སླབ་པ་གསུམ

ལྷག་པའི་བསླབ་པ་གསུམ། Three Higher Trainings

ལྷག་པའི་བསླབ་པ་གསུམ་ (ལེགས་སྦྱར་སྐད་དུ། triśikṣā; པ་ལིའི་སྐད་དུ། tisikkhā) ནི་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཉམས་ལེན་གྱི་སྙིང་པོ་དང་ཐར་པའི་བགྲོད་ལམ་གྱི་རྩ་བའི་སྒྲོམ་གཞི་ཞིག་ཡིན།^[༡]^[༢]^[༣] འདི་དག་ནི་ལྷག་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ (adhiśīlaśikṣa)། ལྷག་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བསླབ་པ་ (adhicittaśikṣa འམ་ samādhiśikṣa)། ལྷག་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་ (adhiprajñāśikṣa) བཅས་གསུམ་ཡིན།^[༤]^[༥] བསླབ་པ་འདི་གསུམ་ནི་དུག་གསུམ་ (འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་། གཏི་མུག) རྩ་བ་ནས་སྤངས་ཏེ་མྱང་འདས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་བྱེད་ཀྱི་ལམ་གནད་དུ་གྱུར་ཡོད།^[༦]

ཁུངས་གཏུགས་ས་དང་བཀའ་བསྟན་གྱི་ལོ་རྒྱུས།

བསླབ་པ་གསུམ་གྱི་བསྟན་དོན་ནི་སངས་རྒྱས་པའི་བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་ཡོངས་ཀྱི་ནང་དུ་བཞུགས་ཡོད། དེའི་ནང་ནས་ཁུངས་བཙན་ཤོས་ནི་བཀའ་འགྱུར་ཁྲོད་ཀྱི་《བསླབ་པ་གསུམ་གྱི་མདོ་》(Toh. 282) འདི་ཉིད་ཡིན།^[༧]^[༨] མདོ་འདི་ནི་སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་མྱ་ངན་ལས་མ་འདས་གོང་གི་ལོ་དེར་ཡུལ་ཝྲྀ་ཛིའི་གྲོང་གསེབ་ཀུ་ཊི་གྲཱ་མ་ཀར་དགེ་སློང་གི་ཚོགས་ལ་གསུངས་པ་ཞིག་ཡིན།^[༩]

འདུལ་བ་ལུང་གི་ནང་དུའང་བསླབ་པ་གསུམ་གྱི་སྐོར་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་ཡོད་དེ། 《འདུལ་བ་གཞི་》དང་《འདུལ་བ་ཕྲན་ཚེགས་》ཀྱི་ནང་དུའང་མདོ་འདིའི་ནང་དོན་རྣམས་འཁོད་ཡོད།^[༡༠] དེ་བཞིན་ལེགས་སྦྱར་གྱི་《ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མདོ་》དང་། པ་ལིའི་སྐད་ཀྱི་《དཱི་གྷ་ནི་ཀཱ་ཡ་》 (Digha Nikaya) སོགས་ནང་ཆོས་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་ཡོངས་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་ནང་བསླབ་པ་གསུམ་ནི་གཞི་རྩའི་ཉམས་ལེན་ཞིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་གནང་གི་ཡོད།^[༡༡]

“ལྷག་པ་”ཞེས་པའི་དོན་དང་དེའི་ཁྱད་ཆོས།

བསླབ་པ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་“ལྷག་པ་”ཞེས་པའི་ཚིག་འདིས་དམིགས་བསལ་གྱི་དོན་ཞིག་མཚོན་གྱི་ཡོད། དེ་ནི་ཐར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གོ་འཕང་དོན་དུ་གཉེར་བའི་ཀུན་སློང་དང་། དམིགས་ཡུལ་མཐོ་བ། དེ་བཞིན་ཉམས་ལེན་གྱི་གཏིང་ཟབ་ཚད་བཅས་ལ་གོ་དགོས།^[༡༢]

