སྦྱོར་བ་ཡན་ལག་དྲུག་པ་ཞེས་བྱ་བ།
༄༅། །«སྦྱོར་བ་ཡན་ལག་དྲུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་»ཞེས་པའི་བསྟན་བཅོས་འདི་ནི་གསང་བའི་བདག་པོ་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེས་མཛད་པར་གྲགས་པའི་གསང་སྔགས་རྣལ་འབྱོར་བླ་ན་མེད་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་གཞུང་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན། གཞུང་འདི་ནི་གཙོ་བོར་དཔལ་གསང་བ་འདུས་པའི་རྒྱུད་ལ་གཞི་བཅོལ་ནས་རྫོགས་པའི་རིམ་པའི་ཉམས་ལེན་གྱི་གནད་དུ་གྱུར་པ་སྦྱོར་བ་ཡན་ལག་དྲུག་གི་མན་ངག་གསལ་བར་སྟོན་པའི་གཞུང་ཞིག་གོ །བསྟན་བཅོས་འདིའི་དམིགས་ཡུལ་གཙོ་བོ་ནི་རྣལ་འབྱོར་པས་རྩ་རླུང་ཐིག་ལེའི་ཉམས་ལེན་ལ་བརྟེན་ནས་མཐར་ཐུག་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་སྟེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཐབས་ལམ་སྟོན་པ་དེ་ཡིན་ནོ། །
༡. མཚན་དོན།
[རྩོམ་སྒྲིག]མཚན་བྱང་།
[རྩོམ་སྒྲིག]- རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཥ་ཌཾ་ག་ཡོ་ག་ནཱ་མ། (Ṣaḍaṅgayoga-nāma)
- བོད་སྐད་དུ། སྦྱོར་བ་ཡན་ལག་དྲུག་པ་ཞེས་བྱ་བ།
མཚན་བྱང་གི་གོ་དོན།
[རྩོམ་སྒྲིག]- ཥ་ཌཾ་ག (Ṣaḍaṅga) ཞེས་པ་ལས། ཥ་ཌ་ (Ṣaḍa)ནི་གྲངས་དྲུག་དང་། ཨཾ་ག (aṅga)ནི་ཡན་ལག་ལ་གོ་བས། ཥ་ཌཾ་ག་ཞེས་པ་ནི་བོད་སྐད་དུ་ཡན་ལག་དྲུག་ཅེས་པའི་དོན་ཡིན།
- ཡོ་ག (Yoga) ཞེས་པ་ནི་བོད་སྐད་དུ་སྦྱོར་བའམ་རྣལ་འབྱོར་ཞེས་པའི་དོན་ཏེ། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཟུང་དུ་སྦྱོར་བའམ་སེམས་གནད་ལ་སྦྱོར་བའི་དོན་ཡིན།
- ནཱ་མ (nāma) ཞེས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན།
དེས་ན་མཚན་བྱང་གི་དོན་ནི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ཉམས་ལེན་ཡན་ལག་དྲུག་ཏུ་ཕྱེ་ནས་སྟོན་པའི་གཞུང་ཞེས་པའོ། །
༢. མཛད་པ་པོ་དང་བརྒྱུད་པ།
[རྩོམ་སྒྲིག]མཛད་པ་པོ།
[རྩོམ་སྒྲིག]གཞུང་འདིའི་མཇུག་བྱང་ལྟར་ན། མཛད་པ་པོ་ནི་གསང་བའི་བདག་པོ་ས་བཅུའི་དབང་ཕྱུག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་ཡིན་པར་གསུངས་ཡོད། ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐུ་སྟོབས་ནུས་པའི་གཅིག་བསྡུས་ཀྱི་རང་གཟུགས་དང་། གསང་སྔགས་ཀྱི་བཀའ་བབས་པའི་གཏད་རབས་བདུན་གྱི་ནང་གསེས་ཤིག་ཡིན་པར་མ་ཟད། གསང་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་སྐོར་མང་པོ་གསུངས་པའི་སྟོན་པ་གཙོ་བོ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན།
འགྱུར་གྱི་ལོ་རྒྱུས།
[རྩོམ་སྒྲིག]གཞུང་འདིའི་འགྱུར་བྱང་ལྟར་ན། རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་ཆེན་པོ་དཔལ་རབ་འབྱོར་ཞི་བ་ (Śrāddhākaravarma) དང་། བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་ཅོག་རོ་དགེ་སློང་ཏིང་འཛིན་བཟང་པོ་རྣམ་གཉིས་ཀྱིས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པར་མཛད་དོ། །
