡོད་ཀྱང་རྒྱ་གར་ནང་ཁུལ་དུ་འགྲོ་འོང་བྱེད་པར་ཚད་བཀག་བྱས་ཡོད། ཁོང་གི་ མང་ཚོགས་ཀྱི་གསུང་བཤད་ དང་ སློབ་ཁྲིད་ དེ་དག་ སྐད་ ཡིག་སྣ་ཚོགས་ཐོག་ ཐད་གཏོང་ བྱེད་ཀྱི་ [༢༡] དེ་བཞིན་ཁོང་གི་སྔོན་མའི་སློབ་ཁྲིད་ཀྱི་བརྙན་འཕྲིན་མང་པོ་དེར་ལྟ་ཐུབ། དེ་བཞིན་ སྤྱི་དམངས་ཀྱི་གཏམ་བཤད་ དང་། ཚོགས་ཆེན ། དྲི་བ་དྲིས་ ལན ། གྲོས་མོལ ། ཚོགས་ཆུང་གི་གྲོས་བསྡུར་བཅས་ཡོད ། [༢༢]

ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་སློབ་ཁྲིད་ཀྱི་སློབ་ཚན་གྲགས་ཅན་ཤོས་དེ་ཀ་ ལ་ ཅཀ་ར་མདོ་ ཡིན། ༢༠༡༤ བར་ཁོང་གིས་ཁྱོན་བསྡོམས་ཐེངས་ ༣༣ གནང་ [༢༣] [༢༤] དུས་ཚོད་ཀྱི་ འཁོར་ལོ་ ནི་ནང་ཆོས་ཀྱི་སློབ་ཁྲིད་མགུ་རྙོག་ཤོས་ཤིག་ཡིན་ཞིང་། སྐབས་རེ་བདུན་ཕྲག་གཉིས་ཙམ་འགོར་གྱི་ཡོད། ཁོང་གིས་རྒྱུན་དུ་སློབ་མ་དང་སློབ་མ་ཁྲི་200ལྷག་ཙམ་ལ་སློབ་ཁྲིད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། [༢༤] [༢༥]

ཏཱ་ལའི་བླ་མ་ནི་ ནང་ཆོས་སྐོར་གྱི་དེབ་མང་པོའི་རྩོམ་པ་པོ་ ཡིན [༢༦] དག་ལས་མང་ཆེ་བ་ནང་ཆོས་སྤྱིར་བཏང་གི་བརྗོད་གཞིའི་ཐོག་བྲིས་ཡོད་ཀྱང་། རྫོ་ [༢༧] །

ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་གིས་ཁོང་གི་རྩོམ་ཡིག་"སྙིང་རྗེའི་ཀུན་སྤྱོད"(1999)ཞེས་པའི་ནང་གལ་ཏེ་ང་ཚོས་སྙིང་རྗེ་དེ་ང་ཚོས་བརྩེ་བ་ཡོད་མཁན་ཁོ་ནར་ཉར་ཚགས་བྱས་ན། མཐའ་མར་ང་ཚོས་སྙིང་རྗེའི་སྤུས་ཚད་དེ་མི་ཚེའི་ཆ་ཤས་ཤིག་ཏུ་འགྱུར་རྒྱུ་ཡིན་པ་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་ནས་མིའི་སྤུས་ཚད་དང་ནང་སེམས་ཀྱི་སྟོབས་ཤུགས་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་བྲིས་ཡོད། [༢༨]

ལོ་བཅུ་ཕྲག་མང་པོའི་རིང་ལ་ཁོང་གིས་སློབ་ཕྲུག་ཚོས་ འཛམ་གླིང་ རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ལ་ཕེབས་ནས་ནང་ཆོས་ལ་སློབ་ [༢༩] [༣༠] པའི་རེ་འདུན་ཡང་ཡང་དང་ལེན་བྱེད་ཀྱི་ [༣༡] [༣༢] ཀམ་ལ་ཤཱིལ་, [༣༣] [༣༤] དེ་བ, [༣༥] ཨ་ཏི་ཤ, [༣༦] ཨཱརྱ་དེ་བ [༣༧] ལ་སོགས་པ། ༢༠༡༨ ནས་བཟུང་ཁོང་གི་དུས་ཚོད་ནང་ལ་འབྲེལ་བ་ཉུང་བ་བྱུང་བ་དང་། མང་ཆེ་བ་རྒྱ་གར་ནང་བྱུང་བ་དང་། རྒྱལ་སྤྱིའི་ལྟད་མོ་བ་ཚོར་དྲ་རྒྱའི་ཐོག་ནས་བརྙན་འཕྲིན་གཏོང་མཁན་ཁ་ཤས་བྱུང་ཡོད།

བཞུགས་ སྒར་ དྷ་རམ་ས་ལའི་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་གི་སློབ་སྟོན་ཁང་གཙོ་བོ།
ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༥ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༢༤ ཉིན་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་གིས་རྒྱ་གར་གྱི་རྒྱལ་ས་བྷོ་དྷ་གྷ་ཡ་རུ་དུས་འཁོར་གྱི་མཆོད་འབུལ་གནང་བ།
༡༩༨༥ ལོའི་བོད་ཀྱི་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་སློབ་ཁྲིད་བྱེད་སའི་གནས་ཡུལ་གྱི་སྤྱི་བསྡོམས།

ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་གིས་རང་ཉིད་ནཱ་ལན་ཌའི་བླ་མ་འདི་དག་གི་རྗེས་འཇུག་པ་ [༣༨] [༣༩] [༤༠] བོད་དུ་འཁྱེར་ཡོང་ནས་ནང་ཆོས་ཐོག་མར་བཙུགས་སྐབས་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར་བ་དང་། དེ་ནས་བཟུང་བོད་ཀྱི་ནང་ཆོས་ཀྱི་སློབ་ཁྲིད་ཀྱི་དབུས་སུ་གནས་ཡོད།

སློབ་ཁྲིད་གཞན་གྱི་དཔེ་མཚོན་ལྟར་ན། ༡༩༨༤ ལོར་ལོན་ཌོན་དུ་ཁོང་གིས་བརྟེན་པའི་འབྱུང་བའི་འབྲེལ་མཐུད་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་སྐོར་ལ་སློབ་ཁྲིད་བྱེད་པར་གདན་འདྲེན་ཞུས་ པ་ དང་། ༡༩༨༨ ལོར་ཁོང་གིས་ལོན་ཌོན་དུ་ཡང་བསྐྱར་སྤྱིར་བཏང་བོད་ཀྱི་ནང་ཆོས་སྐོར་ལ་གསུང་བཤད་གནང་བ་དང་། ༡༩༩༦ ལོར་ལོན་ཌོན་དུ་ཁོང་གིས་ནང་པ་ཚང་མས་ཁས་ལེན་བྱེད་པའི་ནང་ཆོས་ཀྱི་གཞི་རྩ་དང་གཞི་རྩ་ཡིན་པའི་ བདེན་པ་བཞི་ སློབ་ཁྲིད་གནང་བ་ [༤༡] [༤༢]

རྒྱ་གར་ནང་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་ [༣༦] རམ་ས་ལར་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་སློབ་ཁྲིད་དང་གསུང་བཤད་གནང་བ་དང་། བོད་ཀྱི་སྐྱབས་བཅོལ་བའི་གཞིས་ཆགས་ཁག་གི་དགོན་སྡེ་ཁག་ [༣༡] [༤༣] རྒྱ་གར་ནང་སློབ་ཁྲིད་འདི་དག་ལ་ཞུགས་པར་རིན་པ་སྤྲོད་ཀྱི་མེད། [༣༡] ཁོང་གིས་ཕྱི་རྒྱལ་དུ་སློབ་ཁྲིད་བྱེད་པར་འགྲོ་སྐབས་མགྲོན་འབོད་བྱེད་མཁན་གྱི་ཚོགས་པས་འགྲོ་གྲོན་ཚང་མ་རྩིས་རྒྱག་པའི་འགྲོ་གྲོན་སྤྲོད་དགོས་པ་ [༣༡] [༤༤]