འཇིག་རྟེན་ཕལ་པའི་བསླབ་པ་དང་ལྷག་པའི་བསླབ་པའི་ཁྱད་པར།

ཕྱོགས་སོ་སོ།	འཇིག་རྟེན་ཕལ་པའི་བསླབ་པ།	ལྷག་པའི་བསླབ་པ།
ཀུན་སློང	ཚེ་འདིའི་བདེ་སྐྱིད་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འགྲོ་ལུགས།	ངེས་འབྱུང་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས།^[༡༣]
ཚུལ་ཁྲིམས	ཚུལ་ཁྲིམས།ཁྲིམས་ལུགས་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་སྒྲིག་ལམ།	གཞན་ལ་ཕན་པ་དང་རང་རྒྱུད་སྡོམ་པའི་སྙིང་རྗེ།^[༡༤]
ཏིང་ངེ་འཛི	སེམས་ལྷོད་ལ་འབབ་པ་དང་དམིགས་པ་གཅིག་སྒྲིལ	གནས་ཆ་བརྟན་པོ་དང་ལས་སུ་རུང་བའི་སེམས།^[༡༥]
ཤེས་རབ	ཤེས་རབ།རིག་གནས་དང་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཤེས་བྱ།	སྟོང་པ་ཉིད་དང་རྟེན་འབྱུང་གི་གནས་ལུགས་རྟོགས་པ།^[༡༦]

༡. ལྷག་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ། (Adhiśīlaśikṣa)

ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་བསླབ་པ་གསུམ་གྱི་གཞི་རྟེན་དང་རྩ་བ་ལྟ་བུ་ཡིན།^[༡༧] བོད་སྐད་དུ་“ཚུལ་ཁྲིམས་”ཞེས་པ་ནི་རང་གི་ལུས་ངག་གི་སྤྱོད་པ་དེ་ཚུལ་དང་མཐུན་པར་བྱེད་པ་ལ་གོ་དགོས།^[༡༨] འདིས་སེམས་ཀྱི་དཀྲོག་རྐྱེན་རྣམས་ཞི་བར་བྱས་ཏེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྒོམ་པའི་མཐུན་རྐྱེན་བསྐྲུན་གྱི་ཡོད།

ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བཞེད་པ་ལྟར་ན། ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད།^[༡༩]^[༢༠]

ཉེས་སྤྱོད་སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས།: མི་དགེ་བ་བཅུ་སྤོང་བ་དང་སྡོམ་པ་སྲུང་བ།
དགེ་བ་ཆོས་སྡུད་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས།: ཆོས་ཉན་པ་དང་དགེ་བའི་ལས་ལ་འབད་པ།
སེམས་ཅན་དོན་བྱེད་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས།: སྙིང་རྗེའི་སྒོ་ནས་གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པ།

༢. ལྷག་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བསླབ་པ། (Adhicittaśikṣa)

འདི་ནི་རང་གི་སེམས་དེ་དམིགས་པ་གཅིག་ལ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་འཇོག་པའི་ནུས་པ་གོང་འཕེལ་དུ་གཏོང་བའི་བསླབ་པ་ཡིན།^[༢༡] འདི་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་ཀྱི་རྙོག་པ་རྣམས་དྭངས་བར་བྱས་ཏེ་ཤེས་རབ་སྐྱེ་བའི་གོ་སྐབས་བཟོ་གི་ཡོད།

ཉམས་ལེན་འདིའི་རྩེ་མོ་ནི་“ཞི་གནས་” (Śamatha) ཐོབ་པ་དེ་ཡིན། དེ་ཡང་བྱིང་རྒོད་ཀྱི་སྐྱོན་དང་བྲལ་བའི་སྒོ་ནས་སེམས་ལས་སུ་རུང་བ་ཞིག་དགོས།^[༢༢] ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རིམ་པ་ལ་བསམ་གཏན་བཞི་དང་གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་འཇུག་བཞི་སོགས་ཡོད།^[༢༣]

༣. ལྷག་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ། (Adhiprajñāśikṣa)

ཤེས་རབ་ནི་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཐར་ལམ་གྱི་སྙིང་པོ་དང་དངོས་གཞི་ཡིན།^[༢༤] འདིས་འཁོར་བའི་རྩ་བ་མ་རིག་པ་རྩ་མེད་དུ་གཏོང་གི་ཡོད། ཤེས་རབ་ལ་གོ་བ་ཆགས་སྟངས་ཀྱི་རིམ་པ་གསུམ་ཡོད།^[༢༥]^[༢༦]

