ཤེས་རབ་སྙིང་པོའི་འགྲེལ་པ་དོན་གསལ་ནོར་བུའི་འོད།
༄༅། །ཤེས་རབ་སྙིང་པོའི་འགྲེལ་པ་དོན་གསལ་ནོར་བུའི་འོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། བོད་ཀྱི་མཁས་པའི་དབང་པོ་ཨ་ལག་ཤ་ངག་དབང་བསྟན་དར་མཆོག་གིས་མཛད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མདོའི་སྙིང་པོའི་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་བསྟན་བཅོས་ཤིག་ཡིན། གཞུང་འདི་ནི་ཤེར་སྙིང་གི་ཚིག་དོན་འགྲེལ་བ་ཙམ་མ་ཡིན་པར། ཤེར་ཕྱིན་མདོ་སྡེ་སྤྱིའི་བྱུང་བ་དང་། དབྱེ་བ། བོད་དུ་དར་ཚུལ་སོགས་ཀྱི་རྒྱབ་ལྗོངས་ཤེས་བྱ་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་སྦྲགས་ནས་མདོའི་དོན་ལ་ཞིབ་འཇུག་གནང་བའི་བསྟན་བཅོས་ཁྱད་པར་ཅན་ཞིག་ཏུ་བརྩི།
བརྗོད་བྱའི་ནང་དོན་གནད་བསྡུས།
[རྩོམ་སྒྲིག]གཞུང་འདིའི་བརྗོད་བྱ་གཙོ་བོ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྙིང་པོའི་དོན་རྒྱས་པར་བཀྲལ་རྒྱུ་དེ་ཡིན། དེ་ཡང་གཞུང་གི་ཐོག་མར་ཤེར་ཕྱིན་མདོ་སྡེ་སྤྱིའི་གླེང་གཞི་རྒྱས་པར་བསྙད་དེ། མདོ་གསུང་པ་པོ། གསུང་ཡུལ། གསུང་བའི་དུས། ཡུམ་རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་གསུམ་གྱི་ངོ་སྤྲོད། ཀླུའི་ཡུལ་ནས་གདན་དྲངས་ཚུལ་དང་བོད་དུ་འགྱུར་རོ་ཅོག་གི་ལོ་རྒྱུས་ཞིབ་ཕྲའི་སྒོ་ནས་གཞུང་གི་རྒྱབ་ལྗོངས་གསལ་བར་བྱེད།
དེ་ནས་གཞུང་དངོས་གཞིའི་ནང་མདོའི་མཚན་དོན་ནས་བརྩམས་ཏེ། གླེང་གཞི། ཤཱ་རིའི་བུས་དྲི་བ་ཕུལ་ཚུལ། འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱིས་ལན་བཏབ་ཚུལ། མཐར་སྟོན་པས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་མཛད་ཚུལ་བཅས་རིམ་པ་བཞིན་དུ་འགྲེལ། ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ལན་གྱི་སྐབས་སུ། གཟུགས་སྟོང་པའོ། སྟོང་པ་ཉིད་གཟུགས་སོ། །ཞེས་སོགས་སྟོང་ཚུལ་བཞིའི་དོན་དང་། ཕུང་པོ་ལྔ་དང་། སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་སོགས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པའི་ཚུལ་ལ་རིགས་པའི་ལམ་ནས་གཏན་ལ་འབེབས་པར་མཛད་ཡོད། མདོར་ན་གཞུང་འདིས་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་ཇི་ལྟར་བསྒོམ་པའི་ཚུལ་ཚོགས་ལམ་ནས་མི་སློབ་ལམ་གྱི་བར་དུ་ལམ་ལྔའི་ཉམས་ལེན་དང་སྦྱར་ནས་གསལ་བར་བསྟན་ཡོད།
གཞུང་གི་ངོ་སྤྲོད་མདོར་བསྡུས།
[རྩོམ་སྒྲིག]༡ ། གཞུང་གི་མཚན།
[རྩོམ་སྒྲིག]- གཞུང་གི་མཚན་བྱང་། ཤེས་རབ་སྙིང་པོའི་འགྲེལ་པ་དོན་གསལ་ནོར་བུའི་འོད་ཅེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ།།
༢ ། གཞུང་གི་ཚད།
[རྩོམ་སྒྲིག]གཞུང་འདི་ལ་ལེའུ་སོགས་དངོས་སུ་ཕྱེ་མེད་ཀྱང་། བསྟན་བཅོས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ལྟར་ས་བཅད་ཀྱི་སྒོ་ནས་དོན་རྣམས་གསལ་བར་བཀྲལ་ཡོད། དེ་ཡང་གཙོ་བོ་གཉིས་སུ་དབྱེ་ཡོད།
- སྤྱིའི་དོན། ཤེར་ཕྱིན་མདོ་སྡེ་སྤྱིའི་སྐོར་གྱི་གླེང་གཞི་རྒྱས་པ།
- ཡན་ལག་གི་དོན། ཤེས་རབ་སྙིང་པོའི་མདོ་རང་གི་འགྲེལ་བ།
༣ ། མཛད་པ་པོ།
[རྩོམ་སྒྲིག]གཞུང་འདི་མཛད་པ་པོ་ནི་ཨ་ལག་ཤ་ངག་དབང་བསྟན་དར་ (1759-1840~) མཆོག་ཡིན། ཁོང་ནི་སོག་ཡུལ་ཨ་ལག་ཤ་ཞེས་པའི་ས་ཆར་སྐུ་འཁྲུངས་པའི་དགེ་ལུགས་པའི་མཁས་པའི་དབང་པོ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། སྐུ་ན་གཞོན་དུས་ནས་དབུས་སུ་ཕེབས་ཏེ་སེ་ར་དགོན་དུ་ཆོས་ཞུགས་མཛད། ལྷ་ལྡན་གྲྭ་སྐོར་གྱི་མཚན་བཏགས་བཞེས་པ་ནས་མཁས་པའི་གྲགས་པ་ཐོབ། ཕྱིས་སུ་སྐུ་འབུམ་བྱམས་པ་གླིང་སོགས་སུ་གདན་ས་བསྐྱངས་ཤིང་། གཞུང་ལུགས་རབ་འབྱམས་ལ་མཁས་པའི་བསྟན་བཅོས་མང་པོ་མཛད་པའི་ནང་ནས་གཞུང་འདི་ནི་ཁོང་གི་མཚན་གྱི་ཅོད་པན་ལྟ་བུར་གྱུར་ཡོད།
༤ ། དུས་རབས་གང་ལ་བརྩམས་པ།
[རྩོམ་སྒྲིག]མཛད་པ་པོའི་འཁྲུངས་འདས་ཀྱི་ལོ་ཚིགས་ལ་གཞིགས་ན། གཞུང་འདི་ནི་དུས་རབས་ ༡༨ པའི་མཇུག་ནས་དུས་རབས་ ༡༩ པའི་སྟོད་ཀྱི་བར་དུ་བརྩམས་པར་ངེས།
༥ ། ས་བཅད་སོ་སོའི་བསྡུས་དོན།
[རྩོམ་སྒྲིག]དང་པོ། སྤྱིའི་དོན། (གླེང་གཞི།)
[རྩོམ་སྒྲིག]- ས་བཅད་འདིའི་ནང་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོ་སྡེ་རྣམས་གང་ནས་བྱུང་བ། གསུང་པ་པོ་སུ་ཡིན་པ། གནས་གང་དུ་དུས་ནམ་གྱི་ཚེ་གསུངས་པ། དེ་བཞིན་རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བ། བོད་དུ་ཇི་ལྟར་དར་བའི་ལོ་རྒྱུས་ (རླངས་ཀྱི་ཐུགས་འགྱུར་རེ་གཟིག་དམར་པོ། དཔྱ་འབུམ། རྔོག་འགྱུར་སོགས།) དང་། གླེགས་བམ་ཇི་ལྟར་བདག་གཉེར་བྱེད་ཚུལ་གྱི་རྒྱ་རིམ་པ་བདུན་སོགས་ཤེར་ཕྱིན་དང་འབྲེལ་བའི་ཤེས་བྱ་ཀུན་ལ་འཇུག་པའི་སྒོ་ལྟ་བུར་གྱུར་ཡོད།
གཉིས་པ། ཡན་ལག་གི་དོན། (མདོའི་འགྲེལ་བ་དངོས།)
[རྩོམ་སྒྲིག]- སྔོན་འགྲོ། སྨྲ་བསམ་བརྗོད་མེད་ཅེས་པའི་བསྟོད་ཕྱག་གི་དོན་འགྲེལ་ནས་གཞུང་དངོས་ལ་འཇུག
- མཚན་དོན། བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྙིང་པོ། ཞེས་པའི་མཚན་གྱི་བརྡ་ཆད་རེ་རེ་ནས་དོན་གཏིང་ཟབ་འགྲེལ།
- གཞུང་དོན། འདི་ལ་གསུམ་སྟེ།
- ཤཱ་རིའི་བུས་དྲིས་ཚུལ། རིགས་ཀྱི་བུ་དང་བུ་མོ་རྣམས་ཀྱིས་ཤེར་ཕྱིན་ཟབ་མོའི་སྤྱོད་པ་ལ་ཇི་ལྟར་བསླབ་དགོས་ཞེས་དྲི་བ་འབུལ་བའི་སྐབས།
- སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱིས་ལན་བཏབ་ཚུལ། འདི་ནི་འགྲེལ་པའི་སྙིང་པོ་ཡིན། ཐོག་མར་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པར་ལྟ་དགོས་པའི་ལན་མདོར་བསྡུས་ནས། རྒྱས་པར་གཟུགས་སྟོང་པའོ་སོགས་སྟོང་ཚུལ་བཞིའི་སྒོ་ནས་གཟུགས་ཕུང་འགྲེལ། དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་འདུ་འདུ་བྱེད་རྣམ་ཤེས་དང་། སྐྱེ་མཆེད། ཁམས། རྟེན་འབྲེལ། བདེན་བཞི་སོགས་ཀྱང་མཉམ་བཞག་གི་ངོར་མེད་པར་བསྟན་ནས་མཐར་ལམ་ལྔ་དང་སྦྱར་བའི་སྔགས་ཀྱི་དོན་བཀྲལ།
- སྟོན་པས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་མཛད་ཚུལ། སྟོན་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་བཞེངས་ཏེ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་གསུང་ལ་ལེགས་སོ། །ལེགས་སོ། །ཞེས་བཀའ་གནང་ནས་དེའི་དོན་ལ་ངེས་ཤེས་བསྐྱེད་དུ་བཅུག་པའི་ཚུལ་བཤད།
༦ ། གཞུང་འདིའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་ཆོས།
[རྩོམ་སྒྲིག]- རྒྱབ་ལྗོངས་རྒྱས་པ། འགྲེལ་པ་གཞན་དང་མི་འདྲ་བར་ཤེར་སྙིང་གི་གཞུང་དངོས་གཞི་འགྲེལ་བཤད་མ་གནང་གོང་ཤེར་ཕྱིན་སྤྱིའི་བྱུང་རིམ་དང་འགྱུར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་སོགས་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པར་བཀོད་ཡོད་པས་འགྲེལ་པ་འདི་གཅིག་པུ་ཀློག་པས་ཀྱང་ཤེར་ཕྱིན་སྤྱིའི་སྐོར་ལ་གོ་བ་ཆགས་ཐུབ།
- ཕྱོགས་སྒྲིག་གི་རང་བཞིན། རྒྱ་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་སྔ་མ་རྣམས་ཀྱི་བཞེད་པ་སྣ་ཚོགས་ (ཤེར་ཕྱིན་གསུངས་པའི་དུས་ཀྱི་རྩིས་མི་མཐུན་པ་ཁག) ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ནས་དཔྱད་གཞི་གནང་ཡོད་པས་ཞིབ་འཇུག་གི་རང་བཞིན་ལྡན།
- གོ་སླ་ཞིང་དོན་གསལ་བ། གཞུང་གི་མཚན་བྱང་། དོན་གསལ་ནོར་བུའི་འོད་ཅེས་པ་ལྟར། མཛད་པ་པོས་དཀའ་གནད་རྣམས་དཔེ་དང་ལུང་གིས་བརྒྱན་ཏེ་གོ་སླ་བའི་ལམ་ནས་བཀྲལ་ཡོད།
- ལྟ་སྒོམ་ཟུང་འབྲེལ། སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་རིགས་པས་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ཙམ་མ་ཡིན་པར། དེ་ཉིད་ལམ་ལྔའི་ཉམས་ལེན་གྱི་རིམ་པ་དང་ཇི་ལྟར་སྦྱར་དགོས་པ་གསལ་བར་བསྟན་ཡོད།