སེམས་ཉིད་

སེམས་ཉིད་ནི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནམ་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ཟེར་ཞིང་། བོད་བརྡ་རིག་པའི་སྐད་དུ་སེམས་དང་ཉིད་ཅེས་པའི་ཚིག་གཉིས་སྦྱར་ནས་གྲུབ་པའི་མིང་ཚིག་ཅིག་ཡིན། ནང་པའི་གཞུང་ལུགས་ཁག་ཏུ་སེམས་ཉིད་ཅེས་པའི་ཐ་སྙད་འདི་གལ་ཆེན་པོར་བརྩི་ཞིང་། ཁྱད་པར་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་དང་དབུ་མའི་ལྟ་བའི་སྐབས་སུ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་རྟོགས་པ་ནི་ལམ་གྱི་གནད་དམ་པར་བསྟན་ཡོད།

རང་བཞིན།

སེམས་ཉིད་ནི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་དང་གསལ་རིག་གི་ངོ་བོར་གནས་པ་ཞིག་ཡིན། "གང་གི་ཚེ་སེམས་ཉིད་སྒྱུ་མའི་དོན་དུ་སྣང་བ་ཡིན་གྱི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མེད་ན་དེའི་ཚེ་དོན་དང་བྲལ་བའི་ཤེས་པ་གང་ཞིག་ཚད་མ་གང་གིས་མཐོང་སྟེ་མཐོང་བྱེད་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །"ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་སེམས་ཉིད་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལ་མི་ལྟོས་པར་རང་ཉིད་གསལ་རིག་གི་ངོ་བོར་གནས་པ་ཞིག་ཡིན།

སེམས་ཙམ་པའི་ལུགས་ཀྱི་སེམས་ཉིད།

སེམས་ཙམ་རྣམ་བདེན་པའི་ལུགས་ལ་སེམས་ཉིད་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དུ་སྣང་བ་དེ་ཉིད་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པར་འདོད་དེ། "ཡུལ་གྱི་རང་བཞིན་དུ་སྣང་བའི་གཟུང་བའི་རྣམ་པ་དེ་ནི་སེམས་ཉིད་ཡིན་གྱི་དོན་ནི་མ་ཡིན་ནོ།" ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །དེ་ཡང་སེམས་ཙམ་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མེད་པར་བཞེད་ཀྱང་། སེམས་ཉིད་དེ་དམིགས་བྱ་ཡུལ་དུ་ཡོད་པར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །

དབུ་མ་པའི་དགག་པ།

དབུ་མ་པས་སེམས་ཙམ་པའི་ལུགས་དེ་འགོག་པ་ན། སེམས་ཉིད་དེ་སེམས་རང་གིས་མཐོང་མི་ནུས་པར་གསུངས་ཏེ། "འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནི་མགོན་པོས་ཏེ་མགོན་པོ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་སེམས་ཀྱིས་སེམས་རང་གིས་རང་ནི་མི་མཐོང་ངོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ།" ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །དཔེ་མཚོན་དུ་བྱས་ན། "དཔེ་ཇི་ལྟར་ན་རལ་གྲིའི་སོ་ནི་རང་ཉིད་ལ་རང་གིས་ཇི་ལྟར་མི་གཅོད་པ་དང༌། སོར་མོའི་རྩེ་མོས་རང་ལ་རང་མི་རེག་པ་"བཞིན་དུ་སེམས་ཀྱིས་ཀྱང་སེམས་ཉིད་མཐོང་མི་ནུས་པར་བསྟན་ནོ། །

སེམས་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ།

"གང་གི་ཚེ་དངོས་པོ་གང་ཞིག་བདེན་པར་མེད་དེ་ཞེས་བརྟག་བྱའི་དངོས་པོ་བདེན་པར་ཡོད་ན་དམིགས་སུ་རུང་བ་ལས་བདེན་པར་མི་དམིགས་པས། བདེན་མེད་དུ་རྟོགས་པ་དེའི་ཚེ་བདེན་པའི་དངོས་མེད་རྟེན་ཆོས་ཅན་བདེན་གྲུབ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར།" ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་སེམས་ཉིད་ཀྱང་བདེན་པར་གྲུབ་པ་མེད་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན།