༣. རྒྱབ་ལྗོངས་དང་མཛད་པའི་དགོས་པ།
[རྩོམ་སྒྲིག]གཞུང་འདི་མཛད་པའི་དགོས་པ་ནི། དཔལ་གསང་བ་འདུས་པའི་རྒྱུད་ལྟ་བུའི་བླ་མེད་རྒྱུད་སྡེའི་དགོངས་དོན་ཟབ་མོ་རྣམས་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཐད་ཀར་རྟོགས་དཀའ་བས། བླ་མའི་མན་ངག་ལ་བརྟེན་ནས་ཉམས་སུ་ལེན་ཚུལ་གྱི་གནད་རྣམས་གསལ་བར་བཀྲལ་བའི་ཆེད་དུ་ཡིན། གཞུང་ནང་དུ་“དེའི་ཕྱིར་དགོངས་པས་བཤད་པ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་བླ་མའི་མན་ངག་ལས་རྟོགས་པར་བྱ་བའམ།”ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། རྒྱུད་ཀྱི་དགོངས་པ་ཇི་བཞིན་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་ལག་ལེན་གྱི་ཁྲིད་ཡིག་གི་ཚུལ་དུ་མཛད་པའོ། །
༤. གཞུང་ཚད་དང་བརྗོད་དོན།
[རྩོམ་སྒྲིག]གཞུང་འདི་ནི་ལེའུ་དང་ཤློཀར་དབྱེ་བ་མེད་པའི་བསྟན་བཅོས་བསྡུས་པ་ཞིག་ཡིན། བརྗོད་བྱའི་གཙོ་བོ་ནི་སྦྱོར་བ་ཡན་ལག་དྲུག་གི་རིམ་པ་དང་ཉམས་ལེན་གྱི་གནད་རྣམས་གསལ་བར་སྟོན་པ་དེ་ཡིན། ཡན་ལག་དྲུག་པོ་ནི་རིམ་པ་བཞིན་གཤམ་གསལ་ལྟར་རོ། །
༡. སོ་སོར་སྡུད་པ། (Pratyāhāra) ཕྱིའི་ཡུལ་ལ་དབང་པོའི་ཤེས་པ་མི་འཇུག་པར་ནང་དུ་བསྡུས་ནས། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་ཞིང་ཁམས་གསུམ་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་མཐོང་བའི་རྣལ་འབྱོར་རོ། །
༢. བསམ་གཏན། (Dhyāna) དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སེམས་འཇུག་པའི་རྣལ་འབྱོར་ཏེ། འདི་ལ་རྟོག་པ། དཔྱོད་པ། དགའ་བ། བདེ་བ་བཅས་ཡན་ལག་བཞི་དང་ལྡན་པར་གསུངས།
༣. སྲོག་རྩོལ། (Prāṇāyāma) རྩ་གཡས་གཡོན་གྱི་རླུང་དབུས་མར་བསྡུས་ཏེ་སྲོག་གི་རླུང་དབུ་མར་རྒྱུ་བར་བྱེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་ཏེ། ཨོཾ་གྱིས་འཇུག་པ། ཧཱུྃ་གིས་འགོག་པ། ཨཿས་འབྱུང་བ་བཅས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཉམས་སུ་ལེན་པའོ། །
༤. འཛིན་པ། (Dhāraṇā) སྲོག་རླུང་ལྟེ་བ་དང་། སྙིང་ག། མགྲིན་པ། དཔྲལ་བ་སོགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རྣམས་སུ་ཐིག་ལེ་ལ་གནས་པར་བྱས་ཏེ་ཕྱིར་མི་འབྱུང་བར་འཛིན་པའི་རྣལ་འབྱོར་རོ། །
༥. རྗེས་སུ་དྲན་པ། (Anusmṛti) རང་གི་ཡི་དམ་ལྷའི་གཟུགས་བརྙན་གསལ་བར་དྲན་ཞིང་། དེ་ལས་འོད་ཟེར་འཕྲོས་པས་ཁམས་གསུམ་སྣང་བས་ཁྱབ་པར་བསྒོམ་པའི་རྣལ་འབྱོར་རོ། །
༦. ཏིང་ངེ་འཛིན། (Samādhi) རང་གི་ཡི་དམ་ལྷ་ལ་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གཏད་པས་གཟུང་འཛིན་གྱི་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བའི་མི་འཇིགས་པའི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་རོ། །
༥. ལྟ་གྲུབ་གཙོ་བོ།
