སྒྲོལ་མ་ཕྱག་མཚལ་ཉེར་གཅིག་གི་རྣམ་བཤད།
༄༅། །«རྗེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་གསུང་འབུམ་ཐོར་བུ་ལས་སྒྲོལ་མ་ཕྱག་མཚལ་ཉེར་གཅིག་གི་རྣམ་བཤད་བཞུགས་སོ།།»ཞེས་པ་འདི་ནི། རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་གཉིས་པ་དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོ་མཆོག་གིས་རབ་བྱུང་དགུ་པའི་ས་རྔའི་ལོ་སྟེ་སྤྱི་ལོ་ ༡༥༠༨ ལོར་མཛད་པའི་རྗེ་བཙུན་སྒྲོལ་མའི་བསྟོད་པ་«ཕྱག་འཚལ་ཉེར་གཅིག་»གི་འགྲེལ་པ་གནད་བསྡུས་ཤིག་ཡིན། གཞུང་འདི་ནི་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ལ་དད་པ་བྱེད་མཁན་ཚོས་ཉིན་རེའི་ཆོས་སྤྱོད་ཀྱི་ཁོངས་སུ་རྒྱུན་དུ་བཏོན་སྲོལ་ཡོད་པའི་སྒྲོལ་བསྟོད་ཀྱི་ཚིག་རེ་རེའི་དོན་གསལ་བར་འགྲེལ་བའི་ཆེད་དུ་མཛད་པ་ཞིག་སྟེ། འདིས་སྒྲོལ་མ་ཉེར་གཅིག་སོ་སོའི་སྐུའི་ཁ་དོག ཕྱག་མཚན། འཕྲིན་ལས་ཀྱི་ཁྱད་པར། སྔགས་ཀྱི་ནུས་པ་སོགས་གོ་སླ་བའི་ཚིག་གིས་འགྲེལ་བཤད་གནང་ཡོད། དེ་བཞིན་བསྟོད་པ་འདི་གསུངས་པའི་ཕན་ཡོན་དང་། ཉམས་ལེན་ཇི་ལྟར་བྱ་ཚུལ་ཡང་གསལ་པོར་བསྟན་ཡོད་པས། སྒྲོལ་མའི་ཆོས་སྐོར་ཉམས་ལེན་བྱེད་མཁན་ཚོར་མེད་དུ་མི་རུང་བའི་ལག་དེབ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཏུ་བརྩི་བཞིན་ཡོད།
མཚན་དོན།
[རྩོམ་སྒྲིག]བོད་སྐད་དུ། «རྗེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་གསུང་འབུམ་ཐོར་བུ་ལས་སྒྲོལ་མ་ཕྱག་མཚལ་ཉེར་གཅིག་གི་རྣམ་བཤད་བཞུགས་སོ།།»
རྩོམ་པ་པོ།
[རྩོམ་སྒྲིག]བསྟན་བཅོས་འདི་རྩོམ་པ་པོ་ནི་རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་གཉིས་པ་རྗེ་དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོ་དཔལ་བཟང་པོ་(1475-1542)ཡིན། ཁོང་ནི་ཆུང་ངུའི་དུས་ནས་ཐུགས་རབ་རྣོ་ཞིང་སློབ་གཉེར་ལ་བརྩོན་པ་ཆེ་བས། མདོ་སྔགས་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་ལ་མཁས་པར་གྱུར། འབྲས་སྤུངས་དགོན་དང་། སེ་ར་དགོན། བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོ་བཅས་ཀྱི་མཁན་པོའི་ཁྲི་ལ་བཞུགས་མྱོང་ཞིང་། གདུལ་བྱ་མང་པོར་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར། ཁོང་གི་གསུང་རྩོམ་ལ་པོ་ཏི་མང་པོ་བཞུགས་ཤིང་། དེ་དག་ཀྱང་བརྗོད་བྱ་ཟབ་ཅིང་རྗོད་བྱེད་གོ་སླ་བས་མཁས་བླུན་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པར་གྱུར་ཡོད།
གཞུང་ཚད་དང་བརྗོད་དོན།
[རྩོམ་སྒྲིག]གཞུང་ཚད།
[རྩོམ་སྒྲིག]གཞུང་འདི་ནི་ལེའུ་དང་སྐབས་སུ་དབྱེ་མེད་པར། རྩ་བའི་བསྟོད་པའི་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་བྲིས་པའི་གཞུང་ཐུང་ངུ་ཞིག་ཡིན།
བརྗོད་དོན།
