User:Pecha-Gade/sandbox
- བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན།
- བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན།** (Script error: No such module "lang".) ནི་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཁག་ཆ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་ལ། རྒྱ་གར་ནས་བོད་དུ་དར་བའི་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་བརྒྱུད་སྤྱི་ཁྱབ་ཅན་ཞིག་ཡིན།[༡] བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ།དང་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ།གཉིས་ཀའི་བཀའ་བསྟན་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་ཞིག་ཡིན།[༢]
བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ནི་བོད་ཁུལ་དང་སྤྱི་ཁྱབ་རྒྱལ་ཁབ་རྒྱ་ནགགི་ནང་སེར་སྐྱ་དང་མོང་གོལ། འབྲུག་ཡུལ།། ལ་དྭགས། བལ་ཡུལ།སོགས་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་གཙོ་བོ་ཡིན། དེ་བཞིན་ཨ་རིའི་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཁབ།དང་ཡུ་རོབ། ཨོ་སེ་ཊྲེ་ལི་ཡ་སོགས་སུའང་དར་ཁྱབ་ཆེན་པོ་ཐོབ་ཡོད།[༣]
ལོ་རྒྱུས།
[རྩོམ་སྒྲིག]སྔ་དར་དུས་སྐབས།
[རྩོམ་སྒྲིག]བོད་དུ་ནང་བསྟན་དར་བ་ནི་དུས་རབས་༧པའི་སྐབས་བཙན་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོ།(འཁྲུངས་ལོ་༦༡༧?ལོ་)ཡི་དུས་སུ་འགོ་བརྩམས།[༤] རྒྱལ་པོ་དེས་རྒྱ་ནགནས་གོང་ཇོ་མོ་ཁྲི་བཙུན།དང་བལ་ཡུལ།ནས་བལ་ཡུལ་གྱི་ཁྲི་བཙུན་བཙུན་མོ།གཉིས་བསུས་ཤིང་། བཙུན་མོ་གཉིས་ཀྱིས་བོད་དུ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ལུགས་ཁྱབ་སྤེལ་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་ཆེན་པོ་གནང་བ་རེད།[༥] དུས་དེར་ལྷ་ས་ཇོ་ཁང་།དང་དགོན་པ་གཞན་མང་པོ་བཏབ།
དུས་རབས་༨པའི་སྐབས། བཙན་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན།(འཁྲུངས་ལོ་༧༤༢ལོ་)གྱིས་རྒྱ་གར།གྱི་མཁས་པ་གུ་རུ་པདྨ་སམྦྷ་ཝ།དང་མཁན་པོ་ཞི་བ་འཚོ།བཅས་བོད་དུ་སྤྱན་འདྲངས། དེ་རྗེས་སུ་ལོ་༧༧༩ལོར་བསམ་ཡས་དགོན་པ།བཏབ་སྟེ་བོད་ཀྱི་ནང་བསྟན་གྱི་གཞི་རྩ་མཁྲེགས་པོ་བཙུགས།[༦] འདིར་བོད་མིའི་དགེ་སློང་དང་པོ་བདུན་(སད་མི་མི་བདུན་)གྱིས་དབང་བསྐུར་ཞུས།[༧]
དེ་ནས་བཙན་པོ་རལ་པ་ཅན་(འཁྲུངས་ལོ་༨༠༦ལོ་)གྱི་དུས་སུ་ནང་བསྟན་དར་ཁྱབ་ཆེ་རུ་ཕྱིན་ཀྱང་། དེའི་རྗེས་སུ་གླང་དར་མས་ནང་བསྟན་ལ་གནོད་སྐྱོན་དང་ཤིན་ཏུ་འཐབ་རྩོད་བཏང་སྟེ། དུས་རབས་༩པའི་སྐབས་སུ་ནང་བསྟན་ཉམས་རྒུད་དུ་སོང་།[༨]
ཕྱི་དར་དུས་སྐབས།
