རྡོ་རྗེ་གླིང་
རྡོ་རྗེ་གླིང་ (Darjeeling) ནི་རྒྱ་གར་ནུབ་བྷེང་གྷལ་མངའ་སྡེའི་བྱང་མཐའི་ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་དུ་ཆགས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་ཞིག་ཡིན། རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ལས་ཆ་སྙོམས་མཐོ་ཚད་མི་ཊར་ ༢,༠༤༥ (ཕུ་ཊི་ ༦,༧༠༩) སུ་ཆགས་ཡོད། [1, 2] འཛམ་གླིང་ཡོངས་སུ་ "རི་བོའི་རྒྱལ་མོ་" ཞེས་གྲགས་པའི་ས་གནས་འདི་ནི་ཇའི་བཟོ་ལས་དང་། ཡུ་ནེས་ཀོ་ (UNESCO) འཛམ་གླིང་ཤུལ་བཞག་གི་རི་ལི། དེ་བཞིན་རང་སྐྱོང་རྩོད་ལེན་གྱི་ལས་འགུལ་བཅས་ལ་བརྟེན་ནས་སྐད་གྲགས་ཆེ།
མིང་གི་འབྱུང་ཁུངས།
[རྩོམ་སྒྲིག]"རྡོ་རྗེ་གླིང་" ཞེས་པའི་མིང་འདི་བོད་སྐད་ཀྱི་ "རྡོ་རྗེ་" (ལྷ་དབང་གི་ཕྱག་མཚན་) དང་ "གླིང་" ཞེས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན། དོན་ནི་ "རྡོ་རྗེའི་ཡུལ་" ཞེས་པར་གོ་བ་ཡིན། མིང་འདི་ནི་ཕྱི་ལོ་ ༡༧༦༥ ལོར་འབྲས་ལྗོངས་རྒྱལ་པོའི་སྐབས་སུ་བཏབ་པའི་རྡོ་རྗེ་གླིང་དགོན་པ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད། [5, 6, 4] ཡང་ལིམ་བུའི་ (Limbu) སྐད་དུ་ "ཏ་ཇེང་ལུང་" (Tajenglung) ཞེས་པ་ལས་བྱུང་བར་ཡང་བཤད། [4]
ལོ་རྒྱུས།
[རྩོམ་སྒྲིག]ལོ་རྒྱུས་ཐོག་རྡོ་རྗེ་གླིང་ནི་འབྲས་ལྗོངས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཆ་ཤས་ཤིག་ཡིན་ལ། དེར་མོན་པ་ (Lepcha) དང་ལིམ་བུ་ (Limbu) མི་རིགས་རྣམས་གནས་སྡོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཕྱི་ལོ་ ༡༧༩༠ ནང་བལ་ཡུལ་གྱི་གྷོར་ཁའི་དམག་གིས་ས་ཁུལ་འདིར་བཙན་འཛུལ་བྱས། ཕྱི་ལོ་ ༡༨༡༤-༡༨༡༦ ལོའི་དབྱིན་ཇི་དང་བལ་ཡུལ་གྱི་དམག་འཁྲུག་རྗེས། སུ་གོ་ལི་ (Sugauli) ཆིངས་ཡིག་འོག་བལ་ཡུལ་གྱིས་ས་ཁུལ་འདི་དབྱིན་ཇིར་སྤྲད་ཀྱང་། དབྱིན་ཇིས་ཕྱི་ལོ་ ༡༨༡༧ ལོར་འབྲས་ལྗོངས་རྒྱལ་པོར་ཕྱིར་སྤྲོད་བྱས་ཏེ་བར་གནས་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཏུ་བཟོས། ཕྱི་ལོ་ ༡༨༣༥ ལོར་འབྲས་ལྗོངས་རྒྱལ་པོས་རྡོ་རྗེ་གླིང་འདི་དབྱིན་ཇི་ཤར་རྒྱ་གར་ཚོང་ལས་ཁང་ལ་ "ལེགས་སྐྱེས་" སུ་སྤྲད།
དཔལ་འབྱོར་དང་ཇའི་བཟོ་ལས།
[རྩོམ་སྒྲིག]རྡོ་རྗེ་གླིང་གི་དཔལ་འབྱོར་གཙོ་བོ་ནི་ཇའི་བཟོ་ལས་ལ་བརྟེན་ཡོད། འདིར་ཇའི་ལྡུམ་ར་ ༨༧ ཡོད་ཅིང་། རྒྱུན་ལས་ལས་མི་ ༥༢,༠༠༠ ལྷག་ཡོད། [7, 8, 9] ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༤ ལོར་རྡོ་རྗེ་གླིང་ཇ་འདི་རྒྱ་གར་གྱི་ས་གནས་ཐོན་སྐྱེད་ཀྱི་ངོ་རྟགས་ (GI Tag) ཐོག་མ་དེ་གྱུར་ནས་ "ཇའི་ནང་གི་ཆེམ་པེན་" (Champagne of Teas) ཞེས་པའི་མཚན་སྙན་ཐོབ། [7, 9]