ཐོས་བྱུང་གི་ཤེས་རབ།: ཆོས་ལ་ཉན་པ་དང་ཀློག་པ་ལས་བྱུང་བ།
བསམ་བྱུང་གི་ཤེས་རབ།: ཐོས་པའི་དོན་ལ་དཔྱད་པ་བཏང་བ་ལས་བྱུང་བ།
སྒོམ་བྱུང་གི་ཤེས་རབ།: དཔྱད་པའི་དོན་དེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཟུང་དུ་འབྲེལ་ནས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ།

བསླབ་པ་གསུམ་དང་འཕགས་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་ཀྱི་འབྲེལ་བ།

འཕགས་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་ནི་བསླབ་པ་གསུམ་གྱི་ནང་དུ་བསྡུ་ཆོག་པ་ཞིག་ཡིན།^[༢༧]^[༢༨]

བསླབ་པ་གསུམ།	འཕགས་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད།
ལྷག་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ།	ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ། ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ།
ལྷག་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ།	ཡང་དག་པའི་ངག ཡང་དག་པའི་ལས་མཐའ། ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ།
ལྷག་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བསླབ་པ།	ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ། ཡང་དག་པའི་དྲན་པ། ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན།

བོད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཁག་གི་བཞེད་ཚུལ་དང་སྡོམ་པ་གསུམ།

བོད་ཀྱི་མཁས་པ་ཚོས་བསླབ་པ་གསུམ་དང་“སྡོམ་པ་གསུམ་” (སོ་ཐར་དང་། བྱང་སེམས། གསང་སྔགས་ཀྱི་སྡོམ་པ) གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་བའི་སྐོར་ལ་དཔྱད་པ་མང་པོ་གནང་ཡོད།^[༢༩]^[༣༠] དཔེར་ན། ས་སྐྱ་པཎྜི་ཏ་ཀུན་དགའ་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་《སྡོམ་གསུམ་རབ་དབྱེ་》ནང་དུ་སྡོམ་པ་གསུམ་གྱི་ཁྱད་པར་སོ་སོར་ཕྱེ་ནས་གསུངས་ཡོད།^[༣༡] ཡང་པཎ་ཆེན་ཤཱཀྱ་མཆོག་ལྡན་གྱིས་སྡོམ་པ་གསུམ་པོ་གང་ཟག་གཅིག་གི་རྒྱུད་ལ་གནས་སྐབས་“གནས་འགྱུར་”གྱི་ཚུལ་གྱིས་ཇི་ལྟར་གནས་པའི་སྐོར་ལ་གསར་གཏོད་ཀྱི་བཞེད་པ་གསུངས་ཡོད།^[༣༢]

བོད་ཀྱི་ཆོས་བརྒྱུད་ཡོངས་ཀྱིས་བསླབ་པ་གསུམ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་“སྡེ་སྣོད་གསུམ་” (འདུལ་བ་དང་། མདོ་སྡེ། མངོན་པ) གྱི་བརྗོད་བྱ་སྙིང་པོ་ཡིན་པར་བཞེད་དེ། འདུལ་བས་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། མདོ་སྡེས་ཏིང་ངེ་འཛིན། མངོན་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་སྟོན་པར་འདོད་དོ།^[༣༣]^[༣༤]

དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ།

ཡོང་ཁུངས།

[1] [3] {https://en.wikipedia.org/wiki/Threefold_Training}

[2] [6] {https://www.wisdomlib.org/buddhism/book/dasabhumika-sutra-translation-and-study/d/doc1527537.html}

[3] [8] {https://studybuddhism.com/en/tibetan-buddhism/path-to-enlightenment/commentaries-on-lam-rim-texts/commentary-on-lamp-for-the-path-to-enlightenment-dr-berzin/training-in-higher-discipline-higher-concentration}

[4] [3] {https://dhammayut.org/wp-content/uploads/2022/06/PANNA-SIKKHA.pdf}

[5] [4] {https://www.samyeinstitute.org/wiki/three-trainings/}

[6] [11] {https://www.britannica.com/topic/Eightfold-Path}

[7] [12] {https://deepblue.lib.umich.edu/items/551cdcac-b204-4fe6-8824-b12125a232ab}

[8] [13] {https://www.scribd.com/document/476985053/178652117-A-Clear-Differentiation-of-the-Three-Codes-pdf}

[9] [14] {https://www.rigpawiki.org/index.php?title=Three_trainings}

[10] [15] {https://www.researchgate.net/publication/367250861_Applied_Buddhism_The_Three_Trainings_and_the_Benefit_of_Integrating_Wisdom_Prajna_and_Ethics_Sila_with_Mindfulness_in_Secular_Contexts_Canadian_Journal_of_Buddhist_Studies_Number_17_2022}

