Jump to content

སྐྱབས་སུ་མཆི་

ཡོང་ཁུངས་Wikipedia

སྐྱབས་སུ་མཆི་ཞེས་པ་ནི་ནང་པའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་གཞི་རྩའི་ཉམས་ལེན་ཞིག་སྟེ། ངན་སོང་གི་འཇིགས་པ་དང་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་སྐྱོབ་པའི་ནུས་པ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་ཡོད་པར་ཡིད་ཆེས་ཀྱི་དད་པ་ཞིག་དང་། ཁྱད་པར་དུ་ཐེག་པ་ཆེན་པོས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པའི་བསམ་པས་བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོའི་བར་དུ་ཡིད་ཆེས་ཀྱི་དད་པའམ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་ཞིག་ཡིན་ནོ། །

སྒྲ་བཤད།

[རྩོམ་སྒྲིག]

རང་སེམས་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཀྱང་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་ཡིད་ཆེས་ཀྱི་དད་པས་སྡུག་བསྔལ་ལས་སྐྱོབ་པའི་སྐྱབས་སུ་རེ་བས་ན་སྐྱབས་སུ་མཆི་བའམ་སོང་བ་ཡིན་ནོ། །

མཚན་ཉིད།

[རྩོམ་སྒྲིག]

"འཇིགས་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལས་སྒྲོལ་བའི་རྟེན་ཉིད་དུ་ཡིད་ཀྱིས་འཛིན་ཅིང་ངག་གིས་ཁས་ལེན་པ་སྟེ།"[] ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་སྐྱོབ་པའི་ནུས་པ་ཡོད་པར་ཡིད་ཆེས་ཀྱི་དད་པ་སྐྱེས་ནས་སྙིང་ཐག་པ་ནས་བསྟེན་པར་ཁས་ལེན་པ་ཞིག་ཡིན། འདིར་བསྟན་པ་ནི་འཇིགས་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལ་དབང་བྱས་ཏེ་དེ་ལས་སྐྱོབ་ནུས་པའི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་ཡིད་ཀྱིས་ཡིད་ཆེས་ཀྱིས་འཛིན་ཅིང་ངག་གིས་ཁས་ལེན་པའི་ཚུལ་ཞིག་ཡིན་ནོ། །

ནང་དོན།

[རྩོམ་སྒྲིག]

སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་ལ་དབྱེ་ན། རྒྱུའི་སྐྱབས་འགྲོ་དང་འབྲས་བུའི་སྐྱབས་འགྲོ་གཉིས་ཏེ། "དང་པོ་ནི་གྲུབ་ཟིན་པའི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་འཇིགས་པ་ལས་སྒྲོལ་བའི་རྟེན་དུ་འཛིན་པ་ཡིན་ལ། གཉིས་པ་ནི་རང་རྒྱུད་ལ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་སངས་རྒྱས་དང་ཆོས་དཀོན་མཆོག་འཇིགས་པ་ལས་སྒྲོལ་བའི་རྟེན་དུ་འཛིན་པའོ། །"[]ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། རྒྱུའི་སྐྱབས་འགྲོ་ནི་ད་ལྟར་ཡོད་ཟིན་པའི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་བསྟེན་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། འབྲས་བུའི་སྐྱབས་འགྲོ་ནི་མ་འོངས་པར་རང་རྒྱུད་ལ་ཐོབ་འགྱུར་བའི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་བསྟེན་པ་ཞིག་ཡིན་ནོ། ། སྐྱབས་ཡུལ་ངོས་བཟུང་བ། ཐེག་ཆེན་གྱི་སྐྱབས་འགྲོ་ནི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་ཀུན་ནས་བསླངས་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཐར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་འདོད་པ་ཞིག་ལས་འབྱུང་། "དུས་བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོའི་བར་དུ་ཐེག་ཆེན་གྱི་ལུགས་ཀྱི་སྐྱབས་གནས་གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བའོ། །"[] ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཐེག་ཆེན་གྱི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་སྐྱབས་འགྲོ་ཞིག་ཡིན་ལ། བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོར་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པའི་བར་དུ་དུས་ཀྱི་ཚད་རིང་པོ་ཞིག་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་ཞིག་ཡིན། སངས་རྒྱས་ནི་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མགོན་པོ་ཡིན་ལ། ཐམས་ཅད་སྐྱོབ་པའི་དོན་དུ་ཤིན་ཏུ་བརྩོན་ཞིང་འཇིགས་པ་ལས་སྐྱོབ་པའི་མཐུ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་མངའ། "རྒྱལ་བ་འགྲོ་བའི་མགོན་པོ་སྦྱོར་བས་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་སྐྱོབ་པའི་དོན་དུ་བརྩོན་པ་འཇིགས་པ་ལས་སྐྱོབ་པའི་མཐུ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་མངའ་བས་སྟོབས་ཆེན་པོ་འཇིགས་པ་ཀུན་སེལ་ནུས་པ་"[]ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། འདིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་སྐྱོབ་པའི་བརྩོན་པ་དང་སྐྱོབ་པའི་མཐུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞིག་ཡིན་པས། སངས་རྒྱས་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ། ཆོས་ ནི་རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་ཆོས་ལ་བསྟེན་ནས་འཁོར་བའི་འཇིགས་པ་སེལ་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡིན། "རྒྱལ་བ་དེ་ཡིས་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་ཆོས་བསྟེན་ན་འཁོར་བའི་འཇིགས་པ་སེལ་བ་ཆོས་དཀོན་མཆོག་དང་།"[] ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཆོས་ནི་འགྲེལ་པ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་འཁོར་བའི་འཇིགས་པ་སེལ་བའི་ཁྱད་ཆོས་ཅན་ཞིག་ཡིན་པར་བསྟན་ཅིང་། དེ་ཡང་ཆོས་ཀྱི་ལམ་ནི་འཁོར་བ་ལས་ཐར་པའི་ཐབས་གཙོ་བོ་ཞིག་ཡིན། དགེ་འདུན་ནི་འཕགས་པའི་གོ་འཕང་ཐོབ་ཟིན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ལམ་སྒྲུབ་པའི་གྲོགས་སུ་བྱས་ནས་བསྟེན་པ་ཞིག་ཡིན། "འཕགས་པའི་གོ་འཕང་བརྙེས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚོགས་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པར་སྐྱབས་སུ་མཆི་བ་སྟེ་ལམ་སྒྲུབ་པའི་གྲོགས་སུ་ཁས་བླང་བར་བྱའོ། །"[] ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཐེག་ཆེན་གྱི་ལུགས་ཀྱི་དགེ་འདུན་ནི་འཕགས་པའི་གོ་འཕང་ཐོབ་ཟིན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཡིན་ལ། དེ་དག་ལ་ལམ་སྒྲུབ་པའི་གྲོགས་སུ་ཁས་ལེན་ཞིང་བསྟེན་པ་ཞིག་ཡིན། ཁྱད་པར་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ། ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་ནི། "སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་ཞིག་མཐོང་བ་ཙམ་ནས་གཤིན་རྗེ་ཡི་ཕོ་ཉ་དམྱལ་བའི་སྲུང་མ་རྣམས་དང་གནོད་སྦྱིན་དང་སྲིན་པོ་ལ་སོགས་པ་གཞན་ལ་གནོད་པ་བྱེད་འདོད་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྡང་བའི་སེམས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་རབ་ཏུ་འཇིགས་ཤིང་སྐྲག་ནས་ཕྱོགས་བཞིར་འབྱེར་ཞིང་འབྲོས་པར་མཛད་པར་བྱེད་པ་"[]ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་ཡོན་ཏན་ཆེ་བ་ཞིག་ཡིན། འདིར་བསྟན་པ་ནི་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེའི་མཐུ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་ཞིང་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་གནོད་པ་བྱེད་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་འཇིགས་ཤིང་སྐྲག་ནས་ཕྱོགས་བཞིར་འབྱེར་ཞིང་འབྲོས་པར་བྱེད་པ་ཞིག་ཡིན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་ཁྱད་པར་དུ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བའི་ཡུལ་མཆོག་ཞིག་ཡིན། "གང་ལ་སེམས་ཀྱི་དམ་པ་རིན་པོ་ཆེ་དེ་ཉིད་སྐྱེས་པ་དེ་ཡི་སྐུ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཞིང་། གང་ལ་གནོད་པ་བྱེད་ཀྱང་གནོད་བྱེད་བདེ་བ་དང་འབྲེལ་བར་མཛད་པའི་ཕྱིར་ན་སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་བདེ་བའི་འབྱུང་གནས་སུ་གྱུར་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །"[]ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ནི་སེམས་ཀྱི་དམ་པ་རིན་པོ་ཆེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྐྱེས་པ་དང་། དེ་དག་ལ་གནོད་པ་བྱེད་ཀྱང་གནོད་ལན་མི་སྤྲོད་པར་བདེ་བ་སྟེར་ཞིང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདེ་བའི་འབྱུང་གནས་སུ་གྱུར་པ་ཞིག་ཡིན། སྐྱབས་སུ་འགྲོ་ཚུལ། "སྔོན་ཆད་ཁྱེད་ཀྱི་བཀའ་ལས་འདས་ནས་སྡིག་པ་བྱས་ཤིང་དགེ་བ་མ་བྱས་ལ་ད་ནི་འཁོར་བ་མཐའ་མེད་དང་ངན་འགྲོའི་འཇིགས་པ་ཆེན་པོ་མཐོང་ནས་ཁྱེད་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆི་ལགས་ཀྱིས་བླང་དོར་གྱི་གནས་ལ་ཁྱེད་ཀྱི་བཀའ་བཞིན་དུ་བསྒྲུབས་པས་འཇིགས་པ་མྱུར་དུ་བསལ་དུ་གསོལ་ཞིག་པའོ། །"[] ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། འདིར་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་ཚུལ་ནི་འགྱོད་པ་དང་། སྐྱབས་འགྲོ་དང་། ཡིད་ཆེས་ཀྱིས་ཁས་ལེན་པའི་ཚུལ་གྱིས་བྱེད་དགོས་པ་ཞིག་ཡིན། སྔོན་ཆད་དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་བཀའ་ལས་འདས་ནས་སྡིག་པ་བྱས་ཤིང་དགེ་བ་མ་བྱས་པ་ལ་འགྱོད་པ་སྐྱེས་ནས། ད་ནི་འཁོར་བ་མཐའ་མེད་པ་དང་ངན་སོང་གི་འཇིགས་པ་ཆེན་པོ་མཐོང་ནས་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་ཞིང་བླང་དོར་གྱི་གནས་ལ་དེ་དག་གི་བཀའ་བཞིན་བྱ་བར་ཁས་ལེན་པ་ཞིག་ཡིན།

