སྐྱེ་མཆེད།
རྟེན་འབྲེལ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་གོ་རིམ་ནང་། "སྐྱེ་མཆེད་" ནི་ཡན་ལག་ལྔ་པ་དེ་ཡིན། འདི་ནི་མའི་མངལ་དུ་ལུས་སེམས་ཀྱི་ཆ་ཤས་ (མིང་གཟུགས་) གྲུབ་པའི་རྗེས་སུ། ཕྱིའི་ཡུལ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་བྱེད་པའི་སྒོ་འམ་དབང་པོ་རྣམས་དོད་པའི་གནས་སྐབས་དེ་ཡིན།
འདིའི་སྐོར་གསལ་པོར་ཤེས་པ་ལ་གཤམ་གྱི་གནད་དོན་ཁག་ལ་གཟིགས་རོགས།
༡. སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་དོན་དག "སྐྱེ་" ཞེས་པ་ནི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བའི་དོན་དང་། "མཆེད་" ཞེས་པ་ནི་དེ་འཕེལ་བའི་དོན་ཡིན། དེ་ལ་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ཡོད་པ་ནི་གཤམ་གསལ་ལྟར་ཡིན།
མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད།
རྣ་བའི་སྐྱེ་མཆེད།
སྣའི་སྐྱེ་མཆེད།
ལྕེའི་སྐྱེ་མཆེད།
ལུས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད།
ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད།
༢. འདིའི་གནས་སྐབས་ནི་གང་ཡིན། ཡན་ལག་བཞི་པ་ "མིང་གཟུགས་" ཀྱི་སྐབས་སུ་ལུས་ཀྱི་ཆ་ཤས་ཙམ་གྲུབ་ཡོད་ཀྱང་། ཡན་ལག་ལྔ་པ་ "སྐྱེ་མཆེད་" ཀྱི་སྐབས་སུ་མིག་དང་རྣ་བ་སོགས་ཀྱི་དབང་པོ་རྣམས་རེ་རེ་བཞིན་གསལ་པོར་དོད་ནས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡིན། འདི་ནི་ཕྲུ་གུ་མངལ་ནས་མ་བཙས་གོང་གི་གནས་སྐབས་དེ་ཡིན།
༣. སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་མཚོན་རྟགས། རྟེན་འབྲེལ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་སྲིད་པའི་འཁོར་ལོའི་རི་མོའི་ནང་དུ། སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་མཚོན་རྟགས་ནི་ "ཁང་པ་སྟོང་པ་སྒོ་དང་པང་གཅིག་དོད་པ་" ཞིག་གིས་མཚོན་པར་བྱེད།
རྒྱུ་མཚན། ཁང་པ་དེ་ལ་སྒོ་དང་པང་གཅིག་དོད་ཡོད་ཀྱང་། ནང་དུ་མི་ (ཤེས་པ) མ་བསྡད་པས་ཕྱིའི་ཡུལ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་བྱེད་མི་ཐུབ་པ་བཞིན། མངལ་དུ་དབང་པོ་དྲུག་དོད་ཡོད་ཀྱང་། ད་དུང་ཕྱིའི་ཡུལ་དང་ཕྲད་ནས་བདེ་སྡུག་གི་ཚོར་བ་དངོས་སུ་མྱོང་མི་ཐུབ་པའི་གནས་སྐབས་ཡིན་པས་དེ་ལྟར་མཚོན་པ་ཡིན།
༤. གལ་གནད་ཆེ་ཤོས། སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་པོ་འདི་དོད་པ་ལ་བརྟེན་ནས། ཕྱིར་བཙས་པའི་རྗེས་སུ་ཡན་ལག་དྲུག་པ་ "རེག་པ་" འབྱུང་བ་ཡིན། དཔེར་ན། མིག་ཡོད་པས་གཟུགས་མཐོང་བ་དང་། རྣ་བ་ཡོད་པས་སྒྲ་ཐོས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན། དེར་བརྟེན་སྐྱེ་མཆེད་ནི་ཕྱིའི་འཇིག་རྟེན་དང་འབྲེལ་བ་འཛུགས་བྱེད་ཀྱི་ལག་ཆ་ལྟ་བུ་ཡིན།
སྤྱི་སྡོམ། སྐྱེ་མཆེད་ནི་ང་ཚོའི་ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་དྲུག་པོ་དེ་ཡིན། འདི་ལ་བརྟེན་ནས་ང་ཚོས་ཕྱིའི་ཡུལ་རྣམས་ཤེས་པ་དང་། དེ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་སོགས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེ་བའི་གཞི་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།