རྒྱལ་སྲས་ཞི་བ་ལྷ་

རྒྱལ་སྲས་ཞི་བ་ལྷ།
མཚན་གཞན།	སློབ་དཔོན་ཞི་བ་ལྷ། བུ་སུ་ཀུ། འདུ་ཤེས་གསུམ་པ།
སྐུ་འཁྲུངས་པ།	ཕྱི་ལོ་ ༦༨༥ ཙམ། སཽ་རཱ་ཥྚྲ། (དེང་གི་གུ་ཇུ་རཱ་ཊི།)
སྐུ་འདས་པ།	ཕྱི་ལོ་ ༧༦༣ ཙམ།
ཆོས་ལུགས།	ནང་པ། (ཐེག་པ་ཆེན་པོ།)
གྲུབ་མཐའ།	དབུ་མ་ཐལ་འགྱུར་བ།
དགོན་སྡེ།	དཔལ་ན་ལེནྡྲའི་གཙུག་ལག་ཁང་།
སློབ་དཔོན།	མཁན་པོ་རྒྱལ་བ་ལྷ། (Jayadeva)
གསུང་རྩོམ་གྲགས་ཅན།	སྤྱོད་འཇུག་ཆེན་མོ། བསླབ་བཏུས། མདོ་བཏུས།
ཡབ་ཡུམ།	ཡབ་རྒྱལ་པོ་དགེ་བའི་གོ་ཆ།

རྒྱལ་སྲས་ཞི་བ་ལྷ་ (སཾསྐྲྀཏ་སྐད་དུ། Śāntideva) ནི་དུས་རབས་བརྒྱད་པའི་ནང་དུ་བྱོན་པའི་རྒྱ་གར་གྱི་ནང་པའི་སློབ་དཔོན་དང་། མཁས་པ། སྙན་ངག་མཁན་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་ལ། ཁོང་ནི་དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲའི་པཎྜི་ཏ་ཞིག་དང་། དཔལ་མགོན་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་དབུ་མའི་ལྟ་བ་འཛིན་པའི་སློབ་དཔོན་ཞིག་ཀྱང་ཡིན། གྲུབ་ཆེན་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བཞིའི་ཐོ་གཞུང་ནང་དུ་ཁོང་གི་མཚན་ལ་གྲུབ་ཐོབ་བྷུ་སུ་ཀུ་པ་ (Bhusuku Pa) ཞེས་འཁོད་ཡོད། ཁོང་གི་གསུང་རྩོམ་ལས་ད་ལྟའི་བར་དུ་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད་པ་ནི་«བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པ»དང་«བསླབ་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ»གཉིས་ཡིན་ཞིང་། གཞུང་འདི་གཉིས་ཀ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་ལ་སློབ་པར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་གྱི་གཞུང་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཞིག་ཡིན། ལྷག་པར་དུ་«སྤྱོད་འཇུག་»ནི་བརྩམས་པའི་དུས་ནས་བཟུང་རྒྱ་གར་དང་བོད་གངས་ཅན་གྱི་ལྗོངས་སུ་འགྲེལ་པ་མང་པོ་བྱུང་བ་དང་། ཉེ་བའི་ལོ་ཤས་ནང་ྋགོང་ས་སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་བཀའ་ཁྲིད་འགྲེལ་བཤད་གཙོས་པའི་ཤར་ནུབ་ཀྱི་མཁས་པ་དང་ཉམས་ལེན་པ་མང་པོས་དོ་སྣང་ཤུགས་ཆེན་བྱེད་སའི་གཞུང་ཞིག་ཆགས་ཡོད།

སྐུ་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས།

བོད་ཀྱི་ཆོས་འབྱུང་ཁག་ཏུ་སློབ་དཔོན་ཞི་བ་ལྷའི་རྣམ་ཐར་སྐོར་བུ་སྟོན་རིན་ཆེན་གྲུབ་དང་ཇོ་ནང་ཏཱ་ར་ནཱ་ཐའི་གསུང་གཉིས་གཙོ་བོར་གྲགས། དེ་བཞིན་དུས་རབས་ ༡༤ པའི་ནང་གི་བལ་ཡུལ་གྱི་ལག་བྲིས་མ་ཞིག་ཏུའང་སློབ་དཔོན་གྱི་རྣམ་ཐར་མདོར་བསྡུས་ཤིག་ལེགས་སྦྱར་སྐད་དུ་བྲིས་པ་རྙེད་སོན་བྱུང་ཡོད།