རི་ལི་དང་སྐྱེལ་འདྲེན།
[རྩོམ་སྒྲིག]རྡོ་རྗེ་གླིང་ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་འཛེགས་མེ་འཁོར (DHR) ནི་ཕྱི་ལོ་ ༡༨༨༡ ལོར་བསྐྲུན་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། ༡༩༩༩ ལོར་ཡུ་ནེས་ཀོ་འཛམ་གླིང་ཤུལ་བཞག་ཏུ་ཚུད། [10, 11, 12] མེ་འཁོར་འདི་ནི་ནིའུ་ཇལ་པའི་གུ་རི་ (NJP) ནས་རྡོ་རྗེ་གླིང་བར་ཀི་ལོ་མི་ཊར་ ༨༨ ཡོད། [10, 11, 13]
ཤེས་ཡོན།
[རྩོམ་སྒྲིག]རྡོ་རྗེ་གླིང་ནི་ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་སོང་བའི་གཏན་སྡོད་སློབ་གྲྭ་ཁག་གི་ལྟེ་བ་ཞིག་ཡིན།
- སེནཊ་ པོལ། (St. Paul's School): ༡༨༢༣ ལོར་བཙུགས། འཛམ་གླིང་གི་མཐོ་ཚད་མཐོ་ཤོས་ཀྱི་སློབ་གྲྭ་ཞིག་ཡིན། [14, 15]
- སེནཊ་ ཇོ་སེཕ། (St. Joseph's North Point): ༡༨༨༨ ལོར་བཙུགས། [14, 15]
- ལོ་རེ་ཊོ་ (Loreto Convent): ༡༨༤༦ ལོར་བཙུགས། [14, 16]
ཆབ་སྲིད་དང་འཛིན་སྐྱོང་།
[རྩོམ་སྒྲིག]རྡོ་རྗེ་གླིང་གི་ཆབ་སྲིད་ནི་གྷོར་ཁ་ལེནྜ་ (Gorkhaland) ཞེས་པའི་རང་སྐྱོང་མངའ་སྡེ་ཟུར་འཛུགས་ཀྱི་དགོས་འདུན་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད། ༢༠༡༢ ལོར་གྷོར་ཁ་ལེནྜ་ས་ཁོངས་སྲིད་འཛིན་ (GTA) ཞེས་པའི་རང་སྐྱོང་ལྷན་ཚོགས་བཙུགས། [17, 18]
ཉེ་བའི་གནས་ཚུལ། (༢༠༢༥-༢༠༢༦)
[རྩོམ་སྒྲིག]- གྷོར་ཁ་ལེནྜ་ཟམ་པ།: ༢༠༢༥ ལོའི་མཇུག་ཏུ་ཡུལ་མི་རྣམས་ཀྱིས་རང་དོན་རང་གཅེས་ཀྱི་ལས་འགུལ་ (shramik daan) འོག་ "ཏུང་སུང་" (Toongsoong) ས་ཁུལ་དུ་ཟམ་པ་ཞིག་བསྐྲུན། [19, 20]
- གྲོས་མོལ་བསྐོ་གཞག: ༢༠༢༥ ལོར་རྒྱ་གར་དབུས་གཞུང་གིས་པན་ཀ་ཇ་ ཀུ་མར་ སིང་ (Pankaj Kumar Singh) གྲོས་མོལ་པར་བསྐོ་བཞག་བྱས་ཏེ། "རྒྱུན་གནས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཐབས་ལམ་" (PPS) འཚོལ་བཞིན་ཡོད། [21, 22, 19]
ཟས་རིགས།
[རྩོམ་སྒྲིག]རྡོ་རྗེ་གླིང་གི་ཟས་རིགས་ནི་བོད་དང་བལ་ཡུལ་གྱི་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེ་བའི་མོག་མོག་དང་། ཐུག་པ། གུན་དྲུག (Gundruk) སེལ་རོ་ཊི་ (Sel Roti) དང་། ཆུར་བ་ (Chhurpi) བཅས་ཡིན།
ལྟ་སྐོར་གནས་ཆེན།
[རྩོམ་སྒྲིག]- སྟག་རི། (Tiger Hill)
- པདྨ་ཇ་ནའི་དྷུ་གངས་ཅན་གཅན་གཟན་གླིང་ག། (Zoo) [23, 24, 25]
- བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོ་དགོན་པ། (Bhutia Busty Monastery)
- ཞི་བེའི་མཆོད་རྟེན། (Peace Pagoda)