ཕར་ཕྱིན་དྲུག་སེམས་ལ་རག་ལས་ཚུལ།

སྦྱིན་པ་སེམས་ཉིད་དུ་བསྟན་པ། སྦྱིན་པའི་ཕར་ཕྱིན་ཡང་སེམས་ཉིད་ལ་རག་ལས་པར་བསྟན་ཏེ། "དེས་ན་ལུས་ལོངས་སྤྱོད་དགེ་རྩ་བདོག་པ་ཐམས་ཅད་བཏང་བའི་འབྲས་བུ་བསོད་ནམས་དང་བཅས་ཏེ་སྐྱེ་བོ་ཀུན་ལ་བཏང་བར་འདོད་པའི་སེམས་གོམས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྫོགས་པར་གསུངས་ཏེ་"ཞེས་གསུངས་པ་དང་། "དེ་ལྟ་བས་ན་སྦྱིན་པ་དེ་ནི་སེམས་ལ་རག་ལུས་པ་ཉིད་དོ། །"ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་སྦྱིན་པའི་ཕར་ཕྱིན་ནི་གཏོང་སེམས་གོམས་པ་ལ་རག་ལས་པ་ཡིན།

ཚུལ་ཁྲིམས་སེམས་ཉིད་དུ་བསྟན་པ། "རྒྱུ་མཚན་དེས་ན་འཚེ་བའི་བསམ་པ་དང་མ་བྱིན་པར་ལེན་པའི་བསམ་པ་སོགས་སྤོང་བའི་སེམས་པ་གོམས་པ་རྫོགས་པར་ཐོབ་པ་ལས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྫོགས་པར་མདོ་ལས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གང་ཞེ་ན། གཞན་ལ་གནོད་པ་སྤོང་བའི་སེམས་པའོ། །"ཞེས་བཤད་པ་ལྟར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱང་སྤོང་སེམས་ལ་རག་ལས་པ་ཡིན།

བཟོད་པ་སེམས་ཉིད་དུ་བསྟན་པ། "དེ་བས་ན་རང་གི་ཁྲོ་བའི་སེམས་ནི་གཅིག་བཅོམ་པས་དགྲ་དེ་ཐམས་ཅད་ཆོམ་པ་དང་འདྲ་སྟེ།" ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་བཟོད་པའང་རང་སེམས་ཞི་བར་བྱེད་པ་ལ་རག་ལས་པ་ཡིན།

བརྩོན་འགྲུས་སེམས་ཉིད་དུ་བསྟན་པ། "ལུས་ངག་གི་ལས་དང་མ་འབྲེལ་ཀྱང་རྒྱུ་སྙོམས་འཇུག་གི་བསམ་གཏན་དང་པོ་སྒོམ་པ་ལ་སྤྲོ་བའི་སེམས་ཆེས་ཆེར་གསལ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལེ་ལོ་སོགས་ཀྱི་སྐྱོན་མེད་པ་གཅིག་བསྐྱེད་དེ་བསྒོམས་པའི་འབྲས་བུ་ཡང་ཞེས་པའམ་འབྲས་བུ་གང་བསམ་གཏན་དང་པོའི་ལྷ་གནས་སུ་ཚང་པ་ལ་སོགས་པར་སྐྱེ་བར་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་ལྟར།" ལུས་ངག་གི་ལས་མེད་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་སྤྲོ་བ་གསལ་བས་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་བསྟན། "དེས་ན་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱང་དམིགས་པ་དགེ་བ་ལ་དམིགས་ནས་རྣམ་པ་མངོན་པར་སྤྲོ་བའི་སེམས་གསལ་བ་ཞིག་ལ་འདོད་ལ་དེ་གོམས་པ་མཐར་ཕྱིན་པ་ལས་དེ་རྫོགས་པར་འཇོག་གོ །"དགེ་བ་ལ་སྤྲོ་བའི་སེམས་གསལ་བ་གོམས་པ་དེ་ཉིད་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་རྫོགས་པ་ཡིན།

