སྟག་ལུང་སྡོམ་གསུམ་
༄༅། །«སྟག་ལུང་སྡོམ་གསུམ་»ཞེས་བྱ་བའི་བསྟན་བཅོས་ནི་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་སྟག་ལུང་བཀའ་བརྒྱུད་པའི་མཁས་གྲུབ་ཆེན་པོ་སྟག་ལུང་པ་ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་མཛད་པའི་གཞུང་ཞིག་ཡིན་ནོ༎ གཞུང་འདི་ནི་ནང་ཆོས་ལ་ལས་དང་པོ་པ་རྣམས་ཀྱིས་རང་གི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་སྡོམ་པ་གསུམ་གྱི་རྣམ་བཞག་གསལ་པོར་ཤེས་པའི་ཆེད་དུ་མཛད་པ་ཞིག་ཡིན། འདིའི་ནང་དུ་ཐར་པ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་གང་ཟག་ཅིག་ལ་མེད་དུ་མི་རུང་བའི་སོ་ཐར་གྱི་སྡོམ་པ་དང་། བྱང་སེམས་ཀྱི་སྡོམ་པ། གསང་སྔགས་ཀྱི་སྡོམ་པ་བཅས་གསུམ་གྱི་ངོ་བོ་དང་། དབྱེ་བ། བསྲུང་བྱ་སོགས་མདོ་སྔགས་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་གཞིར་བཟུང་ནས་ལམ་སྟོན་གནང་ཡོད།
༡. མཚན་དོན།
[རྩོམ་སྒྲིག]མཚན་བྱང་ཆ་ཚང་ལ་«སྟག་ལུང་སྡོམ་གསུམ་»ཞེས་ཞུ་ཞིང་།
༢. མཛད་པ་པོ།
[རྩོམ་སྒྲིག]མཛད་པ་པོ་ནི་སྟག་ལུང་བཀའ་བརྒྱུད་ཀྱི་བསྟན་པའི་གསལ་བྱེད་ཆེན་པོ་སྟག་ལུང་པ་ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ་ (༡༥༧༡–༡༦༢༦) མཆོག་ཡིན། ཁོང་ནི་སྟག་ལུང་ཡར་ཐང་གི་གདན་ས་བཅོ་ལྔ་པ་ཡིན་ཞིང་། སྐུ་ཆུང་དུས་ནས་མཁས་གྲུབ་དུ་མའི་ཞབས་ལ་གཏུགས་ཏེ་མདོ་སྔགས་རིག་གནས་དང་བཅས་པ་ལ་གསན་བསམ་རྒྱ་ཆེར་མཛད། ཁོང་གིས་«སྟག་ལུང་ཆོས་འབྱུང་»སོགས་བསྟན་བཅོས་མང་པོ་བརྩམས་ནས་བསྟན་པ་ལ་སྨན་པའི་མཛད་རྗེས་བླ་ན་མེད་པ་བཞག་ཡོད་དོ༎
༣. རྒྱབ་ལྗོངས་དང་མཛད་དགོས།
[རྩོམ་སྒྲིག]སྟག་ལུང་པ་ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་གཞུང་འདི་མཛད་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། སྟག་ལུང་བཀའ་བརྒྱུད་ཀྱི་བསྟན་པ་འཛིན་པའི་སློབ་མ་རྣམས་ཀྱིས་རང་གི་སྡོམ་པ་གསུམ་གྱི་བསྲུང་མཚམས་དང་ཉམས་ལེན་གྱི་གནད་རྣམས་མ་ནོར་བར་ཤེས་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན། ལྷག་པར་དུ་མདོ་སྔགས་ཀྱི་ལམ་ལ་ཉམས་ལེན་བྱེད་སྐབས། སྡོམ་པ་གསུམ་ག་འགལ་བ་མེད་པར་གང་ཟག་གཅིག་གི་རྒྱུད་ལ་ཇི་ལྟར་ཉམས་སུ་ལེན་དགོས་པའི་ལག་ལེན་གསལ་པོ་བཟོ་བའི་ཆེད་དུ་མཛད་དོ༎
༤. གཞུང་ཚད་དང་བརྗོད་དོན།
[རྩོམ་སྒྲིག]སྟག་ལུང་པ་ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ་གྱི་གསུང་«སྟག་ལུང་སྡོམ་གསུམ་»ནི་གཞུང་ཚད་ཤློཀ་ལྔ་བཅུ་སྐོར་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཚིགས་བཅད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཤིན་ཏུ་བསྡུས་པ་ཞིག་ཡིན་ནོ༎ འོན་ཀྱང་དེའི་ནང་དུ་སྡོམ་པ་གསུམ་གྱི་གནད་ཐམས་ཅད་མ་ཚང་བ་མེད་པར་བསྡུས་ཡོད། གཞུང་འདིའི་ས་བཅད་གཙོ་བོ་ཁག་དང་དེ་དག་གི་བརྗོད་བྱ་ནི་གཤམ་གསལ་ལྟར་ཡིན་ནོ༎