[རྩོམ་སྒྲིག]གཞུང་འདི་ལ་ནང་དོན་གྱི་ཆ་ནས་གཙོ་བོ་ས་བཅད་གཉིས་སུ་དབྱེ་ཡོད།
- བསྟོད་པ་དངོས་ཀྱི་རྣམ་བཤད། དེ་ལ་ཡང་ནང་གསེས་ཉེར་གཅིག་ཡོད། དེ་ཡང་རྩ་བའི་བསྟོད་ཚིག་ “ཕྱག་འཚལ་སྒྲོལ་མ་མྱུར་མ་དཔའ་མོ། །” ཞེས་པ་ནས་བཟུང་སྟེ་བསྟོད་པ་ཉེར་གཅིག་པའི་བར་གྱི་ཚིགས་བཅད་རེ་རེ་བཞིན་འགྲེལ་ཡོད། འགྲེལ་སྐབས་སྒྲོལ་མ་སོ་སོའི་ཡོན་ཏན་དང་། སྐུའི་རྣམ་པ། བྱུང་ཁུངས། འཕྲིན་ལས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་བཅས་གསལ་བཤད་གནང་ཡོད། དཔེར་ན། སྒྲོལ་མ་དང་པོ་ནི་ཐུགས་རྗེའི་འཕྲིན་ལས་མྱུར་བས་ན་མྱུར་མ། ཉོན་མོངས་ཀྱི་བདུད་འཇོམས་པས་ན་དཔའ་མོ་ཞེས་འགྲེལ་བ་ལྟ་བུའོ།།
- བསྟོད་པའི་ཕན་ཡོན་བཤད་པ། བསྟོད་པའི་རྣམ་བཤད་མཇུག་རྫོགས་རྗེས། གུས་པ་དང་དད་པས་བསྟོད་པ་འདི་བརྗོད་པའི་ཕན་ཡོན་རྣམས་བཤད་ཡོད། ཕན་ཡོན་དེ་དག་ནི། འཇིགས་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ལས་སྐྱོབ་པ། ངན་འགྲོའི་སྡུག་བསྔལ་ཞི་བར་བྱེད་པ། རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་མྱུར་དུ་དབང་བསྐུར་བ། ཚེ་འདིར་བསམ་དོན་ཡིད་བཞིན་འགྲུབ་པ་སྟེ་བུ་དང་ནོར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱང་འཐོབ་པ། མཐར་ཐུག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་འཐོབ་པ་བཅས་ཡིན།
རྒྱབ་ལྗོངས་དང་མཛད་དགོས།
[རྩོམ་སྒྲིག]གཞུང་འདིའི་མཇུག་བྱང་དུ། "དོན་གཉེར་ཅན་དུ་མས་བསྐུལ་བའི་ངོར་" ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། རྗེ་དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོ་མཆོག་གིས་སྒྲོལ་མའི་བསྟོད་པ་ཉམས་ལེན་བྱེད་མཁན་གྱི་གདུལ་བྱ་མང་པོས་གསོལ་བ་བཏབ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་མཛད་པ་ཞིག་ཡིན། སྐབས་དེར་སྒྲོལ་བསྟོད་ནི་བོད་ཀྱི་དགོན་སྡེ་དང་ཁྱིམ་ཚང་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པའི་ཉམས་ལེན་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་མོད། དེའི་ནང་དོན་ཟབ་མོ་རྣམས་མི་ཕལ་མོ་ཆེས་གོ་དཀའ་བས། ཚིག་དོན་གསལ་ཞིང་གོ་བདེ་བའི་འགྲེལ་པ་ཞིག་མཛད་དེ་ཀུན་གྱིས་ཉམས་ལེན་གནད་དུ་འཁེལ་བ་ཞིག་ཡོང་བའི་ཆེད་དུ་ཡིན།
ལྟ་གྲུབ་གཙོ་བོ།
[རྩོམ་སྒྲིག]གཞུང་འདི་ནི་ལྟ་གྲུབ་ཀྱི་གཞུང་རྐྱང་པ་ཞིག་མིན་པར། ཉམས་ལེན་དང་འབྲེལ་བའི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་གཙོ་བོར་སྟོན་པའི་གཞུང་ཞིག་ཡིན། དེའི་ལྟ་གྲུབ་གཙོ་བོ་ནི།
- རྗེ་བཙུན་སྒྲོལ་མའི་ངོ་བོ། སྒྲོལ་མ་ནི་རྒྱལ་བ་ཀུན་གྱི་འཕྲིན་ལས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པའི་རྣམ་པ་ཡིན་པ་དང་། འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ་ལས་འཁྲུངས་པའི་ལྷ་མོ་ཡིན་པར་བསྟན།