འཁྲུངས་ཡུལ་དང་རིགས།

རྣམ་ཐར་གཅིག་ལྟར་ན། སློབ་དཔོན་ཁོང་རྒྱ་གར་གྱི་ཡུལ་འཁོར་མོ་ (Saurastra) ཞེས་པར་ཡབ་རྒྱལ་པོ་དགེ་བའི་གོ་ཆ་ (Kalyanavarman) གྱི་སྲས་སུ་འཁྲུངས་ཤིང་། མཚན་ལ་ཞི་བའི་གོ་ཆ་ (Śantivarman) ཞེས་གསོལ། འོན་ཀྱང་། པཎྜི་ཏ་བི་བྷཱུ་ཏི་ཙནྡྲས་མཛད་པའི་སྤྱོད་འཇུག་གི་དོན་འགྲེལ་ལྟར་ན། ཁོང་རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་ཤྲཱི་ནཱ་གར་དུ་ཡབ་རྒྱལ་པོ་འཇམ་དཔལ་གོ་ཆ་ (Mañjuśrīvarman) གྱི་སྲས་སུ་འཁྲུངས་པར་བཤད།

རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དང་བྷུ་སུ་ཀུའི་མཚན།

ཁོང་རྒྱལ་སྲིད་ལ་མ་ཆགས་པར་ཡུམ་གྱི་བསླབ་བྱ་ལྟར་ཕོ་བྲང་ནས་བྲོས་ཏེ་བྷངྒ་ལ་དང་མ་ག་དྷའི་ཡུལ་དུ་ཕེབས། དེ་ནས་དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲའི་དགོན་པར་ཕེབས་ཏེ་མཁན་པོ་རྒྱལ་བའི་ལྷ་ལས་རབ་ཏུ་བྱུང་ཞིང་མཚན་ལ་ཞི་བ་ལྷ་གསོལ། ནཱ་ལེནྡྲར་བཞུགས་རིང་ཁོང་གིས་ཕྱི་ཚུལ་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཉམས་ལེན་ཁོ་ན་གནང་ནས་བཞུགས་པས། གྲོགས་ཚངས་པ་མཚུངས་སྤྱོད་རྣམས་ཀྱིས་ཁོང་ལ་བྷུ་སུ་ཀུ་ (Bhūsuku) ཞེས་པའི་མིང་ངན་བཏགས། མིང་དེའི་དོན་ནི་བྷུ་ (Bhu) སྟེ་ཟ་བ། སུ་ (Su) སྟེ་ཉལ་བ། ཀུ་ (Ku) སྟེ་འཆག་པའམ་བཤགས་པ་སྟེ། ཉིན་མཚན་ཀུན་ཏུ་ཟ་ཉལ་འཆག་གསུམ་ལས་བྱ་བ་གཞན་མེད་པའི་དོན་ནོ།

ངོ་མཚར་བའི་མཛད་པ།

དགེ་འདུན་པ་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་ཁོང་དགོན་པ་ནས་ཕུད་ཐབས་སུ་དགེ་འདུན་ཡོངས་ལ་མདོ་འདོན་དགོས་པའི་ཁྲིམས་བཅས་ཤིང་། སློབ་དཔོན་ཞི་བ་ལྷའི་རེས་མོས་ཀྱི་ཉིན་མོར་སེང་གེའི་ཁྲི་མཐོན་པོ་ཞིག་བཤམས་ཏེ་ཁོང་ངོ་ཚ་གཏོང་རྩིས་བྱས། སློབ་དཔོན་གྱིས་ཁྲི་ལ་བཞུགས་ནས། "སྔོན་ཆད་མ་བྱུང་བ་ཞིག་འདོན་ནམ། ཡང་ན་སྔོན་ཆད་བྱུང་བ་ཞིག་འདོན་" ཞེས་དྲིས་པར། དགེ་འདུན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཁོང་ལ་སློབ་སྦྱོང་མེད་པ་ཤེས་ཡོད་པས་ "སྔོན་ཆད་མ་བྱུང་བ་ཞིག་གསུངས" ཞེས་ཞུས།

དེ་ནས་སློབ་དཔོན་གྱིས་«བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པ»གསུངས་པ་དང་། ཤེས་རབ་ལེའུའི་ཚིགས་བཅད་ ༣༤ པ་སྟེ། "གང་ཚེ་དངོས་དང་དངོས་མེད་དག །བློ་ཡི་མདུན་ན་མི་གནས་པ། །" ཞེས་པའི་སྐབས་སུ་སློབ་དཔོན་གྱི་སྐུ་ནམ་མཁར་འཕགས་ཏེ་མི་སྣང་བར་གྱུར་པ་དང་། གསུང་གི་སྒྲ་ཙམ་ཐོས་རྒྱུ་ཡོད་པར་གྱུར་ཏོ། རྗེས་སུ་དགེ་འདུན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཁོང་གི་གཟིམ་ཁང་སྔོག་བཤེར་བྱེད་སྐབས། «བསླབ་བཏུས་»དང་«མདོ་བཏུས་»། «སྤྱོད་འཇུག་»བཅས་གླེགས་བམ་གསུམ་རྙེད་དོ།།