དགེ་སྡིག་ཐམས་ཅད་སེམས་ལ་རག་ལས་ཚུལ།

སྡིག་པ་སེམས་ལས་བྱུང་ཚུལ། "གནོད་སེམས་མེད་ན་ནི་སུ་ཡང་གནོད་པ་མི་བྱེད་དེ། འཇིག་རྟེན་ན་ནི་སྡིག་པའི་སེམས། །མེད་ལ་སྡང་དང་འཇིགས་པ་མེད། གང་གིས་སེམས་ནི་དབང་བྱས་པ། དེ་ཡི་བདེ་བ་ཉམས་པ་མེད། །"ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ལུས་ངག་གི་ལས་ཐམས་ཅད་སེམས་ལས་ཀུན་ནས་སློང་བ་ཡིན། "སྡིག་སེམས་ཡིན་པར་ཐུབ་པས་གསུངས།" ཞེས་པ་དང་། དྲན་ཉེ་ལས། "སེམས་ནི་དགྲ་དང་དགྲ་ཆེན་ཏེ། །སེམས་ལས་གཞན་པའི་དགྲ་མེད་དེ། །"ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་སེམས་ཡིན།

དགེ་བ་སེམས་ལས་འབྱུང་ཚུལ། དགེ་བའང་སེམས་ལ་རག་ལས་པར་བསྟན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལས་བསོད་ནམས་དཔག་མེད་འབྱུང་བར་གསུངས་པ་ལྟར། སེམས་དགེ་བའི་དམིགས་པ་ལ་གཏོད་པ་ལས་དགེ་བའི་ལས་རྣམས་འབྱུང་བ་ཡིན།

སེམས་ཉིད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་བསྟན་པ།

"གང་གི་ཚེ་སེམས་ཙམ་པ་ཁྱོད་ལའང་གཟུང་ཆ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དེ་ཉིད་བདེན་པ་མེད་ན་དེའི་ཚེ་གཟུང་ཆ་ཅི་ཞིག་དམིགས་པར་འགྱུར་ཏེ་དེ་གཉིས་མཚུངས་སོ། །"ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་སེམས་ཉིད་བདེན་པར་མ་གྲུབ་པའི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཡིན།

སེམས་ཉིད་རང་རིག་ཏུ་བསྟན་པ།

སེམས་ཙམ་པས་སེམས་ཉིད་རང་རིག་ཏུ་འདོད་པ་དེ་དགག་པའི་སྐབས་སུ། "སེམས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་སེམས་དེ་ཉིད་མཐོང་བར་མི་ནུས་སོ། །"ཞེས་གསུངས་པ་དང་། "ཇི་ལྟར་རལ་གྲིའི་སོ་རང་ལ་རང་གིས་མི་གཅོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཡིད་ཀྱིས་ཡིད་མི་མཐོང་ངོ། །"ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་སེམས་ཉིད་རང་གིས་རང་རིག་པར་དབུ་མ་པས་མི་འདོད།

བསྡུས་དོན།

སེམས་ཉིད་ནི་ནང་པའི་གཞུང་ལུགས་ཁག་ཏུ་གལ་ཆེན་པོར་བརྩི་བའི་ཐ་སྙད་ཅིག་ཡིན། དེའི་ངོ་བོ་ནི་སྟོང་གསལ་དབྱེར་མེད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅན་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། ཕར་ཕྱིན་དྲུག་པོ་ཐམས་ཅད་སེམས་ཉིད་ལ་རག་ལས་པར་བསྟན། དགེ་སྡིག་གི་ལས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པས་སེམས་དུལ་བ་ནི་ལམ་གྱི་གནད་དམ་པར་གསུངས། དབུ་མ་པའི་ལུགས་ལ་སེམས་ཉིད་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་བདེན་མེད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་བསྟན་ཞིང་། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་རྟོགས་པ་ནི་ཐར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གོ་འཕང་ཐོབ་པའི་གནད་དམ་པར་བཤད་དོ། །