སྤྱོད་པའི་གླུའི་འགྲེལ་པ།

༄༅། །«སྤྱོད་པའི་གླུའི་འགྲེལ་པ་» ཞེས་པ་འདི་ནི་དུས་རབས་བཅུ་གཅིག་པའི་ནང་བོད་དུ་ཕེབས་པའི་པཎྜི་ཏ་ཆེན་པོ་དཔལ་མར་མེ་མཛད་ཡེ་ཤེས་སམ་ཇོ་བོ་རྗེ་ཨ་ཏི་ཤས་མཛད་པའི་གསུང་རྩོམ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན། བསྟན་བཅོས་འདི་ནི་ཇོ་བོ་རྗེ་རང་ཉིད་ཀྱིས་མཛད་པའི་རྩ་བ་ «སྤྱོད་པའི་གླུ་» (Caryāgīti) ཞེས་པའི་དགོངས་དོན་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཞིབ་ཏུ་བཀྲལ་བའི་རང་འགྲེལ་གྱི་ངོ་བོར་བཞུགས་པ་ཞིག་ཡིན། གཞུང་འདིའི་ནང་དུ་གསང་སྔགས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་ཉམས་ལེན་གྱི་རིམ་པ་ལས། ལྷག་པར་དུ་སྣང་བ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་ཤེས་པའི་སྒོ་ནས་བདག་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་དང་། ལམ་གྱི་བདེན་པ། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྣང་བ་རྣམས་ལམ་དུ་འཁྱེར་བའི་ཚུལ་གསལ་བར་བསྟན་ཡོད། འདི་ནི་རྣལ་འབྱོར་པའི་རྒྱུད་ལ་ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་གསུམ་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་ཐབས་མཁས་ཀྱི་མན་ངག་ཟབ་མོ་ཞིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཆོག

༡. མཚན་དོན།

མཚན་བྱང།

རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཙཱརྱ་གཱི་ཏི་བྲྀཏྟི། (Caryāgītivṛtti)
བོད་སྐད་དུ། སྤྱོད་པའི་གླུའི་འགྲེལ་པ།

མཚན་བྱང་གི་གོ་དོན།

ཙཱརྱ་ (Caryā) ནི་བོད་སྐད་དུ་ "སྤྱོད་པ་" སྟེ། གསང་སྔགས་རྣལ་འབྱོར་པའི་ཉམས་ལེན་གྱི་ཀུན་སྤྱོད་དང་། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྣང་བ་ལམ་དུ་འཁྱེར་སྟངས་ལ་གོ།
གཱི་ཏི་ (Gīti) ནི་ "གླུ་" སྟེ། ཉམས་རྟོགས་ཀྱི་མགུར་རམ་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་རྩོམ་ལུགས།
བྲྀཏྟི་ (Vṛtti) ནི་ "འགྲེལ་པ་" ཞེས་པའི་དོན་ཏེ། འདིར་རྩ་བའི་དོན་ཞིབ་ཕྲ་བཤད་པའོ། །དེས་ན་མཚན་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་དོན་ནི་ "རྣལ་འབྱོར་པའི་སྤྱོད་པ་སྟོན་པའི་གླུའི་དོན་རྣམས་གསལ་བར་བྱེད་པའི་འགྲེལ་པ་" ཞེས་པའོ།།

༢. མཛད་པ་པོ་དང་བརྒྱུད་པ།

མཛད་པ་པོ།

གཞུང་འདིའི་རྩ་བ་མཛད་པ་པོ་དང་། འགྲེལ་པ་མཛད་པ་པོ་གཉིས་ཀ་ནི་མཉམ་མེད་ཇོ་བོ་རྗེ་དཔལ་ལྡན་ཨ་ཏི་ཤ་ (༩༨༢-༡༠༥༤) ཡིན། ཁོང་ནི་རྒྱ་གར་གྱི་དུས་རབས་བཅུ་གཅིག་པའི་ནང་བྱུང་བའི་ནང་པའི་མཁས་གྲུབ་ཆེན་པོ་ཞིག་དང་། བོད་ཀྱི་བསྟན་པ་ཕྱི་དར་གྱི་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་འབྱེད་ཆེན་པོ་ཡིན། ཁོང་གིས་དོ་ཧ་དང་མགུར་གྱི་རིགས་མང་པོ་མཛད་ཡོད་པ་ལས། འདི་ནི་དེ་དག་གི་དོན་གསལ་བར་བྱེད་པའི་རང་འགྲེལ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན།

འགྱུར་གྱི་ལོ་རྒྱུས།

གཞུང་འདི་བོད་འགྱུར་བསྟན་འགྱུར་ཁྲོད་བཞུགས། ཇོ་བོ་རྗེའི་གསུང་འབུམ་གཞན་དག་དང་མཚུངས་པར། འདི་ཡང་ཇོ་བོ་རྗེ་ཉིད་བོད་དུ་བཞུགས་སྐབས་ཁོང་གི་དངོས་སློབ་ལོ་ཙཱ་བ་རྣམས་ (དཔེར་ན་རིན་ཆེན་བཟང་པོའམ་ནག་ཚོ་ལོ་ཙཱ་བ་ལྟ་བུ) དང་ལྷན་དུ་བསྒྱུར་བར་མངོན།