[རྩོམ་སྒྲིག]གླང་དར་མའི་ལྷ་སྲས་འདྲི་གཙུག་རྟགས་ལྡེའུ།སྐབས་ནང་བསྟན་སླར་སོས་བྱུང་། དུས་རབས་༡༠-༡༡པའི་བར་དུ་མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ།དང་དབུས་གཙང་དུ་ནང་བསྟན་སླར་དར་བྱུང་། ལོ་ཆེན་རིན་ཆེན་བཟང་པོ།(༩༥༨-༡༠༥༥)ས་སྟོད་མངའ་རིས་སུ་ཆོས་དར་བ་དང་། རྒྱ་གར།ནས་རྒྱུད་སྡེའི་བཀའ་བསྟན་མང་པོ་ཞིག་བསྒྱུར།[༩]
འདི་དུས་སུ་འགྲེལ་པ་དང་ལོ་ཙཱ་བ།མང་པོས་རྒྱ་གར་དུ་ཆོས་ཞུ་བར་ཕེབས། དེ་ནས་དུས་རབས་༡༡-༡༢པའི་བར་དུ་བོད་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་ཁག་དབྱེ་སོ་སོར་འབྱུང་ཐོག་པ་བྱུང་།[༡༠]
== གྲུབ་མཐའི་ཁག་ཕྱེ།
བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ལ་གཙོ་བོ་ཆོས་ལུགས་བཞི་ཡོད་དེ། དེ་དག་ལ་བོད་སྐད་དུ་"ཆོས་ལུགས་ཆེན་པོ་བཞི་"ཞེས་ཟེར།[༡༡]
རྙིང་མ་པ།
[རྩོམ་སྒྲིག]རྙིང་མ་པ།ནི་བོད་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་ཁྲོད་ཀྱི་སྔོན་མ་ཤོས་ཤིག་ཡིན། གུ་རུ་པདྨ་སམྦྷ་ཝ།ས་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་བཀའ་བརྒྱུད་དེ་ལ་གསང་སྔགས་རྙིང་མའི་བཀའ་བརྒྱུད་ཅེས་ཀྱང་ཟེར།[༡༢] རྙིང་མ་པའི་གདམས་ངག་གཙོ་བོ་ནི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ།ཡིན། རྙིང་མ་པའི་དགོན་པ་གཙོ་བོ་ལ་རྡོ་རྗེ་བྲགདང་མཚོ་ཕི་བ་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ།། རྫོགས་ཆེན་དགོན་པ།སོགས་ཡོད།
བཀའ་བརྒྱུད་པ།
[རྩོམ་སྒྲིག]བཀའ་བརྒྱུད་པ།ནི་དུས་རབས་༡༡-༡༢པའི་བར་དུ་མར་པ་ལོ་ཙཱ་བ།(༡༠༡༢-༡༠༩༧)དང་མི་ལ་རས་པ།(༡༠༤༠-༡༡༢༣)། སྒམ་པོ་པ།(༡༠༧༩-༡༡༥༣)བཅས་ཀྱི་བཀའ་བརྒྱུད་ཡིན།[༡༣] བཀའ་བརྒྱུད་པའི་གདམས་ངག་གཙོ་བོ་ནི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ།དང་གཏུམ་མོ།སོགས་ཡིན། བཀའ་བརྒྱུད་ལ་ཡན་ལག་མང་པོ་ཡོད་པ་ལས། གཙོ་ཆེ་ཤོས་ནི་ཀརྨ་བཀའ་བརྒྱུད།དང་འབྲུག་པ་བཀའ་བརྒྱུད།སོགས་ཡིན།
ས་སྐྱ་པ།
[རྩོམ་སྒྲིག]ས་སྐྱ་པ།ནི་དུས་རབས་༡༡པའི་སྐབས་(ལོ་༡༠༧༣ལོར་)འཁོན་དཀོན་མཆོག་རྒྱལ་པོ།(༡༠༣༤-༡༡༠༢)ས་གཏན་ལ་ཕབ།[༡༤] ས་སྐྱ་པའི་གདམས་ངག་གཙོ་བོ་ནི་ལམ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ།ཡིན། དུས་རབས་༡༣པའི་སྐབས་སུ་ས་སྐྱ་པས་བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་ཐོག་དབང་ཆ་ཐོབ་ཅིང་། སོག་པོའི་རྒྱལ་ཁབ་དང་འབྲེལ་བ་བཟོས།[༡༥]
དགེ་ལུགས་པ།
[རྩོམ་སྒྲིག]དགེ་ལུགས་པ།ནི་རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་བློ་བཟང་གྲགས་པ།(༡༣༥༧-༡༤༡༩)ཡི་ཆོས་བརྒྱུད་ཡིན་ལ། དུས་རབས་༡༤-༡༥པའི་བར་དུ་རབ་ཏུ་དར་ཁྱབ་བྱུང་།[༡༦] དགེ་ལུགས་པའི་ཁྱད་ཆོས་གཙོ་བོ་ནི་དགེ་འདུན་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་རྣམ་གཞག་ལ་གཙོ་བོར་གཟིགས་པ་དང་། མཐོ་རིམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སློབ་གཉེར་ཡིན། དགོན་པ་གཙོ་བོ་ལ་དགའ་ལྡན།། འབྲས་སྤུངས།། སེ་ར།སོགས་ཡོད། དགེ་ལུགས་པའི་ནང་ནས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ།དང་པཎ་ཆེན་བླ་མ།གྱི་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་པ་དར་བྱུང་།