མཐོ་སློབ་དང་གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭ་ཁག་ལ་ཡང་ཡང་ཕེབས་ནས་སློབ་ཁྲིད་གནང་ [༤༥] དེ་དག་ལས་ཁ་ [༤༦] [༤༧] གཟེངས་རྟགས་ སྤྲད་ཡོད། [༤༨][༤༩]

ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་གིས་ནང་པ་མ་ཡིན་པ་ཚོར་ཞི་བདེ་དང་། བདེ་སྐྱིད་དང་སྙིང་རྗེ། དེང་རབས་ཀྱི་ཀུན་སྤྱོད། ཁོར་ཡུག དཔལ་འབྱོར་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་གནད་དོན། [༥༠]

ཆོས་ལུགས་ཕན་ཚུན་བར་གྱི་གྲོས་མོལ།

[རྩོམ་སྒྲིག]

༡༩༧༣ ལོར་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་གིས་ཝ་ཊི་ ཀན་ དུ་ ཡེ་ཤུའི་བླ་ཆེན་ པོལ་དྲུག་པ་ མཇལ་འཕྲད་གནང་བ་དང་། ༡༩༨༠ དང་། ༡༩༨༢ དང་། ༡༩༨༦ དང་། ༡༩༨༨ དང་། དེ་ནས་བཟུང་ཁོང་གིས་ཨི་སི་རེལ་ལ་ཐེངས་གསུམ་ཕེབས་ཡོད་པ་དང་། ༢༠༠༦ ལོར་ཨི་སི་རེལ་གྱི་རྦི་བྷི་གཙོ་བོ་དང་མཇལ་འཕྲད་གནང་ཡོད། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༦ ལོར་ ཡེ་ཤུའི་བླ་ཆེན་བྷེ་ནེ་ཌིག་བཅུ་དྲུག་པ་མཆོག་ དང་སྒེར་གྱི་ཐོག་ནས་མཇལ་འཕྲད་གནང་ཡོད། དེ་དུས་ཁོང་གིས་ ཀེན་ཊར་བྷེ་ རིའི་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་ གཙོ་འཛིན་ ཌོག་ ཊར་ རོ་ བྷར་ཊི་ རུན་ སི་ དང་ །

༡༩༩༦ དང་ ༢༠༠༢ ལོར་ཁོང་གིས་༡༩༦༠ ལོའི་མཇུག་ཏུ་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཇལ་འཕྲད་གནང་བའི་ཐོ་ མཱས་མར་ཊོན་ སྡོད་སའི་གེ་ ཐ་སེ་མ་ནིའི་ཨ་མ་ལགས་ཀྱི་མཆོད་ཁང་ དུ་ དགོན་པའི་ཆོས་ལུགས་བར་གྱི་གྲོས་མོལ་ ཚོགས་པས་གཙོ་གཉེར་བྱས་པའི་གེ་ཐ་སི་མ་ནི་མཇལ་འཕྲད་ཐོག་མ་གཉིས་ལ་མཉམ་ཞུགས་གནང་ཡོད། [༥༡] ཁོང་ ནི་ ཨེ་ལི་ཡ་ཆོས་ལུགས་བར་གྱི་སློབ་གཉེར་ཁང་ གི་ [༥༢] ཡིན་པའི་འཛམ་གླིང་ཆོས་ལུགས་འགོ་ཁྲིད་ཚོགས་ཆུང་གི་ཚོགས་མི་ཞིག་ཡིན་པ་ [༥༣] [༥༤] ཏཱ་ལའི་བླ་མས་གུ་ ཇ་ར་ ཊི་མངའ་སྡེའི་ མཧུ་ཝ་ ཆོས་ལུགས་ཁག་ཏུ་ ཆོས་ལུགས་བར་གྱི་ "འཛམ་གླིང་ཆོས་ལུགས་གྲོས་མོལ་དང་རོལ་དབྱངས་"ཞེས་པའི་ཚོགས་ཆེན་ཞིག་དབུ་འབྱེད་གནང་ཡོད་ཅེས་ མོ་ར་རི་བྷ་པུ་ ཡིས་བརྗོད་ཡོད། [༥༥]

༢༠༡༠ ལོར་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་གིས་མཁས་པ་ཚོའི་ཚོགས་ཆུང་ཞིག་དང་མཉམ་དུ་ ཨ་རིའི་ཨིན་ཌི་ཡ་ན་མངའ་སྡེའི་བྷུ་ ལུམ་ མིང་ ཊོན་དུ་ མཉམ་འབྲེལ་གྱི་ལས་གཞི་ [༥༦] [༥༧] འགོ་འཛུགས་གནང་བ་དང་། ལས་གཞི་དེ་ ཨིསི་ལམ་དང་ནང་ཆོས་བར་གྱི་མཐུན་སྒྲིལ་གྱི་གཞི་རྩ་ ཞེས་པའི་དེབ་ལ་གཞི་བཅོལ་ཡོད། [༥༨]

༢༠༡༩ ལོར་ཏཱ་ལའི་བླ་མས་ལ་དྭགས་ཀྱི་ཁ་ཆེའི་ཚབ་ཞུས་ཏེ་ ལྡི་ལིར་ འཚོགས་པའི་ཁ་ཆེའི་འཛམ་གླིང་ནང་མི་རིགས་སྣ་ཚོགས་ལ་རྟེན་འབྲེལ་ཞུ་བའི་ཚོགས་ཆེན་ཐོག་མ་དེ་ལ་རོགས་སྐྱོར་ཆ་ཚང་གནང་ཡོད། [༥༩]

ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་གི་ Baby Austin རླངས་འཁོར་གྱི་རྗེས་ཤུལ། ༡༩༩༣ ལོར་ལྷ་ས།
ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་གི་ Dodge རླངས་འཁོར་གྱི་རྗེས་ཤུལ། ༡༩༩༣ ལོར་ལྷ་ས།

ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་གི་མི་ཚེ་ [༦༠] འཕྲུལ་ [༦༡] དོ་སྣང་བྱེད་པ་ [༦༢] ཀྱི་རྒྱལ་ས་ལྷ་སར་ཡོད་པའི་བྱིས་པའི་དུས་ནས་འགོ་བཙུགས་པ་ [༦༠] [༦༣] ཁོང་གིས་བྱིས་པའི་དུས་སུ་ཟླ་བ་ལ་ རྒྱང་ཤེལ་ གྱིས་ལྟ་ཞིབ་བྱེད་སྐབས་ ཟླ་བ་ དེ་ཁུང་བུ་ཡོད་པའི་རྡོ་རིང་ཞིག་ཡིན་པ་ལས་བོད་ཀྱི་ འཇིག་རྟེན་རིག་པ་བ་ཚོས་ ཁོང་ལ་སློབ་སྟོན་བྱས་པ་ལྟར་རང་ཉིད་ཀྱི་འོད་འཕྲོ་བའི་ལྷ་ཡུལ་ཞིག་མིན་པ་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་། གལ་ཏེ་ཁོང་དགེ་འདུན་པ་ཞིག་ཏུ་འཚར་ལོངས་བྱུང་མེད་ན་ཁོང་ཕལ་ཆེར་ བཟོ་སྐྲུན་པ་ ཞིག་ཡིན་སྲིད་ཅེས་ཁོང་གིས་ཀྱང་བཤད་ [༦༣] ༡༩༧༣ ལོར་ [༦༤] ནུབ་ཕྱོགས་ལ་འགྲུལ་བཞུད་ཐོག་མ་བྱེད་སྐབས་ཁོང་གིས་དབྱིན་ཡུལ་གྱི་ཀེམ་ བྷི་རི་ ཇི་གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་ གི་ སྐར་རྩིས་རིག་པའི་ སྡེ་ཚན་ལ་ཕེབས་རྒྱུའི་རེ་སྐུལ་ཞུས་པ་དང་། ཁོང་གིས་ཚན་རིག་གི་གཞི་རྩ་སློབ་ཁྲིད་བྱེད་མཁན་ སར་ཀར་ལ་ པོ་ པར་ [༦༡]