༣. རྒྱབ་ལྗོངས་དང་མཛད་པའི་དགོས་པ།

ཇོ་བོ་རྗེས་རང་འགྲེལ་འདི་མཛད་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། ཁོང་གི་མཛད་པའི་གླུ་གཉིས་ཏེ་ «རྡོ་རྗེའི་གླུ་» དང་ «སྤྱོད་པའི་གླུ་» གཉིས་ཀྱི་བསྟན་བྱའི་གཙོ་བོ་སོ་སོར་ཕྱེ་ནས་གདུལ་བྱ་ལ་གོ་བདེ་བར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་ཡིན། གཞུང་འདིའི་དབུར། "རྡོ་རྗེའི་གླུས་འོད་གསལ་བ་དང་། ... དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་གཙོར་བསྟན་ནས། སྤྱོད་པའི་གླུས་བདག་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་དང་། ... ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར།" ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། རང་གི་གསུང་རྩོམ་སྔ་མ་དེ་དོན་དམ་གཙོ་བོར་སྟོན་པ་དང་། འདི་ནི་ཀུན་རྫོབ་ལམ་གྱི་རིམ་པ་གཙོ་བོར་སྟོན་པ་ཡིན་པས་དོན་དེ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཆེད་དུ་རང་འགྲེལ་འདི་མཛད་པར་གསུངས།

༤. གཞུང་ཚད་དང་བརྗོད་དོན།

གཞུང་འདི་ནི་རྩ་བའི་ཚིག་རྐང་རྣམས་དྲངས་ནས་དོན་འགྲེལ་བའི་རང་འགྲེལ་བསྡུས་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། ནང་དོན་གྱི་ཆ་ནས་ས་བཅད་གཤམ་གསལ་ལྟར་དབྱེ་ཆོག

ཀ) ཀུན་རྫོབ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་སྣང་བ་གཏན་ལ་དབབ་པ།

རྩ་བར། "གཟུགས་བརྙན་ཅི་འདྲ་..." ཞེས་སོགས་ཀྱི་དོན་འགྲེལ་སྐབས། ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་གིས་བལྟ་བའི་ཡུལ་ལ་མེད་པ་དང་ཡོད་པའི་རང་བཞིན་གཉིས་ལས། འཁོར་བའི་སྣང་བ་འདི་དག་ནི་ "མེད་པ་ལ་དེར་སྣང་བ་" སྟེ་རབ་རིབ་དང་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུ་ཡིན་པར་བསྟན།

དཔེ་དོན། མེ་ལོང་དང་བཞིན་རས་འདུས་པ་ལས་གཟུགས་བརྙན་འཆར་བ་བཞིན། སེམས་དང་རླུང་ལ་མ་རིག་པས་རྐྱེན་བྱས་ཏེ་ཁམས་གསུམ་གྱི་སྣང་བ་འབྱུང་བར་གསུངས།
བདེན་འཛིན་གྱི་སྐྱོན། གཟུགས་བརྙན་དེ་ལ་བདེན་པར་ཞེན་པ་ནི། བྱིས་པ་རང་གི་གཟུགས་བརྙན་ལ་འབྲད་པ་ལྟར་བླུན་རྟགས་ཡིན་པར་ཇོ་བོས་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཉེན་བརྡ་གནང་ཡོད།

ཁ) ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་དང་ལམ་གྱི་བདེན་པ།

"ཡོད་པའི་རང་བཞིན་" གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་བསྒོམ་པ་སྟེ་ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་བསྟན།

ཡིད་ཀྱི་ལུས། སེམས་དང་རླུང་ཟག་མེད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་ལས། ལྷའི་སྐུ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཡིད་ཀྱི་ལུས་སུ་སྣང་བ་ནི་ལམ་གྱི་བདེན་པའོ།།
བྱིན་རླབས། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་དབང་པོ་ལྔས་དབང་བྱས་ཏེ་བསྒོམས་པས། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་ལྟར་ཤེས་པའི་བྱིན་རླབས་འབྱུང་བར་བཤད།

ག) སྤྱོད་པའི་ཆ་རྐྱེན་གཙོ་བོ།

མཆོག་ཏུ་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་གོ་འཕང་ཐོབ་པ་ལ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་བརྒྱད་ལ་མགོ་སྙོམས་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་མཆོག་ལ་གནས་དགོས་པར་གསུངས།

ཚོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར། ཚུལ་ཁྲིམས། བཟོད་པ། དམ་བཅའ་བརྟན་པ། འདུ་འཛི་སྤོང་བ། དེ་བཞིན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་དབང་བཞི་ཐོབ་པ་དང་བླ་མ་ལ་གུས་པ་སོགས་ཉམས་ལེན་གྱི་སྙིང་པོ་རྣམས་བསྡུས་ཡོད།

ང་) ལས་འབྲས་དང་མཇུག་བསྡུའི་གདམས་པ།

ལས་འབྲས་ཕྲ་ཞིབ། འོད་གསལ་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་ལས་དང་ཉོན་མོངས་མ་སྦྱངས་བར་དུ། སྡིག་པའི་རྣམ་སྨིན་ལ་ཤིན་ཏུ་འཛེམ་དགོས་པར་ནན་གྱིས་བསྟན།
བླ་མའི་མན་ངག མཐའ་མར། "སེམས་ཁྱོད་རང་གིས་རང་གི་དྲི་མ་ཁྲུས།" ཞེས་པའི་རྩ་བའི་ཚིག་དོན་འགྲེལ་ཏེ། བླ་མའི་མན་ངག་གི་ཆུས་རྟོག་པའི་དྲི་མ་བཀྲུ་དགོས་པ་དང་། སྲིད་པའི་རྒྱ་མཚོ་ལས་སྒྲོལ་བའི་གྲུ་གཟིངས་ལྟ་བུའི་ཆོས་ལ་བསྟེན་དགོས་པར་གདམས་སོ།།

༥. ལྟ་གྲུབ་གཙོ་བོ།

ཀུན་རྫོབ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ། གཞུང་འདིའི་ལྟ་གྲུབ་སྙིང་པོ་ནི་སྤྱོད་པའི་གླུའི་བརྗོད་བྱ་སྟེ། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་གཟུགས་བརྙན་དང་སྒྱུ་མ་ལྟར་རྟོགས་པའི་སྒོ་ནས་ལམ་དུ་འཁྱེར་བ་དེ་ཡིན།
ལྟ་སྤྱོད་དབྱེར་མེད། དོན་དམ་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤྲོས་བྲལ་ཡིན་ཡང་། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ལས་འབྲས་མི་བསླུ་བ་དང་། ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་སྒོམ་པ་གཉིས་འགལ་མེད་དུ་ཉམས་སུ་ལེན་དགོས་པའི་ཇོ་བོ་རྗེའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་བཞེད་པ་གསལ་བར་བྱས་ཡོད།

༦. གལ་གནད་དང་ཤུགས་རྐྱེན།

རང་འགྲེལ་འདིས་ཇོ་བོ་རྗེ་ཨ་ཏི་ཤའི་གསང་སྔགས་ཀྱི་དགོངས་པ་རྣལ་མ་དེ་གསལ་བཤད་བྱས་ཡོད། ཁྱད་པར་དུ་སྐབས་དེར་བོད་དུ་སྟོང་ཉིད་ཁ་ལ་ཁྱེར་ནས་སྤྱོད་པ་འཆོལ་ཉོག་ཏུ་སྤྱོད་མཁན་རྣམས་ལ། ལས་འབྲས་ལ་འཛེམ་དགོས་པ་དང་། སྤྱོད་པ་ཚུལ་བཞིན་སྐྱོང་དགོས་པའི་བརྡ་ལན་གལ་ཆེན་སྤྲད་ཡོད། འདིས་བཀའ་གདམས་པའི་ལུགས་སུ་མདོ་སྔགས་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་ཉམས་ལེན་གྱི་རྨང་གཞི་བརྟན་པོ་བཙུགས་ཡོད།

༧. ཟུར་ལྟའི་ནང་དོན།

ཇོ་བོ་རྗེ་དཔལ་ལྡན་ཨ་ཏི་ཤ།
སྤྱོད་པའི་གླུ།
རྡོ་རྗེའི་གླུ།
བདེན་པ་གཉིས།
ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ།
ལྷའི་རྣལ་འབྱོར།
སྒྱུ་མའི་དཔེ།

༨. རྩ་འགྲེལ།

«སྤྱོད་པའི་གླུའི་འགྲེལ་པ།» (Caryāgītivṛtti) འདི་ནི་ཇོ་བོ་རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་རྩ་བ་«སྤྱོད་པའི་གླུ་» (Caryāgīti) ཞེས་པ་དེའི་དོན་བཀྲལ་བའི་རང་འགྲེལ་ཡིན།

༩. དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ།

༡. ནང་ཁུལ་གྱི་དཔྱད་གཞི།

ཝེ་ཁེ་རིག་མཛོད། «སྤྱོད་པའི་གླུའི་འགྲེལ་པ་»

༢. ཕྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་དཔྱད་གཞི།

BDRC: བསྟན་འགྱུར་གྱི་རྒྱུད་འགྲེལ་སྐོར་དུ་བཞུགས་པའི་ཇོ་བོ་རྗེའི་གསུང་འབུམ་ཁག