== གཞུང་ལུགས་དང་ལག་ལེན།
གཞུང་གཙོ་བོ།
[རྩོམ་སྒྲིག]བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་གཞུང་གཙོ་བོ་ལ་བཀའ་འགྱུར།དང་བསྟན་འགྱུར།གཉིས་ཡོད། བཀའ་འགྱུར་ནི་སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ།ཡི་གསུང་རབ་ཡིན་ལ། པོད་གྲངས་༡༠༨ཡོད། བསྟན་འགྱུར་ནི་རྒྱ་གར་གྱི་མཁས་པ་དང་གྲུབ་ཐོབ་རྣམས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཡིན་ལ། པོད་གྲངས་༢༢༥ཡོད།[༡༧]
བླ་མའི་བརྟེན་འབྲེལ།
[རྩོམ་སྒྲིག]བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ནང་བླ་མ།དང་སློབ་མའི་འབྲེལ་བ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། བླ་མས་སློབ་མ་ལ་དབང་བསྐུར་དང་ཁྲིད་སྟོན་གནང་སྟེ། སློབ་མས་བླ་མ་ལ་མོས་གུས་དང་དད་པ་བསྐྱེད་དགོས།[༡༨]
སྒོམ་པའི་ལག་ལེན།
[རྩོམ་སྒྲིག]བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་སྒོམ་པའི་ལག་ལེན་གཙོ་བོ་ལ་འདི་དག་ཡོད།
- ཞི་གནས། - སེམས་གཙང་མ་དང་གནས་པ་ལ་སྦྱང་བ།
- ལྷག་མཐོང་། - དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ལ་དཔྱད་པ།
- བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ། - གཞན་དོན་གཙོ་བོར་འཛིན་པ།
- སྔགས་ཀྱི་ལམ་ལུགས། - རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་སྒོམ་ཁྲིད།
- གཏེར་མ། - སྦས་པའི་གདམས་ངག་རྙེད་པ། (རྙིང་མ་པའི་ནང་)
རྗེས་སུ་སྐྱེ་བ།
[རྩོམ་སྒྲིག]བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ནང་ཡང་སྲིད།ཀྱི་རྣམ་གཞག་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། དགེ་ལུགས་པའི་ནང་སྤྲུལ་སྐུ།གི་ལམ་ལུགས་རབ་ཏུ་དར་ཁྱབ་བྱུང་སྟེ། བླ་མ་གོང་མ་འདས་པའི་རྗེས་སུ་ཡང་སྲིད་རྙེད་ཐུབ།[༡༩]
== ད་ལྟའི་གནས་སྟངས།
བོད་ནང་གི་གནས་སྟངས།
[རྩོམ་སྒྲིག]དུས་རབས་༢༠པའི་སྐབས་སུ། རྒྱ་ནག་གིས་བོད་ལ་དབང་བསྒྱུར་བྱས་ནས་ནང་བསྟན་ལ་དཀའ་ངལ་ཆེན་པོ་བྱུང་། རིག་གནས་ཀྱི་འཐེན་རྐྱེན་(ལོ་༡༩༦༦-༡༩༧༦)སྐབས་དགོན་པ་མང་པོ་གཏོར་བཤིག་བྱས་ཤིང་། དགེ་འདུན་པ་མང་པོ་ཚར་གཅོད་ཐོབ།[༢༠]
ད་ལྟ་བོད་ནང་ནང་བསྟན་ལ་ཚོད་འཛིན་རྒྱག་བཞིན་ཡོད་ཀྱང་། དགོན་པ་མང་པོ་སླར་གསོ་བྱས་ཡོད།
བཙན་བྱོལ་ནང་གི་ནང་བསྟན།
[རྩོམ་སྒྲིག]ལོ་༡༩༥༩ལོར་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་༡༤པ་མཆོག།གིས་བོད་ནས་བཙན་བྱོལ་དུ་ཕེབས་ནས་རྒྱ་གར་དྷ་རམ་ས་ལ།ཁུལ་དུ་བཙན་བྱོལ་སྲིད་གཞུང་བཙུགས།[༢༡] བོད་མི་བཙན་བྱོལ་བ་མང་པོས་རྒྱ་གར་དང་བལ་ཡུལ། འབྲུག་ཡུལ་སོགས་སུ་དགོན་སྡེ་དང་བཤད་གྲྭ་སླར་བཙུགས།
