སྨན་རིའི་ཁྲི་འཛིན་
སྨན་རིའི་ཁྲི་འཛིན།
'''སྨན་རིའི་ཁྲི་འཛིན་''' (སྨན་རིའི་ཁྲི་འཛིན།) ཞེས་པའི་མཚན་གནས་ནི་བོད་ཀྱི་གདོད་མའི་ཆོས་ལུགས་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་བླ་ན་མེད་པའི་དབུ་ཁྲིད་ཅིག་ཡིན། དེའི་དོན་ནི་ "སྨན་རི་དགོན་གྱི་ཁྲི་འཛིན་པ་" ཞེས་པ་ཡིན་ཞིང་། ཁོང་ནི་འཛམ་གླིང་ཡོངས་ཀྱི་བོན་པོ་ཚོའི་སྤྱི་གཙུག་གི་རྒྱན་དང་བོན་གྱི་དབུ་ཁྲིད་དུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་སྒྲིག་འཛུགས་ནང་སྨན་རི་དགོན་ནི་ "མ་དགོན་" དུ་བརྩི་ཞིང་། དེའི་མཁན་པོ་ནི་བོན་གྱི་བསྟན་པ་ཡོངས་ཀྱི་བདག་པོ་དང་། དབང་ལུང་མན་ངག་གི་བརྒྱུད་པ་འཛིན་པ་པོ་ཡིན། ཁྲི་འཛིན་འདི་ནི་བོན་གྱི་ལྷ་སྲུང་དམ་ཅན་རྒྱ་མཚོས་འདེམས་པ་ཡིན་པར་བརྩི་ཞིང་། སྟོན་པ་གཤེན་རབ་མི་བོ་ཀུན་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་འཛིན་པའི་བརྒྱུད་པ་ཟམ་མ་ཆད་པ་ཞིག་ཡིན།
སྨན་རིའི་ཁྲི་འཛིན་གྱི་བརྒྱུད་པ་ནི་ཕྱི་ལོ་ ༡༤༠༥ ལོར་སྨན་རིའི་དགོན་པ་ཕྱག་བཏབ་པ་ནས་དེའི་ཁྲི་འཛིན་མཁན་ཐོག་མ་དེ་བྱུང་བ་ཡིན། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༩ ལོར་རྒྱ་ནག་གིས་བོད་ལ་བཙན་འཛུལ་བྱས་རྗེས་སྨན་རིའི་ཁྲི་འཛིན་གྱི་བཞུགས་གནས་རྒྱ་གར་དུ་སྤོས་ནས་འཛམ་གླིང་ཡོངས་ལ་བོན་གྱི་རིག་གཞུང་དར་སྤེལ་བྱེད་བཞིན་ཡོད།
རྟགས་སྒྲིལ་གྱི་བྱུང་རབས་དང་ལམ་སྲོལ།
རྟགས་སྒྲིལ་ནི་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྲོལ་རྒྱུན་ཞིག་ཡིན། འདི་ནི་མིའི་དབང་ཤུགས་དང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འདྲེས་ལྷད་མེད་པར་ལྷ་སྲུང་གི་ལུང་བསྟན་འཚོལ་བའི་ཆོ་ག་ཞིག་ཡིན།
རྟགས་སྒྲིལ་གྱི་ཁུངས་དང་ཞལ་ཆེམས། རྟགས་སྒྲིལ་གྱི་ལམ་ལུགས་འདི་ཉིད་ནི་སྨན་རིའི་ཁྲི་འཛིན་ཐོག་མ་རྒྱལ་བ་མཉམ་མེད་ཤེས་རབ་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་སྲོལ་བཏོད་པ་ཞིག་མ་ཡིན་པར། འདི་ནི་སྔར་ནས་སངས་རྒྱས་སྟོང་རྩ་གཉིས་ལ་སོགས་ནས་སྟོན་པ་རབས་དགུ་བྱོན་པ་དེ་ཡང་རྟགས་སྒྲིལ་གྱི་ལམ་ནས་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