- འཕྲིན་ལས་རྣམ་བཞི། སྒྲོལ་མ་ཉེར་གཅིག་གི་བསྟོད་པ་རེ་རེ་ནི་ཞི་བ། རྒྱས་པ། དབང་། དྲག་པོ་སོགས་ཀྱི་འཕྲིན་ལས་མི་འདྲ་བ་རེ་དང་འབྲེལ་ཡོད་པ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དཀའ་ངལ་མི་འདྲ་བ་སེལ་བའི་ཐབས་སུ་གྱུར་ཡོད།
- སྔགས་ཀྱི་ནུས་པ། སྒྲོལ་མ་སོ་སོའི་སྙིང་པོའི་སྔགས་ཡིག་ཏུ་ཏྟཱ་རེ་དང་ཧཱུཾ་ལྟ་བུའི་ནུས་པ་དང་། དེས་བདུད་དང་འཇིག་རྟེན་དབང་དུ་སྡུད་ཚུལ། དུག་དང་རིམས་ནད་སེལ་ཚུལ་སོགས་བསྟན་ཡོད།
- དད་པའི་ནུས་ཤུགས། ལྷ་མོ་ལ་དད་པ་དག་སྣང་དང་བཅས་ཏེ་གསོལ་བ་བཏབ་ན་འདོད་དོན་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པ་དང་། མཐར་ཐུག་གི་བདེ་བ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་བར་བསྟན།
གལ་གནད་དང་ཤུགས་རྐྱེན།
[རྩོམ་སྒྲིག]གཞུང་འདི་ནི་རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་གཉིས་པས་མཛད་པའི་འགྲེལ་པ་ཚད་ལྡན་ཞིག་ཡིན་པས། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་དགེ་ལུགས་པའི་ནང་དུ་སྒྲོལ་བསྟོད་འགྲེལ་པའི་ཁུངས་གཏུགས་ས་གཙོ་བོ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད། འགྲེལ་པ་འདི་ཚིག་ཉུང་ཞིང་དོན་འདུས་པ། གོ་སླ་བ་བཅས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པས། དེང་གི་ཆར་ཡང་ཆོས་ལ་ཐོས་བསམ་བྱེད་མཁན་གྱི་དབུས་སུ་དར་ཁྱབ་ཆེན་པོ་ཡོད། འདིས་སྒྲོལ་མའི་བསྟོད་པ་ཁ་བཏོན་ཙམ་མ་ཡིན་པར། དེའི་དོན་ལ་བསམ་གཞིག་དང་སྒོམ་ཉམས་ལེན་བྱེད་པར་སྐུལ་མ་ཆེན་པོ་ཐེབས་ཡོད།
ཟུར་ལྟའི་ནང་དོན།
[རྩོམ་སྒྲིག]- སྒྲོལ་མ།
- ཕྱག་འཚལ་ཉེར་གཅིག
- དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོ།
- འཕྲིན་ལས་རྣམ་བཞི།
- ཡི་དམ།
རྩ་འགྲེལ།
[རྩོམ་སྒྲིག]གཞུང་འདི་ནི་སྒྲོལ་བསྟོད་ཀྱི་འགྲེལ་པ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། འགྲེལ་པ་འདིའི་རྩ་བ་ནི་རྒྱ་གར་ནས་དར་ཞིང་བོད་དུ་ཡོངས་སུ་གྲགས་པའི་«སྒྲོལ་མ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་གིས་བསྟོད་པ་»ཞེས་པ་དེ་ཡིན།
དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ།
[རྩོམ་སྒྲིག]༡. ནང་ཁུལ་གྱི་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ།
[རྩོམ་སྒྲིག]- ཝེ་ཁེ་རིག་མཛོད། «རྗེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་གསུང་འབུམ་ཐོར་བུ་ལས་སྒྲོལ་མ་ཕྱག་མཚལ་ཉེར་གཅིག་གི་རྣམ་བཤད་བཞུགས་སོ།།»
༢. ཕྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ།
[རྩོམ་སྒྲིག]- ནང་བསྟན་དཔེ་ཚོགས་ལྟེ་གནས། (BDRC): https://www.tbrc.org/#!rid=W1GS10373 (གསུང་འབུམ་ཁྲོད་དུ་བཞུགས།)