Jump to content

ལྷ་ལས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བར་བསྟོད་པའི་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པ།

ཡོང་ཁུངས་Wikipedia

༄༅། །ལྷ་ལས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བར་བསྟོད་པའི་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པ་(ལེགས་སྦྱར་སྐད་དུ། དེ་ཝ་ཨ་ཏི་ཤ་ཡ་སྟོ་ཏྲ་ཊཱི་ཀཱ།) ནི། རྒྱ་གར་གྱི་སློབ་དཔོན་ཤེས་རབ་གོ་ཆས་(Prajñāvarman) མཛད་པའི་བསྟན་བཅོས་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན། གཞུང་འདི་ནི་སློབ་དཔོན་བདེ་བྱེད་བདག་པོས་(Śaṃkarapati) མཛད་པའི་རྩ་བའི་བསྟོད་པ་«ལྷ་ལས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བར་བསྟོད་པ་» ཞེས་པའི་འགྲེལ་པ་ཞིག་ཡིན།

བསྟན་བཅོས་འདིའི་བརྗོད་བྱ་སྙིང་པོ་ནི། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་མཛད་སྤྱོད་རྣམས་ཧིན་དུའི་ལྷ་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་དང་། ཁྱབ་འཇུག ཚངས་པ་སོགས་དང་རིགས་པའི་ལམ་ནས་བསྡུར་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཉིད་འཇིག་རྟེན་གྱི་ལྷ་ཐམས་ཅད་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་ཤིང་སྐྱབས་ཀྱི་དམ་པར་འོས་པའི་ཚུལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེ་ཡིན། དེའི་ཕྱིར། གཞུང་འདི་བོད་ཀྱི་ནང་བསྟན་ལྟ་གྲུབ་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཁྲོད་དུ། ལྟ་གྲུབ་གཞན་ལ་དགག་པ་དང་རང་ལུགས་སྒྲུབ་པའི་རྣམ་བཞག་གསལ་པོར་སྟོན་པའི་བསྟན་བཅོས་ཤིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་བྱེད།


གཞུང་གི་ངོ་སྤྲོད་མདོར་བསྡུས།

[རྩོམ་སྒྲིག]
  • གཞུང་གི་མཚན།
    • བོད་སྐད་དུ། ལྷ་ལས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བར་བསྟོད་པའི་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པ།
    • རྒྱ་གར་སྐད་དུ། དེ་ཝ་ཨ་ཏི་ཤ་ཡ་སྟོ་ཏྲ་ཊཱི་ཀཱ། (Devātiśaya-stotra-ṭīkā)
  • མཛད་པ་པོ།
    • འགྲེལ་པ་མཛད་པ་པོ། རྒྱ་གར་གྱི་སློབ་དཔོན་ཤེས་རབ་གོ་ཆ་(Prajñāvarman) ཡིན།
    • རྩ་བའི་བསྟོད་པ་མཛད་པ་པོ། འགྲེལ་པའི་ནང་གསལ་བ་ལྟར་ན། སྔོན་རྒྱ་གར་དུ་བྲམ་ཟེའི་རིགས་ཀྱི་སྤུན་གཉིས་ཏེ། མཐོ་བཙུན་གྲུབ་རྗེ་(Udbhaṭasiddhasvāmin) དང་བདེ་བྱེད་བདག་པོ་(Śaṃkarapati) ཞེས་པ་བྱུང་། དེ་གཉིས་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་ལ་ཤིན་ཏུ་དད་ཀྱང་། རྗེས་སུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ་དད་པ་སྐྱེས་ཏེ། བདེ་བྱེད་བདག་པོས་སངས་རྒྱས་ལ་བསྟོད་པ་«ལྷ་ལས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་བསྟོད་པ་» འདི་བརྩམས་པར་གྲགས།
  • བརྩམས་པའི་དུས་སྐབས་དང་འགྱུར། གཞུང་འདི་བོད་དུ་ནང་བསྟན་བསྟན་པ་ཕྱི་དར་གྱི་སྐབས་སུ། རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་ཛཱ་རན་ད་ན་དང་། ཞུ་ཆེན་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་ཆེན་པོ་རིན་ཆེན་བཟང་པོ(༩༥༨-༡༠༥༥) མཆོག་གིས་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར་ཅིང་གཏན་ལ་ཕབ་པར་མཛད། དེས་ན་འགྲེལ་པ་འདི་དུས་རབས་ ༡༠ པའི་ཡར་སྔོན་དུ་རྒྱ་གར་དུ་བརྩམས་ཟིན་པ་གསལ་པོ་ཡིན།
  • གཞུང་གི་ཚད། གཞུང་འདི་ལ་ལེའུ་དང་བམ་པོ་སོགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་གསལ་པོ་མེད་པར། རྩ་བའི་བསྟོད་པའི་ཚིག་རེ་རེ་བཞིན་འགྲེལ་བཤད་རྒྱ་ཆེར་བྱེད་པའི་གཞུང་རྐྱང་པ་ཞིག་གི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན།