ནང་ཆོས་དང་ཚན་རིག་གི་ འབྲེལ་མཐུད་འཚོལ་ཞིབ་བྱེད་པའི་དོན་སྙིང་ལྡན་པའི་ཚན་རིག་གི་གྲོས་མོལ་ འཕེལ་ རྒྱས་གཏོང་འདོད་ཀྱི་འདུན་པ་ཆེ་རུ་འགྲོ་བཞིན་ ཡོད ། དེ་བཞིན་༡༩༨༣ལོར་ཨ་རིའི་ སྤྱི་ཚོགས་ཁེ་ལས་པ་ དང་ གསར་གཏོད་པ་ ཨར་ཨེ་ཌམ་ཨེང་གྷལ་ གྱིས་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་ཚན་རིག་ལ་དོ་སྣང་ཆེན་པོ་ཡོད་པའི་སྐོར་ལ་ཤེས་རྟོགས་ [༦༡] [༦༥] [༦༦] ༡༩༨༤ ལོར་ཨེང་གྷལ་གྱིས་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་གཞུང་ལས་ཁང་ལ་ཚན་རིག་པ་འོས་འཚམ་གྱི་རུ་ཁག་ཅིག་དང་མཉམ་དུ་བདུན་ཕྲག་གཅིག་གི་གཞུང་འབྲེལ་གྱི་གྲོས་མོལ་ཞིག་གོ་སྒྲིག་བྱེད་རྒྱུའི་འབོད་སྐུལ་དངོས་སུ་གནང་བ་དང་། ཆུ་ཚོད་ ༤༨ ནང་ཚུད་དུ་ཏཱ་ལའི་བླ་མས་ཨེང་གྷལ་ལ་ཁོང་གིས་"ཚན་རིག་གི་སྐོར་ལ་དོན་སྙིང་ལྡན་པའི་ལས་ཀ་ཞིག་ལ་མཉམ་ཞུགས་བྱེད་པར་དངོས་གནས་དགའ་པོ་ཡོད་"ཅེས་གཏན་འཁེལ་བྱས་པས་ཨེང་གྷལ་གྱིས་ལས་གཞི་དེ་འགོ་འཛུགས་བྱེད་པར་མུ་མཐུད་དུ་སྤེལ་ཡོད། [༦༧] ཕྲན་སི་ཀོ་ཝ་རེ་ལ་ ཡིས་ཨེང་གྷལ་གྱི་གྲོས་འཆར་སྐོར་ཐོས་རྗེས་ཁོང་ལ་ཁ་པར་བཏང་ནས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་དང་མཉམ་དུ་སྔོན་ཆད་གྲོས་བསྡུར་བྱས་པའི་སྐོར་བཤད་པ་དང་ལས་གཞི་དེ་ལ་ཁོང་གི་ཚན་རིག་གི་མཉམ་ལས་བྱེད་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་སྤྲད་པ་རེད། [༦༨] ཁོང་གིས་ཁོང་གི་ཆེད་ལས་ཚན་རིག་པ་དྲུག་ལས་གྲུབ་པའི་རུ་ཁག་ དེ་ ཤེས་རྟོགས་ཚན་རིག་གི་ ཐོག་མའི་ [༦༧] [༦༡] བསྡུ་རུབ་བྱེད་པར་རོགས་རམ་ [༦༧] ཨིང་གྷལ་གྱིས་མ་འོངས་པར་ཡང་བསྐྱར་དེ་ལྟར་བྱེད་འདོད་ཡོད། དེ་ [༦༩] གྷལ་གྱིས་གྲོས་མོལ་གཉིས་པ་གོ་སྒྲིག་བྱེད་པའི་ལས་ཀ་འགོ་བཙུགས་པ་དང་། ཐེངས་འདིར་ཁེ་ལི་ཕོར་ནི་ཡའི་ དབང་རྩའི་ཚན་རིག་པ་ཚོ་ དང་ མཉམ་དུ་གྲོས་མོལ་གནང་བ་དང་། [ <span title="This claim needs references to reliable sources. (July 2025)">ལུང་འདྲེན་དགོས</span> ]

སེམས་ཁམས་དང་ཚེ་སྲོག་ལྟེ་གནས་ཀྱི་ ལས་འགན་ རྒྱ་བསྐྱེད་འགྲོ་བཞིན་པའི་སྐབས་སུ། ༡༩༩༠ལོར་འཚོགས་པའི་གྲོས་མོལ་གསུམ་པའི་རྗེས་སུ་ཨེང་གྷལ་གྱིས་ཚོགས་པ་དེ་ཁེ་ལས་མ་ཡིན་པའི་གཞི་འཛུགས་ཤིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་བྱས། ལོ་བཅུ་ཕྲག་འགའི་རིང་ [༦༩] ༢༠༡༤ ལོའི་བར་དུ་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་དང་འཛམ་གླིང་ནང་ མིང་ གྲགས་ཅན་གྱི་ ཚན་རིག་པ་ མང་པོའི་ཚོགས་ཆུང་ བར་ གྱི་གྲོས་མོལ་ཉུང་མཐར་ཡང་༢༨ བྱུང་ ཡོད། མཐུན་སྒྲིལ་གྱི་ལས་དོན་ལ་རོགས་སྐྱོར་བྱེད་མཁན་དང་མཉམ་ལས་བྱེད་མཁན་ [༧༠] མ་ས་ཅུ་སེཊ་འཕྲུལ་རིག་སློབ་ གླིང་ [༧༡] ཇོན་ཧོབ་ཁིན་སློབ་ཆེན [༧༢] སྨན་ཁང་ ། [༧༣] ཆ་སློབ་ཆེན་ བཅས་ཡིན། [༧༤]

དེ་ལྟར་བྱེད་སྒོ་དེ་དག་གིས་ཁོང་གིས་བྲིས་པའི་གླེང་མོལ་གྱི་DVDཆ་ཚང་དང་དེབ་བཅུ་ཕྲག་མང་པོ་བྱུང་ཡོད། དཔེར་ན ། ལོ་སྟོང་གསར་པའི་ཆེད་དུ་ཀུན་སྤྱོད་ དང་ ། རྡུལ་ཕྲན་གཅིག་གི་ནང་དུ་ འཇིག་རྟེན། དེ་བཞིན་ཚན་རིག་གི་རྩོམ་ཡིག་དང་གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་གི་ཞིབ་འཇུག་ལས་རིམ་བཅས་ཡིན། [༧༥] བོད་དང་ནང་པའི་ཕྱོགས་ནས་བོད་ཀྱི་དགོན་པའི་སློབ་གཉེར་ཁང་དང་སློབ་ཡོན་གྱི་སློབ་ཚན་ནང་ཚན་རིག་གི་སློབ་ཚན་ཁ་སྣོན་བྱས་ཡོད། ནུབ་ཕྱོགས་ནས་གྲོས་མོལ་འདི་དག་གིས་འགོ་བཙུགས་པ་དང་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་ཐེབས་རྩ་ [༧༦] རོགས་དངུལ་ཨ་སྒོར་ས་ཡ་མང་པོའ [༧༧] ནས་མ་དངུལ་བཏང་བའི་ གཙུག་ ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་དང་ཞིབ་འཇུག་ལས་ [༧༨] ཨེ་མོ་རི་བོད་ཀྱི་མཉམ་འབྲེལ་ [༧༩] གཞན་དག་གི་ཁྲོད་དུ།