སྡིག་པ་བཤགས་པ་དང་འབྲེལ་བ།

[རྩོམ་སྒྲིག]

སྡིག་པ་བཤགས་པའི་སྐབས་སུ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་ནི། "སྔོན་ཆད་ཁྱེད་ཀྱི་བཀའ་ལས་འདས་ནས་སྡིག་པ་བྱས་ཤིང་དགེ་བ་མ་བྱས་ལ་ད་ནི་འཁོར་བ་མཐའ་མེད་དང་ངན་འགྲོའི་འཇིགས་པ་ཆེན་པོ་མཐོང་ནས་ཁྱེད་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆི་ལགས་ཀྱིས་"[༡༠]ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། འདིར་སྡིག་པ་བཤགས་པ་དང་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་བ་ཆེ་བ་ཞིག་ཡིན། སྔོན་ཆད་དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་བཀའ་ལས་འདས་ནས་སྡིག་པ་བྱས་ཤིང་དགེ་བ་མ་བྱས་པ་ལ་འགྱོད་པ་སྐྱེས་ནས། ད་ནི་འཁོར་བ་མཐའ་མེད་པ་དང་ངན་སོང་གི་འཇིགས་པ་ཆེན་པོ་མཐོང་ནས་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་ཞིང་བླང་དོར་གྱི་གནས་ལ་དེ་དག་གི་བཀའ་བཞིན་བྱ་བར་ཁས་ལེན་པ་ཞིག་ཡིན།

ཕན་ཡོན།

[རྩོམ་སྒྲིག]