[11] [15] {https://www.researchgate.net/publication/367250861_Applied_Buddhism_The_Three_Trainings_and_the_Benefit_of_Integrating_Wisdom_Prajna_and_Ethics_Sila_with_Mindfulness_in_Secular_Contexts_Canadian_Journal_of_Buddhist_Studies_Number_17_2022}

[12] [8] {https://www.wisdomlib.org/buddhism/book/dasabhumika-sutra-translation-and-study/d/doc1527537.html}

[13] [9] {https://studybuddhism.com/en/tibetan-buddhism/path-to-enlightenment/commentaries-on-lam-rim-texts/commentary-on-lamp-for-the-path-to-enlightenment-dr-berzin/training-in-higher-discipline-higher-concentration}

[14] [10] {https://encyclopediaofbuddhism.org/wiki/Threefold_training}

[15] [9] {https://studybuddhism.com/en/tibetan-buddhism/path-to-enlightenment/commentaries-on-lam-rim-texts/commentary-on-lamp-for-the-path-to-enlightenment-dr-berzin/training-in-higher-discipline-higher-concentration}

[16] [11] {https://www.lionsroar.com/buddhism/threefold-training/}

[17] [12] {https://www.britannica.com/topic/trisiksa}

[18] [5] {https://www.rigpawiki.org/index.php?title=Three_higher_trainings}

[19] [9] {https://studybuddhism.com/en/tibetan-buddhism/path-to-enlightenment/commentaries-on-lam-rim-texts/commentary-on-lamp-for-the-path-to-enlightenment-dr-berzin/training-in-higher-discipline-higher-concentration}

[20] [13] {https://info-buddhism.com/Ethical_Discipline_Bodhisattvas-Geshe_Sonam_Rinchen.html}

[21] [5] {https://www.rigpawiki.org/index.php?title=Three_higher_trainings}

[22] [9] {https://studybuddhism.com/en/tibetan-buddhism/path-to-enlightenment/commentaries-on-lam-rim-texts/commentary-on-lamp-for-the-path-to-enlightenment-dr-berzin/training-in-higher-discipline-higher-concentration}

[23] [14] {https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3705677/}

[24] [11] {https://www.lionsroar.com/buddhism/threefold-training/}

[25] [15] {http://fpmt-ldc.org/wp-content/uploads/2020/10/gtz_lamrim-1.pdf}

[26] [3] {https://dhammayut.org/wp-content/uploads/2022/06/PANNA-SIKKHA.pdf}

[27] [2] {https://en.wikipedia.org/wiki/Threefold_Training}

[28] [10] {https://encyclopediaofbuddhism.org/wiki/Threefold_training}

[29] [16] {https://www.scribd.com/document/476985053/178652117-A-Clear-Differentiation-of-the-Three-Codes-pdf}

[30] {https://bo.wikipedia.org/wiki/%E0%BD%A6%E0%BE%A1%E0%BD%BC%E0%BD%9External_Links}

[31] [17] {https://ryi.org/wp-content/uploads/2023/10/Bella-Chao-TTIP-thesis-2023.pdf}

[32] [18] {https://deepblue.lib.umich.edu/items/551cdcac-b204-4fe6-8824-b12125a232ab}

[33] [19] {https://www.rigpawiki.org/index.php?title=Three_pitakas}

[34] {https://bo.wikipedia.org/wiki/%E0%BD%96%E0%BD%80%E0%BD%A0%E0%BC%8B%E0%BD%A6%E0%BE%A1%E0%BD%BA%E0%BC%8B%E0%BD%A6%E0%BE%A1%E0%BD%BC%E0%BD%9External_Links}

[༡]

[༢]

[༣]

[༤]

[༥]

[༦]

[༧]

[༨]

[༩]

[༡༠]

[༡༡]

[༡༢]

[༡༣]

[༡༤]

[༡༥]

[༡༦]

[༡༧]

[༡༨]

[༡༩]

[༢༠]

[༢༡]

[༢༢]

[༢༣]

[༢༤]

[༢༥]

[༢༦]

[༢༧]

[༢༨]

[༢༩]

[༣༠]

[༣༡]

[༣༢]

[༣༣]

[༣༤]