[རྩོམ་སྒྲིག]གཞུང་འདིའི་ལྟ་གྲུབ་གཙོ་བོ་ནི་གསང་སྔགས་བླ་མེད་ཀྱི་ལྟ་བ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དང་། ཉམས་ལེན་གྱི་ཐབས་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་མ་ནོར་བར་རྟོགས་ཚུལ་སྟོན་པ་དེ་ཡིན། ལྟ་བ་འདི་ནི་རིམ་པ་གཉིས་ཀྱི་ལམ་ལ་བརྟེན་ནས་མངོན་དུ་བྱེད་དགོས་ཤིང་། ལྷག་པར་དུ་རྫོགས་རིམ་གྱི་ཉམས་ལེན་ལ་བརྟེན་ནས་བདེ་སྟོང་དབྱེར་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་མངོན་དུ་གྱུར་པ་དེ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་གོ་འཕང་ཡིན་པར་བསྟན་ཡོད། གཞུང་ལས། "དངོས་པོ་མེད་ཅིང་སྒོམ་པ་མེད། །བསྒོམ་པར་བྱ་བ་བསྒོམ་པ་མིན། །དེ་ལྟར་དངོས་པོ་དངོས་མེད་པས། །བསྒོམ་པ་དམིགས་སུ་མེད་པའོ། །"ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། སྒོམ་པ་པོ་དང་བསྒོམ་བྱ། སྒོམ་པ་བཅས་གསུམ་དམིགས་པ་དང་བྲལ་བའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་གཙོ་བོར་སྟོན་ནོ། །
༦. གལ་གནད་དང་ཤུགས་རྐྱེན།
[རྩོམ་སྒྲིག]གཞུང་འདི་ནི་བོད་དུ་དར་བའི་སྦྱོར་དྲུག་གི་ཉམས་ལེན་གྱི་ཁུངས་གཏུག་སའི་རྒྱ་གཞུང་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན། ལྷག་པར་དུ་ཇོ་ནང་པ་དང་། དགེ་ལུགས་པ་སོགས་ཀྱིས་དཔལ་གསང་བ་འདུས་པའི་རྫོགས་རིམ་ཉམས་ལེན་གྱི་གཞི་འཛིན་སའི་གཞུང་གཙོ་བོ་ཞིག་ཏུ་བརྩི། སྦྱོར་དྲུག་གི་ལམ་འདི་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་གྲུབ་མཐའ་ཆེ་ཁག་ཕལ་མོ་ཆེའི་རྫོགས་རིམ་ཉམས་ལེན་གྱི་རྩ་བར་གྱུར་ཡོད་པས། བསྟན་བཅོས་འདིས་བོད་ཀྱི་གསང་སྔགས་ཉམས་ལེན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེན་པོ་ཐེབས་ཡོད། དེ་བཞིན་མན་ངག་རྣམས་གནད་བསྡུས་ཤིང་གོ་སླ་བའི་ཚུལ་གྱིས་བསྟན་ཡོད་པས། གསང་སྔགས་ཀྱི་ལམ་ལ་གསར་དུ་ཞུགས་པའི་ལས་དང་པོ་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ་ཉམས་ལེན་མཐར་ཕྱིན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཉམས་བཞེས་བྱེད་པའི་ལག་ལེན་གྱི་གཞུང་ཚད་ལྡན་ཞིག་ཡིན།
༧. ཟུར་ལྟའི་ནང་དོན།
[རྩོམ་སྒྲིག]- གསང་བ་འདུས་པའི་རྒྱུད།
- རྫོགས་རིམ།
- ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ།
- ནཱ་རོ་ཆོས་དྲུག
- ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ།
༨. རྩ་འགྲེལ།
[རྩོམ་སྒྲིག]གཞུང་འདི་ནི་དཔལ་གསང་བ་འདུས་པ་ལྟ་བུའི་རྒྱུད་སྡེའི་དགོངས་དོན་འགྲེལ་བའི་བསྟན་བཅོས་ཤིག་ཡིན་པས། རང་ངོས་ནས་རྩ་བ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་མན་ངག་གི་གཞུང་ཞིག་ཀྱང་ཡིན།
༩. དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ།
[རྩོམ་སྒྲིག]༡. ནང་ཁུལ་གྱི་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ།
[རྩོམ་སྒྲིག]- ཝེ་ཁེ་རིག་མཛོད། «སྦྱོར་བ་ཡན་ལག་དྲུག་པ་ཞེས་བྱ་བ།»
༢. ཕྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ།
[རྩོམ་སྒྲིག]- Buddhist Digital Resource Center (BDRC): Ṣaḍaṅgayoga-nāma, W1KG12134