ལྷག་པར་དུ་སེམས་དང་མི་ཚེའི་ཤེས་ཡོན་གྱི་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཚན་རིག་གི་ལས་གཞི་དེས་བསམ་གཞིག་ཚན་རིག་གི་གསར་དུ་ཐོན་པའི་ཁྱབ་ཁོངས་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་བར་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད། དཔེར་ན། བསམ་གཞིག་གི་ལག་ལེན་གྱིས་མིའི་ཀླད་པ་དང་། [༧༥]

༢༠༠༥ལོར་ཁོང་གི་ དེབ་རྡུལ་ཕྲན་གཅིག་གི་འཇིག་རྟེན་ དང་ས་ཆ་གཞན་དག་ཏུ་ཚན་རིག་གི་བདེན་པ་དང་དེའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཡིད་ཆེས་ལས་མཐར་ཐུག་གི་དབང་ཤུགས་ལ་ཁས་ལེན་བྱེད་པའི་ཆེད་དུ་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་ཡིས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་ཆེན་པོ་ཞིག་ལ་མཚོན་ན་ཁོང་གི་ནང་པའི་རྗེས་འཇུག་པ་ཚོར་བསླབ་བྱ་གནང་བ་ལྟར་ན། དེ་ནས་ང་ཚོས་ཚན་རིག་གི་ཤེས་རྟོགས་དང་ལེན་བྱེད་དགོས་པ་དང་བཤད་ཚུལ་དེ་དག་སྤོང་དགོས།" [༨༠] ཁོང་གིས་གཞི་འདིའི་ཐོག་ནས་ཁོང་གིས་རང་ཉིད་སྤངས་པའི་གནའ་བོའི་ནང་ཆོས་ཀྱི་བསམ་བློའི་དཔེ་མཚོན་ཡང་བཏོན་ཡོད། [༨༡]

ལས་འགུལ་དེ་དག་གིས་ཐ་ན་རྒྱ་ནག་གི་རྒྱལ་ས་ལའང་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་ཡོད། ༢༠༡༣ ལོར་པེ་ཅིང་དུ་རྒྱ་ནག་གི་ཚན་རིག་པ་དང་བོད་ཀྱི་བླ་མ་གསོན་པོ་ཞིག་དང་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་སློབ་དཔོན་ཞིག་དང་མཉམ་དུ་ཤེས་ཡོན་གྱི་གྲོས་མོལ་ཞིག་བྱུང་ཡོད། མཐོ་རིམ་གྲོས་མོལ། སྔོན་གྱི་ནང་ཆོས་དང་དེང་རབས་ཚན་རིག ཞེས་པའི་མིང་ཐོག་ནས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་ལ་དགའ་པོ་ཡོད་པའི་བསམ་གཞིག་དེ་དག་ལ་ཁ་གཏད་གཅོག་གི་ཡོད། [༨༢]

སྐུ་སྒེར་གྱི་སྒོམ་ཉམས་ལེན།

[རྩོམ་སྒྲིག]

ཏཱ་ལའི་བླ་མས་ སྒོམ་རྒྱག་པའི་ ཐབས་ཤེས་སྣ་ཚོགས་བེད་སྤྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེའི་ནང་དབྱེ་ཞིབ་ཀྱི་སྒོམ་རྒྱག་པ་དང་ སྟོང་ཆའི་སྒོམ་རྒྱག་པ་ སོགས་ཚུད་ཡོད། [༨༣] ཁོང་གིས་བསྒོམ་པའི་དམིགས་པ་ནི།

བགྲེས་ཡོལ་དང་ཤུལ་འཛིན་འཆར་གཞི།

[རྩོམ་སྒྲིག]

ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༧ ལོར་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པས་ཁོང་གི་སྤྲུལ་སྐུ་བུད་མེད་ཡིན་སྲིད་ཅེས་གསུངས་ཡོད། འདི་ནི་2015 [༨༤] དང་2019 ལོར་ཡང་བསྐྱར་བརྗོད་ [༨༥]

༢༠༡༡ ལོའི་ཟླ་ ༥ ནང་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་ དབུས་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ལས་ཁུངས་ ནས་དགོངས་པ་ཞུས་ཡོད།

ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༡ ཟླ་ ༩ ནང་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་གིས་ ཁོང་གི་རྒྱུད་འཛིན་ དང་ སྐྱེ་བ་སྔ་མའི་ སྐོར་ལ་གཤམ་གསལ་གསལ་བསྒྲགས་སྤེལ་ཡོད།

ང་ལོ་དགུ་བཅུ་ལྷག་ཙམ་ལ་སླེབས་སྐབས་བོད་ཀྱི་ནང་ཆོས་ཀྱི་བླ་མ་མཐོ་པོ་དང་། བོད་ཀྱི་སྤྱི་དམངས་དང་། བོད་ཀྱི་ནང་ཆོས་ལ་རྗེས་འཇུག་བྱེད་མཁན་གྱི་འབྲེལ་ཡོད་མི་སྣ་གཞན་དག་ལ་གྲོས་བསྡུར་བྱས་ཏེ་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་སྒྲིག་འཛུགས་དེ་མུ་མཐུད་གནས་དགོས་མིན་ལ་བསྐྱར་དུ་དཔྱད་ཞིབ་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན། དེའི་རྨང་གཞིའི་ཐོག་ང་ཚོས་ཐག་གཅོད་བྱ་རྒྱུ་ཡིན། གལ་ཏེ་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་ཡང་སྲིད་མུ་མཐུད་གནས་དགོས་པའི་ཐག་གཅོད་བྱས་པ་དང་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་བཅོ་ལྔ་པ་ངོས་འཛིན་བྱེད་དགོས་པའི་དགོས་མཁོ་བྱུང་ཚེ་འགན་འཁྲི་གཙོ་བོ་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་ཡིད་ཆེས་ཚོགས་པའི་འབྲེལ་ཡོད་འགོ་ཁྲིད་ཚོར་ཡོད། ཁོང་ཚོས་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་དབུ་ཁྲིད་སྣ་ཚོགས་དང་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་རིགས་རྒྱུད་དང་ཁ་བྲལ་ཐབས་མེད་པའི་དམ་བཅའ་བཞག་པའི་ཆོས་སྲུང་བ་བློ་གཏད་ཆོག་པ་རྣམས་ལ་བཀའ་འདྲི་ཞུ་དགོས། ཁོང་ཚོས་འབྲེལ་ཡོད་མི་སྣ་དེ་དག་ལ་བསླབ་བྱ་དང་ལམ་སྟོན་བཙལ་ནས་སྔོན་གྱི་སྲོལ་རྒྱུན་ལྟར་འཚོལ་ཞིབ་དང་ངོས་འཛིན་གྱི་གོ་རིམ་སྤེལ་དགོས། ངས་འདིའི་སྐོར་ལ་ཡིག་ཐོག་གི་བཀའ་སློབ་གསལ་པོ་བཞག་རྒྱུ་ཡིན། ཁྲིམས་མཐུན་གྱི་ཐབས་ལམ་དེ་འདྲ་བརྒྱུད་ནས་ངོས་འཛིན་བྱེད་པའི་སྐྱེ་བ་སླར་ལེན་ལས་གཞན་རྒྱ་ནག་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ནང་ཡོད་པའི་མི་སུ་ཞིག་གིས་ཀྱང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་དམིགས་ཡུལ་ཆེད་དུ་འདེམས་སྒྲུག་བྱས་པའི་འོས་མི་ལ་ངོས་འཛིན་དང་ངོས་ལེན་བྱེད་མི་ཆོག་པ་སེམས་ལ་ཟུངས་ཤིག

༢༠༡༡ ལོའི་ཟླ་ ༡༠ ནང་ཏཱ་ལའི་བླ་མས་ཁེ་ན་ཌའི་ CTVགསར་འགྱུར་ལས་ ཁང་ལ་བཅར་འདྲི་བྱེད་སྐབས་ཁོང་གི་གསུང་བཤད་དེ་བསྐྱར་དུ་བཤད་ཡོད། ཁོང་གིས་རྒྱ་ནག་གི་ཁྲིམས་ལུགས་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་སྔ་མ་ལ་གཞི་བཅོལ་ནས་རྒྱུད་འཛིན་པ་འདེམས་སྒྲུག་བྱེད་པར་བཀག་སྡོམ་བྱེད་པ་དེས་ཁོང་གི་ཐག་གཅོད་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་མི་སྲིད་ཅེས་ཁ་སྣོན་བྱས་ཡོད། ང་ཚོའི་མི་ཚེ་རྗེས་མ་དེ་ང་ལ་རག་ལུས་ཡོད། གཞན་ལ་རག་ལུས་མེད། དེ་བཞིན་འདི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གནད་དོན་ཞིག་མ་རེད། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་གིས་ད་དུང་ཡང་བསྐྱར་སྐུ་འཁྲུངས་མིན་དང་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཐའ་མ་དེ་ཡིན་མིན་ཐག་གཅོད་བྱས་མེད་ཅེས་ཁ་སྣོན་བྱས་ཡོད། [༨༦]

༢༠༡༤ ལོའི་ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༧ ཉིན་པར་སྐྲུན་བྱས་པའི་འཇར་མན་གྱི་ཚགས་པར་ Welt am Sonntag ལ་བཅར་འདྲི་བྱེད་སྐབས་ཏཱ་ལའི་བླ་མས་"ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱིས་དམིགས་ཡུལ་འགྲུབ་ཡོད།" [༨༧] ལན་དུ་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་གོ་གནས་དེ་དབུས་གཞུང་གིས་ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོའི་རིང་སྤྲད་ཡོད་པ་དང་། འདི་ནི་བོད་དོན་ལས་འགུལ་བ་དང་ The Wire གཉིས་ཀྱིས་རྒྱ་ནག་གིས་གང་ལྟར་ཡང་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སླར་ཡང་འཁྲུངས་པར་བཟོ་རྒྱུ་ཡིན་པའི་དོན་དུ་བླངས་ཡོད། [༨༨]

རྒྱ་མཚོས་ཀྱང་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ཁོང་ཚོའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་དམིགས་ཡུལ་དང་མཐུན་པའི་རྗེས་འཇུག་འདེམས་སྒྲུག་བྱེད་པའི་ཆེད་དུ་སྐྱེ་བ་སྔ་མའི་འདེམས་སྒྲུག་གང་རུང་ལ་གཡོ་ཐབས་བྱེད་སྲིད་པའི་འཇིགས་སྣང་ཡང་བསྟན་ཡོད། [༨༩]

༢༠༡༥ ལོར་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པས་ཁོང་ནི་བུད་མེད་དཀར་པོ་ཞིག་ཏུ་བསྐྱར་དུ་སྐྱེ་སྲིད་ཅེས་བརྗོད་ཡོད། [༨༤] ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༩ ལོར་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པས་གལ་ཏེ་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་བུད་མེད་ཅིག་ཕེབས་ན་དེ་བས་ཡིད་འཕྲོག་པ་ཞིག་དགོས་ཞེས་གསུངས་ཡོད། [༨༥] རྒྱ་ནག་གི་ཆབ་སྲིད་པ་ པདྨ་ཆོ་ལིང་ གིས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་དེས་གནད་དོན་དེའི་ཐད་ཁོང་གི་གསུང་བཤད་སྣ་ཚོགས་ལ་གཡོ་འགུལ་གཏོང་བ་དང་། ཁོང་གིས་ད་དུང་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པས་“ཁོང་གི་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་ལ་ཐེ་ཚོམ་བྱས་ཏེ་”བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ལ་བརྙས་བཅོས་བྱས་པར་སྐྱོན་བརྗོད་བྱས་ཡོད།

ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༩ ཟླ་ ༡༠ ནང་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པས་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་ཡང་སྲིད་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་བྲན་གཡོག་ཡིན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཡང་སྲིད་དེ་མཇུག་སྒྲིལ་དགོས་ཞེས་གསུངས་ཡོད། [༩༠] [༩༡]

འོན་ཀྱང་། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༥ ཟླ་ ༧ ནང་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་དགུང་ལོ་ ༩༠ ལ་སླེབས་སྐབས་ཁོང་གིས་ཁོང་གི་རྗེས་འཇུག་སྐོར་གྱི་གྲོས་བསྡུར་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་བཞིན་པ་དེ་ལ་ཁ་གཏད་གཅོག་གི་ཡོད། མཆོད་འབུལ་སྐབས་བརྗེ་རེས་བྱས་པའི་བརྡ་འཕྲིན་ཞིག་དང་སྤྱི་ཚོགས་དྲ་རྒྱའི་ཐོག་བཀོད་པའི་ནང་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་གིས་ཁོང་གི་ཁེ་ལས་མ་ཡིན་པའི་ཚོགས་པ་གྷ་ཌེན་ཕོ་བྲང་ཐེབས་རྩ་ཁང་ཁོ་ནར་ཁོང་གི་སྐྱེ་བ་སྔ་མའི་འདེམས་སྒྲུག་ལ་ལྟ་རྟོག་བྱེད་པའི་ཁྲིམས་མཐུན་དབང་ཆ་ཡོད་ཅེས་བརྗོད་ཡོད། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་བཅོ་ལྔ་པའི་ངོས་འཛིན་བྱེད་སྐབས་བོད་ཀྱི་ནང་བསྟན་སློབ་གྲྭའི་འགོ་ཁྲིད་རྒན་གྲས་དང་དམ་བཅའ་བཞག་པའི་ཆོས་ལུགས་སྲུང་སྐྱོབ་པ་ཞེས་པའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་སྡེ་ཚན་ཁག་དང་གྲོས་བསྡུར་བྱེད་དགོས་པ་དང་། ཏཱ་ལའི་བླ་མས་ཁོང་གི་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་རྒྱ་ནག་གི་ཕྱི་རོལ་དུ་འབྱུང་རྒྱུ་ཡིན་པ་བསྐྱར་དུ་གཏན་འཁེལ་གནང་ཡོད། [༩༢] རྒྱ་ནག་ལ་ཐད་ཀར་འགྲན་སློང་བྱེད་སྐབས་ཁོང་གིས་ཁོང་གི་མིང་འཁུར་བའི་དུས་རབས་མང་པོའི་རིང་གི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་སྒྲིག་འཛུགས་དེ་ཁོང་གི་ཤི་རྗེས་ཀྱང་གནས་རྒྱུ་ཡིན་པ་བཤད་ཡོད། ཏཱ་ལའི་བླ་མས་ཁོང་གི་རྗེས་འཇུག་དེ་རང་དབང་གི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ནང་འཁྲུངས་རྒྱུ་ཡིན་པ་བརྗོད་ཡོད། དེའི་ལན་དུ་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་ལངས་ཕྱོགས་ལ་དགག་པ་བརྒྱབ་པ་རེད། པེ་ཅིང་ དུ་གཞུང་འབྲེལ་མི་སྣ་ཚོས་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་སྐུ་འཁྲུངས་དང་དེ་བཞིན་བོད་ཀྱི་ནང་པའི་མཐོ་རིམ་མི་སྣ་གཞན་དག་ པཎ་ཆེན་བླ་མ་ སོགས་ལ་དབུས་གཞུང་གིས་ཆོག་མཆན་སྤྲོད་དགོས་ཞེས་བརྗོད་ཡོད། རྒྱ་ནག་ཕྱི་སྲིད་ལྷན་ཁང་ གིས་བརྗོད་པ་ལྟར་ན། བོད་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་ཚོའི་ངོ་བོ་གཏན་འཁེལ་བྱེད་པའི་དབང་ཆ་མཐའ་མ་དེ་གཞུང་ལ་ཡོད། [༩༣]

ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་ཡིད་ཆེས་ཚོགས་པའི་འགོ་ཁྲིད་རྒན་པ་ Samdhong Rinpoche ཡིས་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་སྒྲིག་འཛུགས་མུ་མཐུད་གནས་རྒྱུའི་ཁས་ལེན་བྱས་ཏེ་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་ ༡༥ པ་དང་ ༡༦ པ་གཉིས་ཀ་རྗེས་སུ་འབྲང་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་ཡོད། ཁོང་གིས་ད་ལྟའི་ཏཱ་ལའི་བླ་མས་ཁོང་གི་རྗེས་འཛིན་པ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཕྱོགས་ལ་ལམ་སྟོན་གནང་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་ཡོད། དབུས་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ ཀྱི་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་གཙོ་གཞོན་པ་སྒྲོལ་མ་ཚེ་རིང་ཏེའི་ཁང་གིས་རྒྱ་ནག་གིས་ཡང་སྲིད་ལ་ཚོད་འཛིན་བྱེད་ཐབས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཅེས་སྐྱོན་བརྗོད་དང་ཏཱ་ལའི་བླ་མས་ཐད་ཀར་འཛམ་གླིང་ལ་ཁ་བརྡ་གནང་དགོས་པའི་ནན་བཤད་གནང་ཡོད།

ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༥ ལོར་པར་སྐྲུན་བྱས་པའི་ཁོང་གི་དེབ་ " Voices for the Voiceless " ཞེས་པ་དེའི་ནང་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་མཆོག་གིས་འཛམ་གླིང་ཡོངས་ཀྱི་བོད་མི་ཚོས་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་སྒྲིག་འཛུགས་དེ་ཁོང་འདས་རྗེས་མུ་མཐུད་གནས་དགོས་པ་དང་།