་པ་སྟོན་པའི་རྣམ་ཐར་མདོ་རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་གསུམ་ནང་གསལ། སྨན་རིའི་ཁྲི་འཛིན་ཐོག་མ་༸རྒྱལ་བ་གཉིས་པ་མཉམ་མེད་ཤེས་རབ་རྒྱལ་མཚན་དང་ཁོང་གི་རྒྱལ་ཚབ་རིན་ཆེན་རྒྱལ་མཚན་གཉིས་ནི་རྟགས་སྒྲིལ་གྱི་ལམ་ནས་ཕེབས་པ་མིན་པར། ༸རྒྱལ་བ་མཉམ་མེད་ཤེས་རབ་རྒྱལ་མཚན་མཆོག་ནི་སྨན་རིའི་དགོན་པ་ཕྱག་བཏབ་སྟེ་སྨན་རིའི་ཁྲི་འཛིན་དུ་བྱོན་ལ། དེ་བཞིན་སྨན་རིའི་ཁྲི་འཛིན་གཉིས་པ་ནི་ཁོང་གིས་དངོས་སུ་བསྐོ་བཞག་མཛད་དེ་རྒྱལ་ཚབ་རིན་ཆེན་རྒྱལ་མཚན་ཞེས་སུ་བྱུང་བ་ཡིན། དེ་ནས་མ་འོངས་པར་ཁྲི་འཛིན་འཁྲུལ་མེད་ཡོང་བའི་ཆེད་དུ། རྒྱལ་བ་མཉམ་མེད་པས་རྒྱལ་ཚབ་རིན་ཆེན་རྒྱལ་མཚན་ལ་ཞལ་ཆེམས་ལུང་བསྟན་འདི་ལྟར་བོར་ཡོད་དེ། ''"ལྷ་སྲུང་གསོལ་ལ་རྟགས་སྒྲིལ་གྱིས།། གང་བབ་ང་ཡི་གདན་སར་བཀོད།།"'' ཅེས་གསུངས་པ་བཞིན། སྨན་རིའི་ཁྲི་འཛིན་གསུམ་པ་ནས་བཟུང་རྟགས་སྒྲིལ་གྱི་ལམ་ལུགས་འདི་ཉིད་དངོས་སུ་ལག་ལེན་དུ་བསྟར་ནས་ད་བར་ཁྲི་འཛིན་ ༣༤ བྱོན་ཡོད།
རྟགས་སྒྲིལ་བྱེད་ལུགས།
རྟགས་སྒྲིལ་གྱི་བརྒྱུད་རིམ་གཙོ་བོ་ནི།
- ''མཚན་ཐོ་འགོད་པ།'' སྨན་རིའི་དགེ་བཤེས་རྣམ་དག་ཚོའི་མཚན་ཤོག་བུ་ལ་བྲིས་ཏེ་མཚན་རིལ་བཟོས། རིལ་བུའི་ལྗིད་ཚད་དང་ཆེ་ཆུང་སྙོམ་པ་དགོས།
- ''བུམ་པ་སྦྲང་འདམ།'' རིལ་བུ་རྣམས་གསེར་བུམ་ནང་བླུགས་ཏེ་ལ་ཆས་རྒྱས་བཏབ་ནས་སྒྲུབ་ཁང་དུ་བཞག
- ''གསོལ་འདེབས།'' ཉིན་གྲངས་ ༡༤ རིང་སྲིད་པའི་རྒྱལ་མོ་དང་ཕུར་པ་སོགས་ལྷ་སྲུང་ཁག་ལ་གསོལ་བ་དྲག་ཏུ་བཏབ།
- ''གསེར་བུམ་དཀྲུག་པ།'' མཁན་པོ་འམ་ཡོངས་འཛིན། ཡང་ན་དཔོན་སློབ་ཅིག་གིས་གསེར་བུམ་དཀྲུགས་ཏེ་རིལ་བུ་གཅིག་ཕྱིར་མ་ཐོན་བར་དུ་གཡུག འདི་ལ་ "ལྷ་སྲུང་བདེན་ཐར་བ་" ཞེས་ཟེར།
སྨན་རིའི་ཁྲི་འཛིན་ ༣༣ པ་ལུང་རྟོགས་བསྟན་པའི་ཉི་མ་རིན་པོ་ཆེ།
དེང་དུས་ཀྱི་སྨན་རིའི་ལོ་རྒྱུས་ནང་ཁྲི་འཛིན་ ༣༣ པ་ལུང་རྟོགས་བསྟན་པའི་ཉི་མ་རིན་པོ་ཆེ་ (༡༩༢༩–༢༠༡༧) མཆོག་ནི་བཀའ་དྲིན་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་ཅིག་ཡིན། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༩ ལོར་བོད་ནས་བཙན་བྱོལ་དུ་ཕེབས་རྗེས་བོན་གྱི་དཔེ་རྙིང་འཚོལ་བསྡུ་དང་པར་སྐྲུན་ལ་གཞོལ། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༦༨ ལོར་རྟགས་སྒྲིལ་བརྒྱུད་དེ་སྨན་རིའི་ཁྲི་འཛིན་དུ་བསྐོ་བཞག་བྱུང་། ཁོང་གིས་རྒྱ་གར་ཧི་མ་ཅལ་མངའ་སྡེའི་ཌོ་ལན་ཇིར་སྨན་རི་དགོན་པ་གསར་བཞེངས་གནང་ཞིང་། བཤད་སྒྲུབ་སློབ་གླིང་དང་། བོན་ཕྲུག་ཁྱིམ་ཚང་། བཙུན་དགོན་སོགས་བཙུགས།
སྨན་རིའི་ཁྲི་འཛིན་ ༣༤ པ་ལུང་རྟོགས་ཟླ་བ་དར་རྒྱལ་རིན་པོ་ཆེ།
ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༨ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༡ ཉིན་རྟགས་སྒྲིལ་བརྒྱུད་དེ་དགེ་བཤེས་ཟླ་བ་དར་རྒྱལ་མཆོག་སྨན་རིའི་ཁྲི་འཛིན་ ༣༤ པར་བསྐོ་བཞག་བྱུང་། ཁོང་ནི་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༧༢ ལོར་ཨམ་དྭོ་རྔ་བར་འཁྲུངས། ཁོང་གིས་བོད་དུ་དགེ་བཤེས་ཀྱི་དམ་བཅའ་བཞག་རྗེས་རྒྱ་གར་དུ་ཕེབས་ཏེ་སྨན་རི་དགོན་དུ་ལོ་ངོ་ ༡༤ རིང་སློབ་གཉེར་གནང་ནས་དགེ་བཤེས་ཀྱི་མཚན་རྟགས་བཞེས། ད་ལྟའི་ཆར་ཁོང་གིས་སྨན་རིའི་མ་དགོན་གཙོ་སྐྱོང་དང་། འཛམ་གླིང་ཡོངས་ལ་བོན་གྱི་བསྟན་པ་སྤེལ་བཞིན་ཡོད།
སློབ་གཉེར་གྱི་རིམ་པ།
སྨན་རི་དགོན་པའི་བཤད་སྒྲུབ་སློབ་གླིང་ནང་ལོ་ངོ་ ༡༤ ནས་ ༡༦ བར་སློབ་གཉེར་བྱེད་དགོས། སློབ་ཚན་གཙོ་བོ་ནི།
- '''མདོ་ལམ།''' སྤང་ལམ་མདོ་ཡི་གཞུང་ཆེན་ཁག་དང་རྟགས་རིགས་ཚད་མ།
- '''སྔགས་ལམ།''' བསྒྱུར་ལམ་སྔགས་ཀྱི་ཆོ་ག་དང་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་རིམ་པ།
- '''སེམས་ཕྱོགས།''' གྲོལ་ལམ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་གནས་ལུགས།
སྡོམ་ཚིག
སྨན་རིའི་ཁྲི་འཛིན་ནི་གནའ་བོའི་ཞང་ཞུང་གི་རིག་གཞུང་དང་དེང་དུས་ཀྱི་ཤེས་རིག་བར་གྱི་ཟམ་པ་ལྟ་བུ་ཡིན། ཌོ་ལན་ཇི་སྨན་རི་དགོན་པ་ནི་བོད་ཀྱི་གདོད་མའི་རིག་གཞུང་མི་ཉམས་རྒྱུན་འཛིན་བྱེད་པའི་ལྟེ་གནས་ཤིག་ཡིན་ལ། ཁྲི་འཛིན་རིམ་བྱོན་གྱི་མཛད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་གཡུང་དྲུང་བོན་གྱི་ "འོད་ཟེར་" འདི་ཉིད་འཛམ་གླིང་ཡོངས་ལ་གསལ་བཞིན་ཡོད།
དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ།