ཤེས་བྱ་འཛུགས་སྐྲུན་རིད་ལུགས་

ཤེས་བྱ་འཛུགས་སྐྲུན་རིང་ལུགས་ཀྱི་སློབ་གསོའི་རིག་པ་དང་སློབ་སྦྱོང་ཁོར་ཡུག་ལ་དཔྱད་པ།

ཤེས་བྱ་འཛུགས་སྐྲུན་རིང་ལུགས་ (Constructivism) ནི་སློབ་གསོའི་རིག་པ་དང་སེམས་ཁམས་རིག་པའི་ལྟ་བ་ཞིག་ཡིན་ལ། འདིས་སློབ་གཉེར་བས་ཤེས་བྱ་རྣམས་ཕར་སྤྲོད་ཚུར་ལེན་གྱི་ལས་ཀ་ཙམ་མ་ཡིན་པར། རང་གི་མྱོང་བ་དང་། བསམ་གཞིག སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་བཅས་ལ་བརྟེན་ནས་རང་གི་བློ་ནང་དུ་ཤེས་བྱ་གསར་དུ་བཟོ་བསྐྲུན་བྱེད་པའི་རང་འགུལ་གྱི་བྱ་རིམ་ཞིག་ཡིན་པར་འདོད།

གཞི་རྩའི་ལྟ་གྲུབ་ཀྱི་འགྱུར་ལྡོག

སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་སློབ་གསོའི་ལྟ་བ་ལྟར་ན། དགེ་རྒན་ནི་ཤེས་བྱའི་གཏེར་མཛོད་དང་སློབ་མ་ནི་སྣོད་སྟོང་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པར་བརྩི་མོད། འོན་ཀྱང་འཛུགས་སྐྲུན་རིང་ལུགས་ཀྱིས་སློབ་མ་ནི་དོན་གཉེར་བྱེད་མཁན་གཙོ་བོ་ཡིན་པ་དང་། ཁོང་ཚོས་སྔར་ཡོད་ཀྱི་ཤེས་བྱའི་གཞི་རྩའི་ཐོག་ཏུ་ཤེས་བྱ་གསར་པ་རྣམས་རང་འགུལ་གྱིས་སྒྲིག་བཀོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པར་འདོད།

འཛུགས་སྐྲུན་རིང་ལུགས་ཀྱི་དབྱེ་བ།

༡. ཤེས་རྟོགས་འཛུགས་སྐྲུན་རིང་ལུགས། (Cognitive Constructivism): འདིའི་སྲོལ་གཏོད་པ་ནི་རྗིན་ཕི་ཡེ་ཇེ་ (Jean Piaget) ཡིན། ཁོང་གིས་མི་སྒེར་སོ་སོའི་བློ་ནང་དུ་ཤེས་བྱ་ཇི་ལྟར་གྲུབ་པ་དང་། འདྲེས་མཐུན་ (Assimilation) དང་བསྟུན་འགྱུར་(Accommodation) གྱི་བརྒྱུད་རིམ་བརྒྱུད་ནས་ཤེས་བྱའི་སྒྲོམ་གཞི་ཇི་ལྟར་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་བར་དཔྱད་ཡོད།

༢. སྤྱི་ཚོགས་འཛུགས་སྐྲུན་རིང་ལུགས། (Social Constructivism): ལྟ་བ་འདི་ནི་ལེབ་ཝི་གོ་སི་ཀི་ (Lev Vygotsky) ཡིས་སྲོལ་གཏོད་པ་དང་། སློབ་སྦྱོང་ནི་སྤྱི་ཚོགས་དང་རིག་གཞུང་གི་འབྲེལ་ལམ་ནས་བྱུང་བར་འདོད། ཁོང་གིས། ཉེ་བའི་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཁུལ་(Zone of Proximal Development - ZPD) དང་"སྟེགས་བུའི་རམ་འདེགས་" (Scaffolding) ཀྱི་གོ་དོན་གལ་ཆེན་རྣམས་ངོ་སྤྲོད་བྱས།

ཉེ་བའི་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཁུལ། (ZPD): འདི་ནི་སློབ་མ་ཞིག་གིས་རང་ཉིད་གཅིག་པུས་བསྒྲུབ་ཐུབ་པའི་ལས་ཀ་དང་། མི་གཞན་གྱི་རོགས་རམ་ལ་བརྟེན་ནས་བསྒྲུབ་ཐུབ་པའི་ལས་ཀ་གཉིས་ཀྱི་བར་གྱི་བར་སྟོང་དེ་ཡིན། སྟེགས་བུའི་རམ་འདེགས། (Scaffolding): འདི་ནི་སློབ་མས་ལས་ཀ་ཞིག་རང་རྐྱ་འཕེལ་བའི་བར་དུ་དགེ་རྒན་ནམ་རོགས་པ་མཁས་པ་ཞིག་གིས་གནས་སྐབས་རིང་རོགས་པ་བྱེད་པའི་ཐབས་ལམ་དེ་ཡིན།

༣. མཐར་ལྷུང་འཛུགས་སྐྲུན་རིང་ལུགས། (Radical Constructivism): ལྟ་བ་འདི་ནི་ཨུ་རེན་སི་ཊི་ཝོན་གི་ལ་སེར་ཕེལ་ཌི་ (Ernst von Glasersfeld) ཡིས་བཏོན་པ་ཞིག་ཡིན། འདིར་ཤེས་བྱ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་དང་མཐུན་མི་དགོས་པར། མི་སྒེར་གྱི་ཉམས་མྱོང་དང་མཐུན་ཞིང་ལག་ལེན་དུ་འཁྱོལ་ཐུབ་པ་ཞིག་བྱུང་ན་དེ་ནི་ཤེས་བྱ་ཡིན་པར་འདོད།

སློབ་ཁྲིད་ཀྱི་ཐབས་ལམ་གཙོ་བོ་ཁག

རྟོག་དཔྱོད་ལ་གཞི་བཅོལ་བའི་སློབ་སྦྱོང་། (Inquiry-Based Learning): སློབ་མས་རང་ཉིད་ཀྱིས་དྲི་བ་བཏོན་པ་དང་། རྟོག་ཞིབ། ཉམས་མྱོང་བསགས་པ་བཅས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཤེས་བྱ་འཚོལ་བའི་ཐབས་ལམ་ཡིན།

དཀའ་གནད་ལ་གཞི་བཅོལ་བའི་སློབ་སྦྱོང་། (Problem-Based Learning): དངོས་ཡོད་འཛམ་གླིང་གི་དཀའ་ངལ་རྙོག་འཛིང་ཅན་རྣམས་སེལ་བའི་ཆེད་དུ་སློབ་མས་མཉམ་ལས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཤེས་བྱ་སྦྱོང་བའི་ཐབས་ལམ་ཞིག་ཡིན།

བཟོ་བསྐྲུན་རིང་ལུགས། (Constructionism): སེ་མོར་ཕེ་ཕེར་ཊི་ (Seymour Papert) ཡིས་བཏོན་པ་ལྟར། སློབ་མས་དངོས་པོ་ཞིག་ (དཔེར་ན་རོ་བྷོཊ་ལྟ་བུ་) ལག་པས་བཟོ་བའི་བརྒྱུད་རིམ་ནས་སློབ་སྦྱོང་ནུས་པ་ཆེ་ཤོས་འབྱུང་བར་འདོད།

དགེ་རྒན་དང་སློབ་མའི་འོས་འགན།

འཛུགས་སྐྲུན་རིང་ལུགས་ཀྱི་སློབ་ཁང་ནང་དུ་དགེ་རྒན་གྱི་གོ་གནས་ནི་"མཐུན་རྐྱེན་སྦྱོར་མཁན་" (Facilitator) ཡིན་པ་ལས་གསུང་བཤད་གནང་མཁན་གཅིག་པུ་མ་ཡིན། 4 དགེ་རྒན་གྱིས་སློབ་མའི་སྔར་ཡོད་ཀྱི་ཤེས་བྱ་དང་ཤེས་བྱ་གསར་པའི་བར་དུ་མཐུན་སྦྱོར་བྱེད་པ་དང་། སློབ་མ་རྣམས་མཉམ་ལས་དང་རང་གིས་རང་ལ་རྟོག་ཞིབ་བྱེད་པའི་ལས་ཀར་སྐུལ་མ་གཏོང་དགོས། 4སྲོལ་རྒྱུན་དང་འཛུགས་སྐྲུན་རིང་ལུགས་ཀྱི་སྡུར་བ།དབྱེ་མཚམས།སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་སློབ་ཁང་།འཛུགས་སྐྲུན་རིང་ལུགས་ཀྱི་སློབ་ཁང་།སློབ་ཚན་གྱི་ནང་དོན་རྩ་བའི་ལག་རྩལ་དང་གནས་ཚུལ་ཐོར་བུ་གཙོ་བོར་འཛིན།གོ་དོན་གནད་ཆེན་དང་གཞི་རྒྱ་ཆེ་བའི་ལྟ་བ་གཙོ་བོར་འཛིན།སློབ་ཁྲིད་ཐབས་ལམ་དགེ་རྒན་གྱིས་གསུང་བཤད་གནང་བ་དང་སློབ་མས་ཉན་པ།ཕན་ཚུན་དྲི་བ་དྲིས་ལན་དང་གླེང་མོལ་བྱེད་པ།སློབ་མའི་ལས་ཀ་སློབ་མ་སོ་སོས་རང་ཉིད་གཅིག་པུས་ལས་ཀ་བྱེད་པ།སློབ་མ་རྣམས་ཚོགས་ཆུང་ནང་དུ་མཉམ་ལས་བྱེད་པ།རྒྱུགས་ལེན་ཐབས་ལམ་ཡིག་རྒྱུགས་དང་ལན་འདེབས་འགྲིག་མིན་གཙོ་བོར་འཛིན།ལས་ཀའི་བྱ་རིམ་དང་། མཐོང་སྣང་། གྲུབ་འབྲས་བཅས་ལ་ལྟ་བ།