  1. ↑ Smith, Warren W. Jr. (1997). Tibetan Nation: A History of Tibetan Nationalism and Sino-Tibetan Relations. New Delhi: HarperCollins. pp. 107–149. ISBN 0-8133-3155-2.
  2. ↑ Goldstein, Melvyn C. (18 June 1991). A History of Modern Tibet, 1913–1951: The Demise of the Lamaist State. University of California Press. pp. 328ff. ISBN 978-0-520-91176-5. Archived from the original on 23 July 2019. Retrieved 12 October 2019. Unknown parameter |url-status= ignored (help)
  3. ↑ Powers, John. The Buddha Party: How the People's Republic of China Works to Define and Control Tibetan Buddhism.
  4. ↑ Lin, Hsiao-ting (2006). "War or Stratagem? Reassessing China's Military Advance towards Tibet, 1942–1943". The China Quarterly. 186: 446–462. doi:10.1017/S0305741006000233. ISSN 0305-7410. Unknown parameter |s2cid= ignored (help)
  5. ↑ Smith, Warren W. Jr. (1997). Tibetan Nation: A History of Tibetan Nationalism and Sino-Tibetan Relations. New Delhi: HarperCollins. pp. 107–149. ISBN 0-8133-3155-2.
  6. ↑ Smith, Warren W. Jr. (1997). Tibetan Nation: A History of Tibetan Nationalism and Sino-Tibetan Relations. New Delhi: HarperCollins. pp. 107–149. ISBN 0-8133-3155-2.
  7. ↑ Bell 1946, p. 400.
  8. ↑ "Chronology of Events". The 14th Dalai Lama of Tibet. Office of the Dalai Lama. Archived from the original on 1 April 2017. Retrieved 29 April 2015. Unknown parameter |url-status= ignored (help)
  9. ↑ Smith, Warren W. Jr. (1997). Tibetan Nation: A History of Tibetan Nationalism and Sino-Tibetan Relations. New Delhi: HarperCollins. pp. 107–149. ISBN 0-8133-3155-2.
  10. ↑ Smith, Warren W. Jr. (1997). Tibetan Nation: A History of Tibetan Nationalism and Sino-Tibetan Relations. New Delhi: HarperCollins. pp. 107–149. ISBN 0-8133-3155-2.
  11. ↑ Smith, Warren W. Jr. (1997). Tibetan Nation: A History of Tibetan Nationalism and Sino-Tibetan Relations. New Delhi: HarperCollins. pp. 107–149. ISBN 0-8133-3155-2.
  12. ↑ ལུང་འདྲེན་ནོར་འཁྲུལ། Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named :4
  13. ↑ Smith, Warren W. Jr. (1997). Tibetan Nation: A History of Tibetan Nationalism and Sino-Tibetan Relations. New Delhi: HarperCollins. pp. 107–149. ISBN 0-8133-3155-2.
  14. ↑ Bell 1946, p. 400.
  15. ↑ Smith, Warren W. Jr. (1997). Tibetan Nation: A History of Tibetan Nationalism and Sino-Tibetan Relations. New Delhi: HarperCollins. pp. 107–149. ISBN 0-8133-3155-2.
  16. ↑ Cronin Marcello, Patricia (2003). The Dalai Lama: A BiographyFree registration required. Greenwood Press. ISBN 978-0-313-32207-5. Retrieved 5 December 2010.
  17. 1 2 ལུང་འདྲེན་ནོར་འཁྲུལ། Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named bbcprofile
  18. ↑ "Library of Tibetan Works and Archives". Government of Tibet in Exile. 1997. Archived from the original on 21 April 2008. Retrieved 23 September 2008. Unknown parameter |url-status= ignored (help)
  19. ↑ Smith, Warren W. Jr. (1997). Tibetan Nation: A History of Tibetan Nationalism and Sino-Tibetan Relations. New Delhi: HarperCollins. pp. 107–149. ISBN 0-8133-3155-2.
  20. ↑ Smith, Warren W. Jr. (1997). Tibetan Nation: A History of Tibetan Nationalism and Sino-Tibetan Relations. New Delhi: HarperCollins. pp. 107–149. ISBN 0-8133-3155-2.
  21. ↑ "Schedule". Office of the Dalai Lama. Archived from the original on 22 May 2015. Retrieved 19 May 2015. Unknown parameter |url-status= ignored (help)
  22. ↑ Smith, Warren W. Jr. (1997). Tibetan Nation: A History of Tibetan Nationalism and Sino-Tibetan Relations. New Delhi: HarperCollins. pp. 107–149. ISBN 0-8133-3155-2.
  23. ↑ Smith, Warren W. Jr. (1997). Tibetan Nation: A History of Tibetan Nationalism and Sino-Tibetan Relations. New Delhi: HarperCollins. pp. 107–149. ISBN 0-8133-3155-2.
  24. 1 2 "Kalachakra Initiations by His Holiness the Dalai Lama". Office of Dalai Lama. Archived from the original on 14 December 2009. Retrieved 19 May 2015. List of Unknown parameter |url-status= ignored (help)
  25. ↑ Smith, Warren W. Jr. (1997). Tibetan Nation: A History of Tibetan Nationalism and Sino-Tibetan Relations. New Delhi: HarperCollins. pp. 107–149. ISBN 0-8133-3155-2.
  26. ↑ The Dalai Lama. "Books (on Buddhism) by the Dalai Lama". Various. Archived from the original on 12 May 2015. Retrieved 3 May 2015. Unknown parameter |url-status= ignored (help)
  27. ↑ Smith, Warren W. Jr. (1997). Tibetan Nation: A History of Tibetan Nationalism and Sino-Tibetan Relations. New Delhi: HarperCollins. pp. 107–149. ISBN 0-8133-3155-2.
  28. ↑ Smith, Warren W. Jr. (1997). Tibetan Nation: A History of Tibetan Nationalism and Sino-Tibetan Relations. New Delhi: HarperCollins. pp. 107–149. ISBN 0-8133-3155-2.
  29. ↑ Smith, Warren W. Jr. (1997). Tibetan Nation: A History of Tibetan Nationalism and Sino-Tibetan Relations. New Delhi: HarperCollins. pp. 107–149. ISBN 0-8133-3155-2.
  30. ↑ Smith, Warren W. Jr. (1997). Tibetan Nation: A History of Tibetan Nationalism and Sino-Tibetan Relations. New Delhi: HarperCollins. pp. 107–149. ISBN 0-8133-3155-2.
  31. 1 2 3 4 "Schedule". Office of Dalai Lama. Archived from the original on 22 May 2015. Retrieved 3 May 2015. Unknown parameter |url-status= ignored (help)
  32. ↑ Bell 1946, p. 400.
  33. ↑ Smith, Warren W. Jr. (1997). Tibetan Nation: A History of Tibetan Nationalism and Sino-Tibetan Relations. New Delhi: HarperCollins. pp. 107–149. ISBN 0-8133-3155-2.
  34. ↑ Smith, Warren W. Jr. (1997). Tibetan Nation: A History of Tibetan Nationalism and Sino-Tibetan Relations. New Delhi: HarperCollins. pp. 107–149. ISBN 0-8133-3155-2.
  35. ↑ Bell 1946, p. 400.
  36. 1 2 Phuntsok Yangchen (1 October 2012). "Disciples from over 60 countries attend the Dalai Lama's teachings". Phayul.com. Archived from the original on 20 May 2015. Retrieved 3 May 2015. The Dalai Lama today began his four-day teachings on Atisha's [text] 'Lamp for the Path to Enlightenment' Unknown parameter |url-status= ignored (help)
  37. ↑ "The Dalai Lama's Boston teachings". Shambala Publications. 17 October 2012. Archived from the original on 21 May 2015. Texts mentioned by His Holiness in his talk ... Aryadeva's 400 Stanzas of the Middle Way Unknown parameter |url-status= ignored (help)
  38. ↑ Smith, Warren W. Jr. (1997). Tibetan Nation: A History of Tibetan Nationalism and Sino-Tibetan Relations. New Delhi: HarperCollins. pp. 107–149. ISBN 0-8133-3155-2.
  39. ↑ Smith, Warren W. Jr. (1997). Tibetan Nation: A History of Tibetan Nationalism and Sino-Tibetan Relations. New Delhi: HarperCollins. pp. 107–149. ISBN 0-8133-3155-2.
  40. ↑ Bell 1946, p. 400.
  41. ↑ Smith, Warren W. Jr. (1997). Tibetan Nation: A History of Tibetan Nationalism and Sino-Tibetan Relations. New Delhi: HarperCollins. pp. 107–149. ISBN 0-8133-3155-2.
  42. ↑ Smith, Warren W. Jr. (1997). Tibetan Nation: A History of Tibetan Nationalism and Sino-Tibetan Relations. New Delhi: HarperCollins. pp. 107–149. ISBN 0-8133-3155-2.
  43. ↑ Smith, Warren W. Jr. (1997). Tibetan Nation: A History of Tibetan Nationalism and Sino-Tibetan Relations. New Delhi: HarperCollins. pp. 107–149. ISBN 0-8133-3155-2.
  44. ↑ Smith, Warren W. Jr. (1997). Tibetan Nation: A History of Tibetan Nationalism and Sino-Tibetan Relations. New Delhi: HarperCollins. pp. 107–149. ISBN 0-8133-3155-2.
  45. ↑ Smith, Warren W. Jr. (1997). Tibetan Nation: A History of Tibetan Nationalism and Sino-Tibetan Relations. New Delhi: HarperCollins. pp. 107–149. ISBN 0-8133-3155-2.
  46. ↑ Smith, Warren W. Jr. (1997). Tibetan Nation: A History of Tibetan Nationalism and Sino-Tibetan Relations. New Delhi: HarperCollins. pp. 107–149. ISBN 0-8133-3155-2.
  47. ↑ Bell 1946, p. 400.