གསུང་རྩོམ།

སློབ་དཔོན་ཞི་བ་ལྷའི་གསུང་རྩོམ་གཙོ་བོ་གསུམ་ཡོད་པར་གྲགས་ཏེ།

བསླབ་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ། (Śikṣāsamuccaya): ལེའུ་ ༡༩ ཡོད་པའི་གཞུང་འདི་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་དུ་མ་ནས་ལུང་དྲངས་ཏེ་བསྒྲིགས་པའི་བསླབ་བྱ་ཀུན་བཏུས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་ཡོད།

བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པ། (Bodhisattvacaryāvatāra): འདི་ནི་ལེའུ་ ༡༠ ཡོད་པའི་སྙན་ངག་གི་ལམ་ནས་དྲངས་པའི་གཞུང་ཞིག་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་མ་ཕྱིན་གྱི་བར་དུ་ཉམས་སུ་ལེན་ཚུལ་རྒྱས་པར་བསྟན་ཡོད། གཞུང་འདི་ནི་ད་ལྟའི་བར་དུ་བོད་ཀྱི་ཆོས་བརྒྱུད་རིས་སུ་མ་ཆད་པས་སློབ་གཉེར་བྱེད་བཞིན་ཡོད།

མདོ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ། (Sūtrasamuccaya): རྣམ་ཐར་ཁག་གཅིག་ཏུ་གཞུང་འདི་ཁོང་གིས་མཛད་པར་གསུངས་ཀྱང་། ད་ལྟ་མཇལ་རྒྱུ་མེད། (ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་མཛད་པའི་མདོ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་དང་མི་འདྲ།)

ལྟ་གྲུབ།

བདག་མེད་དང་རང་དབང་།

སངས་རྒྱས་ཀྱི་དགོངས་པ་བཞིན། སློབ་དཔོན་ཞི་བ་ལྷས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་བདག་གམ་གང་ཟག་ཅེས་པ་ནི་རྨོངས་པའི་བློས་བཏགས་པ་ཙམ་ལས་དོན་དམ་པར་མེད་པར་བཞེད། སྤྱོད་འཇུག་གི་ནང་དུ་ཁོང་གིས་སྡིག་པ་དང་ཉེས་ལྟུང་ཐམས་ཅད་རྐྱེན་གྱི་དབང་གིས་འབྱུང་བ་ལས། རང་དབང་གིས་གྲུབ་པ་གཅིག་ཀྱང་མེད་པར་གསུངས་ཡོད།

བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས།

ཁོང་གི་གཞུང་གི་བརྗོད་བྱ་གཙོ་བོ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་པར་འདོད་པའི་བློ་དེ་ཡིན། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་ནི་ཉོན་མོངས་དང་སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་འཇོམས་བྱེད་ཀྱི་གཉེན་པོ་མཆོག་དེ་ཡིན་པར་བསྟན།

བདག་གཞན་མཉམ་བརྗེ།

སློབ་དཔོན་ཞི་བ་ལྷས་རང་གཅེས་འཛིན་གྱི་བློ་སྤངས་ནས་གཞན་གཅེས་འཛིན་གྱི་བློ་སྦྱོང་བའི་ཐབས་མཆོག་ "བདག་གཞན་མཉམ་བརྗེ" འི་ཉམས་ལེན་གསལ་བར་མཛད་ཡོད། "གལ་ཏེ་བདག་བདེ་གཞན་གྱི་སྡུག །ཡང་དག་བརྗེ་བར་མ་བྱས་ན། །སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་མི་འགྲུབ་ཅིང་། །འཁོར་བ་ན་ཡང་བདེ་བ་མེད། །" ཅེས་གསུངས།

སྦྱིན་པ།

སློབ་དཔོན་གྱིས་སྦྱིན་པ་ནི་དངོས་པོ་གཏོང་བ་ཙམ་མིན་པར། ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད། དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་སེམས་ཅན་ལ་ཡོངས་སུ་བཏང་བའི་སེམས་ཀྱི་འཁྱེར་སོ་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་གནང་ཡོད། "བཏང་བས་མྱ་ངན་འདས་འགྱུར་ཏེ། །བདག་གི་བློ་ནི་མྱང་འདས་འདོད། །ཐམས་ཅད་གཏོང་བར་དགོས་པ་ལ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བྱིན་པ་མཆོག །" ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ།།

ཕྱི་ཕྱོགས་དྲ་མཐུད།

སློབ་དཔོན་ཞི་བ་ལྷའི་སྐོར། (དབྱིན་ཡིག་ཐོག)

སྤྱོད་འཇུག་ཆེན་མོའི་སྐོར།