གཞུང་གི་བརྗོད་བྱ་གཙོ་བོ།

[རྩོམ་སྒྲིག]

འགྲེལ་པ་འདིས་གཞི་རྩའི་ཆ་ནས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྣམས་འཇིག་རྟེན་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱོན་དང་བསྡུར་ནས་གཏན་ལ་འབེབས་པར་བྱེད།

  • འཇིག་རྟེན་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱོན་དབྱེ་ཞིབ། གཞུང་འདིས་དད་པ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་རིགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་གཟུགས། སྤྱོད་པ། ཡོན་ཏན་བཅས་ལ་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་དགོས་པར་བསྐུལ་ཡོད། དེ་ཡང་པུ་ར་ཎ་(Puranas) སོགས་ཀྱི་གཏམ་རྒྱུད་དཔང་དུ་བཞག་ནས་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱོན་གསལ་སྟོན་བྱས་ཡོད།
    • ཁྱབ་འཇུག་(Viṣṇu): འཐབ་དཀའ་སོགས་རང་གི་རིགས་རྒྱུད་བརླག་པར་བྱས་པ་དང་། སྟོབས་ལྡན་གྱིས་ས་གསུམ་བྱིན་ཀྱང་དེ་ཉིད་བཅིངས་པ་། དགའ་བྱེད་ར་མ་ནའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱིས་སི་ཏཱའི་དོན་དུ་སྡུག་བསྔལ་མྱང་བ་སོགས་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་གིས་ཀུན་ནས་བསླངས་པའི་བྱ་བ་མང་པོ་བྱས་པར་བརྗོད།
    • ལྷ་ཆེན་པོ་(Śiva/Mahādeva): མི་ཡི་ཐོད་པའི་ཕྲེང་བ་འཆང་བ་། གྲོང་ཁྱེར་སུམ་བརྩེགས་བཅོམ་པ་སོགས་གདུག་རྩུབ་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཅན་། དྲང་སྲོང་རྣམས་ཀྱི་ཆུང་མ་ལ་ཆགས་པ་སྤྱད་པ་སོགས་འདོད་ཆགས་ཀྱི་དབང་དུ་གྱུར་པ་། དུར་ཁྲོད་དུ་གནས་པ་སོགས་སྤྱོད་པ་སྨྱོན་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པར་བསྟན།
    • ཚངས་པ་(Brahmā): ལྷའི་བུ་མོ་ཐིག་ལེ་མཆོག་མ་ལ་ཆགས་པས་ཕྱོགས་བཞིར་གདོང་བཞི་སྤྲུལ་པ་སོགས་འདོད་ཆགས་དང་ལྡན་པ།
    • ལྷ་གཞན། དེ་བཞིན་དུ་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་རྡོ་རྗེ་ཐོགས་ནས་གཞན་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་། སྐེམ་བྱེད་ཀྱིས་རང་གི་ཞང་པོ་ཀྲུང་ཀྲུང་བསད་པ་སོགས་ལྷ་མང་པོ་ཞིག་སྙིང་རྗེ་དང་བྲལ་ཞིང་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་དུ་གྱུར་པའི་ཚུལ་རྒྱས་པར་བཀྲལ།
  • སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་བ། ལྷ་དེ་དག་དང་བསྡུར་ན། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་སྐྱོན་དེ་དག་གང་ཡང་མི་མངའ་བར་ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཚུལ་བསྒྲུབས་ཡོད།
    • ཞི་བ་དང་འདོད་ཆགས་བྲལ་བ། སངས་རྒྱས་ནི་མཚོན་ཆ་གང་ཡང་མི་བསྣམས་ཤིང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བས་ཆུང་མ་པང་དུ་འཇོག་པ་སོགས་མི་མཛད། ཁོང་གི་སྐུ་ཉིད་ནི་མཆོག་ཏུ་ཞི་བའི་རང་བཞིན་ཡིན་པར་བསྟན།
    • ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ། ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་གཞན་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་དང་མི་འདྲ་བར། སངས་རྒྱས་ནི་འགྲོ་བ་རྣམས་ལ་སྨན་པ་དང་གཅིག་ཏུ་ཕན་འདོགས་པར་མཛད་པ་ཁོ་ན་ཡིན།
    • ཉོན་མོངས་ལས་གྲོལ་བ། སངས་རྒྱས་ནི་བག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་ཚོགས་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བས། དགྲ་གཉེན་གྱི་ཕྱོགས་འཛིན་མི་མངའ་ཞིང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་མཉམ་པར་གཟིགས།
  • ལྟ་གྲུབ་ཀྱི་གནད་འགག གཞུང་འདིའི་ལྟ་གྲུབ་གཙོ་བོ་ནི་དབུ་མ་དང་ཕྱག་རྫོགས་ལྟ་བུའི་གནད་ཟབ་མོ་འགྲེལ་བ་ལས་གཙོ་ཆེར་སྐྱབས་ཡུལ་འོས་མིན་འབྱེད་པའི་རིགས་ལམ་ཞིག་བསྟན་ཡོད། དེ་ཡང་། ཉོན་མོངས་པའི་སྐྱོན་དང་བྲལ་ཞིང་། ཡོན་ཏན་མ་ལུས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོས་འགྲོ་བའི་དོན་ལ་གཅིག་ཏུ་བརྩོན་པ་དེ་ཁོ་ན་སྐྱབས་ཀྱི་གནས་དམ་པ་ཡིན་པ་ལས། རང་ཉིད་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་གི་དབང་དུ་སོང་བའི་འཇིག་རྟེན་པའི་ལྷ་རྣམས་སྐྱབས་ཀྱི་འོས་མ་ཡིན་པའི་ཚུལ་གཏན་ལ་ཕབ་ཡོད།

ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་ཆོས།

[རྩོམ་སྒྲིག]
  1. བསྡུར་བའི་རྩོད་ལན། གཞུང་འདིའི་ཁྱད་ཆོས་གལ་ཆེ་ཤོས་ནི་ཧིན་དུའི་ལྷ་ཚོགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་གཏམ་རྒྱུད་ཁོང་ཚོ་རང་གི་གཞུང་ལུགས་ནས་དྲངས་ཏེ། དེ་དག་གི་སྐྱོན་ངོས་འཛིན་བྱས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཁྱད་འཕགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ལམ་འདི་ཡིན།
  2. གཏམ་རྒྱུད་ཀྱི་བང་མཛོད། གཞུང་འདིའི་ནང་ཁྱབ་འཇུག་གི་འཇུག་པ་བཅུ། འོ་མའི་རྒྱ་མཚོ་བསྲུབས་པའི་གཏམ་རྒྱུད། མཚོན་ཆ་སྣ་ཚོགས་བྱུང་ཚུལ་སོགས་ཧིན་དུའི་ལྷ་སྒྲུང་མང་པོ་ཞིག་ནང་པའི་ལྟ་ཚུལ་གྱི་སྒོ་ནས་བཀོད་ཡོད་པས། ཆོས་ལུགས་ཕན་ཚུན་གྱི་འབྲེལ་བ་དང་རྩོད་པ་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་པར་མེད་དུ་མི་རུང་བའི་ཡིག་ཆ་ཞིག་ཡིན།
  3. ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་གལ་གནད་རང་བཞིན། བསྟན་བཅོས་འདི་ལྟ་བུས་རྒྱ་གར་གྱི་ཆོས་ལུགས་སྣ་མང་གི་ཁོར་ཡུག་ནང་། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་ཆོས་གསལ་པོར་བྱེད་པ་དང་། གཞན་གྱི་དྲི་བ་ལ་ལན་འདེབས་པ། རང་གི་ལྟ་བ་རྒྱུ་མཚན་དང་བཅས་ཏེ་སྒྲུབ་པ་བཅས་ལ་གལ་གནད་ཆེན་པོ་ལྡན་ཡོད།

དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ་དང་འབྲེལ་ཡོད་དྲ་ཐག

[རྩོམ་སྒྲིག]
  • པར་མ་དང་དཔེ་རྒྱུན།
    • གཞུང་འདི་བོད་ཀྱི་བསྟན་འགྱུར་གྱི་བསྟོད་ཚོགས་སྐོར་ན་བཞུགས། དཔེར་ན་སྡེ་དགེ་པར་མ་དང་། པེ་ཅིན་པར་མ། སྣར་ཐང་པར་མ་སོགས་སུ་ཡོད།
  • དེང་རབས་ཀྱི་དཔྱད་རྩོམ།
    • གཞུང་འདིའི་ཐད་ལ་དབྱིན་ཇི་སོགས་སྐད་ཡིག་གཞན་གྱི་ནང་མཁས་པའི་དཔྱད་རྩོམ་ཡོད་སྲིད་ཀྱང་། བོད་ཡིག་གི་ཐོག་ནས་དཔྱད་པ་ཞིབ་རྒྱས་བྱས་པའི་རྩོམ་ཡིག་དཀོན་པོར་སྣང་།
  • དྲ་ཐོག་གི་ཁུངས།