སྐྱབས་སུ་སོང་བའི་ཕན་ཡོན་ནི་ཤིན་ཏུ་ཆེ་ལ། "ཉི་མའི་སྙིང་པོའི་མདོར། སངས་རྒྱས་སྐྱབས་སུ་སེམས་ཅན་སུ་འགྲོ་བ། །བདུད་རྣམས་བྱེ་བས་གསད་པར་མི་ནུས་ཏེ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་ཤིང་བློ་ནི་འཁྲུགས་ཟིན་ཡང་། །དེ་ནི་ངེས་པར་སྐྱེ་བའི་ཕ་རོལ་འགྲོ།"[༡༡] ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། འདི་ནི་ལུང་ཁུངས་ཀྱིས་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པ་ཞིག་ཡིན། སངས་རྒྱས་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་ཤིང་བློ་གཡེངས་ཀྱང་ངེས་པར་དུ་སྐྱེ་བའི་ཕ་རོལ་གྱི་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་ཞིང་ངན་སོང་དུ་མི་ལྟུང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཕན་ཡོན་ཆེན་པོ་ཡོད།

བསྡུས་དོན།

[རྩོམ་སྒྲིག]

སྐྱབས་སུ་མཆི་ཞེས་པ་ནི་འཇིགས་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལས་སྐྱོབ་པར་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་བློ་གཏོད་ཅིང་དད་པ་དང་གུས་པས་བསྟེན་ཅིང་། ཁྱད་པར་དུ་ཐེག་ཆེན་གྱི་སྐྱབས་འགྲོ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པའི་བསམ་པས་བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོའི་བར་དུ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་ལ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ངན་འགྲོ་སྤང་ཞིང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པའི་ཕན་ཡོན་ཆེན་པོ་ཡོད་པའོ། །

ལུང་ཁུངས།

[རྩོམ་སྒྲིག]
  1. ཐུབ་བསྟན་ཆོས་གྲགས། སྤྱོད་འཇུག་གི་འགྲེལ་བཤད་རྒྱལ་སྲས་ཡོན་ཏན་བུམ་བཟང་། ཤིང་དཔར།
  2. རྒྱལ་ཚབ་དར་མ་རིན་ཆེན། སྤྱོད་འཇུག་གི་རྣམ་བཤད་རྒྱལ་སྲས་འཇུག་ངོགས། ཤིང་དཔར།
  3. རྒྱལ་སྲས་ཐོགས་མེད་བཟང་པོ། སྤྱོད་འཇུག་གི་འགྲེལ་པ་ལེགས་བཤད་རྒྱ་མཚོ། ཤིང་དཔར།
  4. རྒྱལ་ཚབ་དར་མ་རིན་ཆེན། སྤྱོད་འཇུག་གི་རྣམ་བཤད་རྒྱལ་སྲས་འཇུག་ངོགས། ཤིང་དཔར།
  5. རྒྱལ་ཚབ་དར་མ་རིན་ཆེན། སྤྱོད་འཇུག་གི་རྣམ་བཤད་རྒྱལ་སྲས་འཇུག་ངོགས། ཤིང་དཔར།
  6. རྒྱལ་ཚབ་དར་མ་རིན་ཆེན། སྤྱོད་འཇུག་གི་རྣམ་བཤད་རྒྱལ་སྲས་འཇུག་ངོགས། ཤིང་དཔར།
  7. ཐུབ་བསྟན་ཆོས་གྲགས། སྤྱོད་འཇུག་གི་འགྲེལ་བཤད་རྒྱལ་སྲས་ཡོན་ཏན་བུམ་བཟང་། ཤིང་དཔར།
  8. རྒྱལ་སྲས་ཐོགས་མེད་བཟང་པོ། སྤྱོད་འཇུག་གི་འགྲེལ་པ་ལེགས་བཤད་རྒྱ་མཚོ། ཤིང་དཔར།
  9. རྒྱལ་ཚབ་དར་མ་རིན་ཆེན། སྤྱོད་འཇུག་གི་རྣམ་བཤད་རྒྱལ་སྲས་འཇུག་ངོགས། ཤིང་དཔར།
  10. རྒྱལ་ཚབ་དར་མ་རིན་ཆེན། སྤྱོད་འཇུག་གི་རྣམ་བཤད་རྒྱལ་སྲས་འཇུག་ངོགས། ཤིང་དཔར།
  11. ཐུབ་བསྟན་ཆོས་གྲགས། སྤྱོད་འཇུག་གི་འགྲེལ་བཤད་རྒྱལ་སྲས་ཡོན་ཏན་བུམ་བཟང་། ཤིང་དཔར།