༡༽ སོ་ཐར་གྱི་སྡོམ་པའི་ས་བཅད།
[རྩོམ་སྒྲིག]འདིའི་ནང་དུ་ཐར་པ་བསྒྲུབ་པའི་རྩ་བ་ངེས་འབྱུང་གི་བསམ་པ་ལ་གཞི་བཅོལ་ནས། སོ་ཐར་གྱི་སྡོམ་པ་ཐོབ་ཚུལ་དང་བསྲུང་ཚུལ་གསུངས་ཡོད། དེ་ཡང་དགེ་བསྙེན་དང་། བར་མ་རབ་བྱུང་། དགེ་ཚུལ། དགེ་སློང་སོགས་སོ་ཐར་རིགས་བརྒྱད་ཀྱི་སྡོམ་པའི་རྣམ་བཞག་མདོར་བསྡུས་སུ་བསྟན་ནས། ལུས་ངག་གི་ཉེས་སྤྱོད་ལས་ལྡོག་སྟེ་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པ་བསྲུང་དགོས་པའི་གནད་རྣམས་བཀོད་ཡོད་དོ༎ ལྷག་པར་དུ་སོ་ཐར་གྱི་སྡོམ་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པའི་གཞི་རྟེན་ཡིན་པས་འདི་མེད་ན་གོང་མའི་སྡོམ་པ་རྣམས་མི་སྐྱེ་བའི་ཚུལ་གསལ་པོར་བསྟན་ཡོད་དོ༎
༢༽ བྱང་སེམས་ཀྱི་སྡོམ་པའི་ས་བཅད།
[རྩོམ་སྒྲིག]འདིར་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་འཇུག་སྒོ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་ཚུལ་དང་། དེ་ལ་བརྟེན་པའི་སྨོན་པ་དང་འཇུག་པའི་བསླབ་བྱ་རྣམས་གསུངས་ཡོད། བརྗོད་བྱ་གཙོ་བོ་ནི་ཀླུ་སྒྲུབ་དང་ཐོགས་མེད་ཀྱི་བརྒྱུད་པ་གཉིས་ཀྱི་སྲོལ་ལྟར་བྱང་སེམས་ཀྱི་སྡོམ་པ་བཟུང་ཚུལ་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་ཉམས་ལེན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལྟུང་བ་བཅོ་བརྒྱད་དང་ཉེས་བྱས་ཞེ་དྲུག་སོགས་ཀྱི་བསྲུང་མཚམས་རྣམས་རྒྱས་བསྡུས་འཚམས་པའི་སྒོ་ནས་བསྟན་ཡོད་དོ༎ འདིས་རང་དོན་ཡལ་བར་བོར་ནས་གཞན་དོན་འབའ་ཞིག་སྒྲུབ་པའི་ལྷག་བསམ་སྤེལ་བར་བྱེད་དོ༎
༣༽ གསང་སྔགས་ཀྱི་སྡོམ་པའི་ས་བཅད།
[རྩོམ་སྒྲིག]འདིར་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་སྒོ་རུ་ཞུགས་པ་ལ་དབང་བསྐུར་བས་རྒྱུད་སྨིན་པར་བྱེད་དགོས་པ་དང་། དབང་གི་སྐབས་སུ་ཁས་བླངས་པའི་རྩ་ལྟུང་བཅུ་བཞི་དང་ཡན་ལག་གི་ཉེས་པ་རྣམས་མིག་འབྲས་བཞིན་བསྲུང་དགོས་པ་གསུངས་ཡོད། ལྷག་པར་དུ་སྟག་ལུང་བཀའ་བརྒྱུད་པའི་ཕྱག་བཞེས་ལྟར་གསང་སྔགས་ཀྱི་དམ་ཚིག་དང་སྡོམ་པ་རྣམས་སྤྱོད་ལམ་ཀུན་ཏུ་ཇི་ལྟར་ཉམས་སུ་ལེན་དགོས་པའི་གནད་རྣམས་བསྟན་ཡོད་དོ༎
༤༽ སྡོམ་པ་གསུམ་གྱི་གནད་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིལ་ཚུལ་གྱི་ས་བཅད།