འཛམ་གླིང་ཁྱོན་ལ་དར་ཁྱབ།
[རྩོམ་སྒྲིག]དེང་སང་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ནི་འཛམ་གླིང་ཁྱོན་ལ་ཁྱབ་ཆེ་ཆེ་སོང་། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་གིས་འཛམ་གླིང་ཁྱོན་ལ་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་གདམས་ངག་སྤེལ་བཞིན་ཡོད།[༢༢] ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་མང་པོའི་ནང་དགོན་སྡེ་དང་བཤད་གྲྭ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱས་ཡོད།
ཨ་རི་དང་ཡུ་རོབ། ཨོ་སེ་ཊྲེ་ལི་ཡ་སོགས་སུ་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་སློབ་གྲྭ་དང་སྒོམ་གྲྭ་མང་པོ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱས་ཡོད།[༢༣]
== ཡང་ལྟ།
- ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ལུགས།
- ཐེག་པ་ཆེན་པོ།
- རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ།
- བོད་ཀྱི་ཆོས་འབྱུང་།
- བོད་ཀྱི་དགོན་པ།
- ཏཱ་ལའི་བླ་མ།
== དཔྱད་གཞི།
དཔེ་དེབ།
[རྩོམ་སྒྲིག]ཡོང་ཁུངས།
[རྩོམ་སྒྲིག]- ↑ Powers (2007), p. 3
- ↑ Samuel (1993), p. 5
- ↑ Tucci (1980), p. 2
- ↑ Snellgrove & Richardson (1968), p. 23
- ↑ དཔལ་ལྡན་འཕགས་པ། (༢༠༡༠), ཤོག་ངོས་༣༥-༤༢
- ↑ བསྟན་འཛིན་ཆོས་འཕེལ། (༡༩༩༨), ཤོག་ངོས་༥༦-༦༥
- ↑ Samuel (1993), p. 447
- ↑ Snellgrove & Richardson (1968), p. 119
- ↑ དུས་འཁོར་བསྟན་འཛིན། (༢༠༠༥), ཤོག་ངོས་༡༠༨-༡༢༠
- ↑ Tucci (1980), p. 38
- ↑ Powers (2007), p. 389
- ↑ Samuel (1993), p. 283
- ↑ དུས་འཁོར་བསྟན་འཛིན། (༢༠༠༥), ཤོག་ངོས་༡༤༥-༡༦༠
- ↑ བསྟན་འཛིན་ཆོས་འཕེལ། (༡༩༩༨), ཤོག་ངོས་༩༨-༡༡༥
- ↑ Tucci (1980), p. 45
- ↑ Powers (2007), p. 423
- ↑ Powers (2007), p. 94
- ↑ Samuel (1993), p. 8
- ↑ Tucci (1980), p. 165
- ↑ Powers (2007), p. 502
- ↑ དཔལ་ལྡན་འཕགས་པ། (༢༠༡༠), ཤོག་ངོས་༣༢༥-༣༤༠
- ↑ Powers (2007), p. 510
- ↑ Samuel (1993), p. 587
== འབྲེལ་ཡོད་དཔྱད་གཞི།
གཙོ་བོའི་དཔྱད་རྩོམ།
[རྩོམ་སྒྲིག]- Powers, John (2007). Introduction to Tibetan Buddhism (revised edition). Snow Lion Publications. Template:ISBN
- Samuel, Geoffrey (1993). Civilized Shamans: Buddhism in Tibetan Societies. Smithsonian Institution Press. Template:ISBN
- Snellgrove, David & Richardson, Hugh (1968). A Cultural History of Tibet. Prajna Press. {{ISBN|978-0-87773