ཨལ་པ་ཏན་ཁན་

（阿骨打）（ཨལ་ཏན་ཧན）འདི་ཕལ་ཆེར་སོག་པོའི་སྐད་ཡི་ནམ་སྙམ་སྟེ། སོག་པོའི་སྐད་དུ་ཨལ་ཏན་རྒྱལ་པོ་ཟེར་བ། བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར་ཚེ་སྔར་གྱི་བོད་ཡིག་ནང་གསེར་གྱི་རྒྱལ་པོར་བསྒྱུར་ཡོད་པ་ལྟར་འདིར་ཡང་རྒྱ་སྐད་དུ་ཅིན་རྒྱལ་པོ་ཟེར་བ་སོག་སྐད་དུ་ཨལ་ཏན་རྒྱལ་པོ་ཟེར་བ་མིན་ནམ་བརྟག གང་ལྟར་ཅིན་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་གོང་མ་དང་པོ་ཅིན་ཐའི་ཙུའུ་ཨ་ཀུས་དྷ་ལ་ཟེར། ཅིན་རྒྱལ་རབས་ནི་ཐོག་མར་རང་རྒྱལ་གྱི་བྱང་ཤར་ས་ཁུལ་ཧེ་ལུང་ཅང་དང་སུང་ཧྭ་ཅང་གཙང་པོ་གཉིས་འབབ་རྒྱུད་དུ་གནས་པའི་ཉུད་ཀྲེན（女真）མི་རིགས་ཟེར་བ་ཞིག་ཡོད། སུད་རྒྱལ་རབས་དང་ཐང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་སྐབས་ལ་མི་རིགས་དེའི་མིང་ལ་ཧེ་ཧྲུའེ་སྨོ་ཧེ（黑水鞨靺）ཟེར་ཞིང་། རྒྱལ་རབས་ལྔའི་སྐབས་སུ་ཉུད་ཀྲེན（女真）ཟེར་བར་མིང་བསྒྱུར་བྱས། སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་བཅུ་གཅིག་པའི་ནང་ཉུད་ཀྲེན་མི་རིགས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་དཔལ་འབྱོར་འཕེལ་རྒྱས་ཆེ་ཙམ་བྱུང་ཞིང་དུས་རབས་བཅུ་གཉིས་པའི་འགོར། ཉུད་ཀྲེན་མི་རིགས་ཀྱི་འགོ་གཙོ་ཨ་ཀུས་དྷཱ（阿骨打）ཟེར་བས་ཉུད་ཀྲེན་ཚོ་པ་ཁག་གཅིག་གྱུར་བྱས་ཤིང་། སྤྱི་ལོ༡༡༡༥ལོར་རང་ཉིད་རྒྱལ་པོ་བྱས་ཏེ། བཀས་བཀོད་རྒྱུད་འཛིན་གྱི་སྲིད་དབང་ཐོག་མར་བཙུགས་པའི་མིང་ལ་ཅིན（金）རྒྱལ་རབས་ཟེར། རྒྱལ་ས་ནི་ཐོག་མར་ཧུའི་ཉིང（会宁）（དེང་སང་ཧེ་ལུང་ཅང་ཞིང་ཆེན་གྱི་ཨཱ་ཁྲང（阿城）ལ་བྱས་ཤིང་། རྗེས་སུ་རྒྱལ་རབས་གཉིས་པ་ཧེ་ལིང་གཡང་ཝང（海陵王）ཟེར་བས་རྒྱལ་ས་ཀྲུང་ཏུའུ（པེ་ཅིན）དུ་སྤོས། དེ་ནས་རྒྱལ་རབས་བརྒྱད་པ་ཞོན་ཙུང（宣宗完颜珣）གི་སྐབས་སུ་ཧོ་ནན་ཞིང་ཆེན་གྱི་ཁའེ་ཧྥེང（开封）ལ་སྤོས་པ་ཡིན། རྒྱལ་རབས་འདིར་རྒྱལ་པོ་མི་རབས་དགུ་བྱུང་བའི་རུས་མིང་ནི་ཝང་ཡན་ཡིན་ཞིང་། སྤྱི་ལོ༡༡༡༥ནས༡༢༣༤བར་ལོ་ངོ་བརྒྱ་དང་ཉི་ཤུའི་རིང་སྲིད་དབང་བཟུང་མཐར། ཡོན་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཐའི་ཙུང་ཨོ་གོ་ཏའི་དམག་དཔུང་གིས་སྤྱི་ལོ༡༢༣༥ལོར་དབང་འོག་ཏུ་བསྡུས་ཏེ་ཅིན་རྒྱལ་རབས་མཇུག་བསྡུས་པ་ཡིན།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ལས་བཏུས།