[རྩོམ་སྒྲིག]འདི་ནི་གཞུང་འདིའི་གལ་གནད་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ཡིན་ཏེ། སྡོམ་པ་གསུམ་པོ་གང་ཟག་གཅིག་གི་རྒྱུད་ལ་འགལ་བ་མེད་པར་ཇི་ལྟར་གནས་པའི་ཚུལ་གསུངས་ཡོད། དེ་ཡང་ཕྱི་སོ་ཐར་གྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་བརྟེན་ནས་ལུས་ངག་གི་ཉེས་སྤྱོད་སྡོམ་པ། ནང་བྱང་སེམས་ཀྱི་བསླབ་བྱ་ལ་བརྟེན་ནས་གཞན་ཕན་གྱི་བསམ་པ་སྤེལ་བ། གསང་བ་སྔགས་ཀྱི་དམ་ཚིག་ལ་བརྟེན་ནས་ལྷ་དང་སྔགས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་ལ་བརྩོན་པ་བཅས་གསུམ་པོ་འདི་དག་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་རོགས་འདེགས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་ཉམས་སུ་ལེན་དགོས་པ་ལས་ཡལ་བར་དོར་མི་རུང་བའི་གནད་རྣམས་གསལ་བར་བསྟན་ཡོད་དོ༎
༥. ལྟ་གྲུབ་གཙོ་བོ།
[རྩོམ་སྒྲིག]གཞུང་འདིའི་ལྟ་གྲུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ནི། སྡོམ་པ་གསུམ་པོ་གང་ཟག་གཅིག་གི་རྒྱུད་ལ་གནས་སྐབས་སུ་ངོ་བོ་གཅིག་ལ་ལྡོག་པ་ཐ་དད་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པའི་འདོད་ཚུལ་དེ་ཡིན། འདིས་སྡོམ་པ་གོང་མས་འོག་མ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་མ་གཏོགས་འོག་མའི་ངོ་བོ་མ་བཏང་བར་གནས་དགོས་པའི་གལ་གནད་བསྟན་ཡོད་དོ༎
༦. གལ་གནད་དང་ཤུགས་རྐྱེན།
[རྩོམ་སྒྲིག]«སྟག་ལུང་སྡོམ་གསུམ་»འདི་ནི་སྟག་ལུང་བཀའ་བརྒྱུད་པའི་དགོན་སྡེ་ཁག་གི་ནང་དུ་སློབ་གཉེར་དང་ཉམས་ལེན་གྱི་གཞི་འཛིན་ས་གལ་ཆེན་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད། འདིས་བསྟན་པ་ལ་དག་ཐེར་དང་། ལྷག་པར་དུ་སྔགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་འདུལ་བའི་བསླབ་བྱ་ལ་བརྩི་བཀུར་བྱེད་དགོས་པའི་བསླབ་བྱ་གལ་ཆེན་གནང་ཡོད། བོད་ཀྱི་སྡོམ་གསུམ་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་ནང་འདིས་སྟག་ལུང་བཀའ་བརྒྱུད་རང་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་བཞེད་པ་རྣམས་གསལ་པོར་བཏོན་ཡོད་དོ༎
༧. ཟུར་ལྟའི་ནང་དོན།
[རྩོམ་སྒྲིག]- སྟག་ལུང་བཀའ་བརྒྱུད།
- སྡོམ་པ་གསུམ།
- སྟག་ལུང་པ་ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ།
- སོ་ཐར་གྱི་སྡོམ་པ།
༨. རྩ་འགྲེལ།
[རྩོམ་སྒྲིག]གཞུང་འདི་ནི་སྟག་ལུང་པ་ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ་རང་ཉིད་ཀྱིས་མཛད་པའི་རྩ་གཞུང་ཞིག་ཡིན། འདི་ལ་ཕྱིས་ཀྱི་མཁས་པ་དག་གིས་མཆན་འགྲེལ་དང་བཤད་པ་ཅུང་ཟད་མཛད་ཡོད་ཀྱང་། གཙོ་བོ་རྩ་བ་འདི་ཉིད་སློབ་གཉེར་གྱི་གཞི་རྩར་འཛིན་ནོ༎
༩. དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ།
[རྩོམ་སྒྲིག]༡. ནང་ཁུལ་གྱི་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ།
[རྩོམ་སྒྲིག]- ཝི་ཀི་མ་ཡིག: སྟག་ལུང་སྡོམ་གསུམ།
༢. ཕྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ།
[རྩོམ་སྒྲིག]- ནང་བསྟན་དཔེ་ཚོགས་ལྟེ་གནས། BDRC: སྟག་ལུང་སྡོམ་གསུམ། (IE0OPI040E4D86)