  48. ↑ Smith, Warren W. Jr. (1997). Tibetan Nation: A History of Tibetan Nationalism and Sino-Tibetan Relations. New Delhi: HarperCollins. pp. 107–149. ISBN 0-8133-3155-2.
  49. ↑ Smith, Warren W. Jr. (1997). Tibetan Nation: A History of Tibetan Nationalism and Sino-Tibetan Relations. New Delhi: HarperCollins. pp. 107–149. ISBN 0-8133-3155-2.
  50. ↑ Smith, Warren W. Jr. (1997). Tibetan Nation: A History of Tibetan Nationalism and Sino-Tibetan Relations. New Delhi: HarperCollins. pp. 107–149. ISBN 0-8133-3155-2.
  51. ↑ Smith, Warren W. Jr. (1997). Tibetan Nation: A History of Tibetan Nationalism and Sino-Tibetan Relations. New Delhi: HarperCollins. pp. 107–149. ISBN 0-8133-3155-2.
  52. ↑ Smith, Warren W. Jr. (1997). Tibetan Nation: A History of Tibetan Nationalism and Sino-Tibetan Relations. New Delhi: HarperCollins. pp. 107–149. ISBN 0-8133-3155-2.
  53. ↑ Bell 1946, p. 400.
  54. ↑ Smith, Warren W. Jr. (1997). Tibetan Nation: A History of Tibetan Nationalism and Sino-Tibetan Relations. New Delhi: HarperCollins. pp. 107–149. ISBN 0-8133-3155-2.
  55. ↑ Bell 1946, p. 400.
  56. ↑ Smith, Warren W. Jr. (1997). Tibetan Nation: A History of Tibetan Nationalism and Sino-Tibetan Relations. New Delhi: HarperCollins. pp. 107–149. ISBN 0-8133-3155-2.
  57. ↑ Smith, Warren W. Jr. (1997). Tibetan Nation: A History of Tibetan Nationalism and Sino-Tibetan Relations. New Delhi: HarperCollins. pp. 107–149. ISBN 0-8133-3155-2.
  58. ↑ Bell 1946, p. 400.
  59. ↑ "His Holiness the Dalai Lama ushers religious harmony amongst Muslim communities at 'Celebrating Diversity in the Muslim World' Conference". Central Tibetan Administration (in དབྱིན་ཇིའི་སྐད།). 15 June 2019. Archived from the original on 25 June 2021. Retrieved 25 June 2021.
  60. 1 2 James Kingsland (3 November 2014). "Dalai Lama enlightens and enraptures contemplative scientists in Boston". The Guardian. Archived from the original on 5 January 2021. Retrieved 10 December 2016. Asked how his interest in science originally developed he said he'd been fascinated by technology since childhood, recalling a clockwork toy British soldier with a gun that he played with for a few days before taking apart to see how it worked. He described how as a young man visiting China he was excited to be shown around hydroelectric dams and metal smelting works Unknown parameter |url-status= ignored (help)
  61. 1 2 3 4 "The Dalai Lama and Western Science". Mind and Life Institute. Archived from the original on 19 February 2015. Retrieved 6 May 2015. Unknown parameter |url-status= ignored (help)
  62. ↑ Smith, Warren W. Jr. (1997). Tibetan Nation: A History of Tibetan Nationalism and Sino-Tibetan Relations. New Delhi: HarperCollins. pp. 107–149. ISBN 0-8133-3155-2.
  63. 1 2 ལུང་འདྲེན་ནོར་འཁྲུལ། Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named nyt
  64. ↑ Smith, Warren W. Jr. (1997). Tibetan Nation: A History of Tibetan Nationalism and Sino-Tibetan Relations. New Delhi: HarperCollins. pp. 107–149. ISBN 0-8133-3155-2.
  65. ↑ Smith, Warren W. Jr. (1997). Tibetan Nation: A History of Tibetan Nationalism and Sino-Tibetan Relations. New Delhi: HarperCollins. pp. 107–149. ISBN 0-8133-3155-2.
  66. ↑ Smith, Warren W. Jr. (1997). Tibetan Nation: A History of Tibetan Nationalism and Sino-Tibetan Relations. New Delhi: HarperCollins. pp. 107–149. ISBN 0-8133-3155-2.
  67. 1 2 3 Begley, Sharon (2007). "1". Train Your Mind, Change Your Brain (2008 Paperback ed.). New York: Random House. pp. 20–22. ISBN 978-0-345-47989-1.
  68. ↑ Bell 1946, p. 400.
  69. 1 2 Vincent Horn. "The Evolution of the Mind and Life Dialogues". Buddhist Geeks. Archived from the original on 4 May 2015. Retrieved 9 May 2015. Unknown parameter |url-status= ignored (help)
  70. ↑ Smith, Warren W. Jr. (1997). Tibetan Nation: A History of Tibetan Nationalism and Sino-Tibetan Relations. New Delhi: HarperCollins. pp. 107–149. ISBN 0-8133-3155-2.
  71. ↑ Smith, Warren W. Jr. (1997). Tibetan Nation: A History of Tibetan Nationalism and Sino-Tibetan Relations. New Delhi: HarperCollins. pp. 107–149. ISBN 0-8133-3155-2.
  72. ↑ Bell 1946, p. 400.
  73. ↑ Smith, Warren W. Jr. (1997). Tibetan Nation: A History of Tibetan Nationalism and Sino-Tibetan Relations. New Delhi: HarperCollins. pp. 107–149. ISBN 0-8133-3155-2.
  74. ↑ Smith, Warren W. Jr. (1997). Tibetan Nation: A History of Tibetan Nationalism and Sino-Tibetan Relations. New Delhi: HarperCollins. pp. 107–149. ISBN 0-8133-3155-2.
  75. 1 2 "A 25 Years History of Accomplishment" (PDF). Mind and Life Institute. 2012. Archived from the original (PDF) on 13 December 2021. Retrieved 6 May 2015. Unknown parameter |url-status= ignored (help)
  76. ↑ Smith, Warren W. Jr. (1997). Tibetan Nation: A History of Tibetan Nationalism and Sino-Tibetan Relations. New Delhi: HarperCollins. pp. 107–149. ISBN 0-8133-3155-2.
  77. ↑ Smith, Warren W. Jr. (1997). Tibetan Nation: A History of Tibetan Nationalism and Sino-Tibetan Relations. New Delhi: HarperCollins. pp. 107–149. ISBN 0-8133-3155-2.
  78. ↑ Bell 1946, p. 400.
  79. ↑ Smith, Warren W. Jr. (1997). Tibetan Nation: A History of Tibetan Nationalism and Sino-Tibetan Relations. New Delhi: HarperCollins. pp. 107–149. ISBN 0-8133-3155-2.
  80. ↑ Smith, Warren W. Jr. (1997). Tibetan Nation: A History of Tibetan Nationalism and Sino-Tibetan Relations. New Delhi: HarperCollins. pp. 107–149. ISBN 0-8133-3155-2.
  81. ↑ Smith, Warren W. Jr. (1997). Tibetan Nation: A History of Tibetan Nationalism and Sino-Tibetan Relations. New Delhi: HarperCollins. pp. 107–149. ISBN 0-8133-3155-2.
  82. ↑ Smith, Warren W. Jr. (1997). Tibetan Nation: A History of Tibetan Nationalism and Sino-Tibetan Relations. New Delhi: HarperCollins. pp. 107–149. ISBN 0-8133-3155-2.
  83. ↑ Smith, Warren W. Jr. (1997). Tibetan Nation: A History of Tibetan Nationalism and Sino-Tibetan Relations. New Delhi: HarperCollins. pp. 107–149. ISBN 0-8133-3155-2.
  84. 1 2 "Blondes have more fun, Dalai Lama apparently thinks as he mulls next reincarnation". New York Daily News (in དབྱིན་ཇིའི་སྐད།). 17 May 2015. Retrieved 7 November 2023.
  85. 1 2 "Dalai Lama sorry for saying female successor would have to be 'attractive'". NBC News (in དབྱིན་ཇིའི་སྐད།). 2 July 2019. Retrieved 7 November 2023.
  86. ↑ Smith, Warren W. Jr. (1997). Tibetan Nation: A History of Tibetan Nationalism and Sino-Tibetan Relations. New Delhi: HarperCollins. pp. 107–149. ISBN 0-8133-3155-2.
  87. ↑ Smith, Warren W. Jr. (1997). Tibetan Nation: A History of Tibetan Nationalism and Sino-Tibetan Relations. New Delhi: HarperCollins. pp. 107–149. ISBN 0-8133-3155-2.
  88. ↑ Smith, Warren W. Jr. (1997). Tibetan Nation: A History of Tibetan Nationalism and Sino-Tibetan Relations. New Delhi: HarperCollins. pp. 107–149. ISBN 0-8133-3155-2.
  89. ↑ Smith, Warren W. Jr. (1997). Tibetan Nation: A History of Tibetan Nationalism and Sino-Tibetan Relations. New Delhi: HarperCollins. pp. 107–149. ISBN 0-8133-3155-2.
  90. ↑ Smith, Warren W. Jr. (1997). Tibetan Nation: A History of Tibetan Nationalism and Sino-Tibetan Relations. New Delhi: HarperCollins. pp. 107–149. ISBN 0-8133-3155-2.
  91. ↑ Smith, Warren W. Jr. (1997). Tibetan Nation: A History of Tibetan Nationalism and Sino-Tibetan Relations. New Delhi: HarperCollins. pp. 107–149. ISBN 0-8133-3155-2.
  92. ↑ Smith, Warren W. Jr. (1997). Tibetan Nation: A History of Tibetan Nationalism and Sino-Tibetan Relations. New Delhi: HarperCollins. pp. 107–149. ISBN 0-8133-3155-2.
  93. ↑ ལུང་འདྲེན་ནོར་འཁྲུལ། Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named :1
"https://bo.wikipedia.org/w/index.php?title=བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ།&oldid=160761"ལས་སླར་རྙེད་སོང།