རྒྱལ་པོའི་ཁབ་
རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ནི་ཡུལ་མ་ག་དྷའི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་བྱེ་བྲག་ཅིག་ཡིན་ཏེ། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་དང་མདོ་རྒྱུད་རིན་པོ་ཆེའི་གཞུང་འགྲེལ་གྱི་ནང་དུ་གལ་ཆེ་བའི་ས་གནས་ཤིག་ཡིན་པར་སྣང་ངོ་། །
སྒྲ་བཤད།
[རྩོམ་སྒྲིག]རྒྱལ་པོ་ཞེས་པ་ནི་རྒྱལ་ཁམས་ཀྱི་མགོན་པོ་སྟེ། ཁབ་ཅེས་པ་ནི་གནས་སམ་སྡོད་གནས་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན། དེ་ལྟར་ན་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཅེས་པ་ནི་རྒྱལ་པོའི་སྡོད་གནས་སམ་རྒྱལ་པོས་བཞུགས་པའི་ཞིང་ཁམས་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ། །
འོན་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་དང་སྦྲགས་ཏེ་ཤེས་པ་ལ། རྒྱལ་པོ་ཞེས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་དབང་པོ་ཙམ་མ་ཡིན་པར། ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བཤད་དགོས་ལ། འདི་ཡང་འགྲེལ་བ་པ་ཚོས་གསུངས་པ་ལས་རྟོགས་ཐུབ་སྟེ། "དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དབང་གིས་བྱུང་བ་འཇིག་པ་རྣམས་ཀྱིས་འཇིག་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར"[༡]ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་བྱིན་རླབས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་གནས་ཤིག་ཡིན་པར་དགོངས་དགོས་སོ། །
གནས་ཀྱི་བྱུང་ཚུལ།
[རྩོམ་སྒྲིག]ཤེས་རབ་སྙིང་པོའི་འགྲེལ་བ་པ་ཚོས་བཤད་པ་ལྟར་ན། "རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཅེས་པ་ནི་སྔོན་རྩྭ་མཆོག་གི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་གྲགས་ཤིང་"[༢]ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། དེ་ལ་"མི་མ་ཡིན་གྱིས་ཡང་ཡང་མེ་བཏང་བའི་རྐྱེན་ཀྱིས་གནས་མ་ཐུབ་པའི་ཚེ། རྒྱལ་པོས་དེང་ཕྱིན་ཆད་སུའི་ཁྱིམ་དུ་མེ་ཤོར་བ་དེས། བསིལ་བའི་ཚལ་གྱི་དུར་ཁྲོད་དུ་ཁྱིམ་བརྩིགས་ནས་སྡོད་ཅིག་ཅེས་བཀའ་བསྒོ་བ་དང་། དེའི་ཚེ་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་དང་པོར་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་དུ་མེ་ཤོར་བས། དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་དེར་ཕྱིན་ནས་གནས་བཅའ་བ་ལས་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཅེས་མིང་ཆགས་པ་ཡིན་ཞེས་སཱ་ལུ་ལྗང་བའི་མདོ་ལས་བཤད་དོ"[༣]། །
དབྱེ་བ།
[རྩོམ་སྒྲིག]རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཀྱི་གནས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ལ། མདོ་རྒྱུད་ཀྱི་འགྲེལ་བ་པ་ཚོས་བཤད་པ་ལྟར། "ཁྱིམ་པ་དང་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཐུན་མོང་གི་གནས་ནི་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཅེས་པའོ"[༤]ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། གནས་དེ་ནི་ཁྱིམ་པ་དང་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་གཉིས་ཀའི་ཐུན་མོང་གི་ཆོས་སྤྱོད་གནས་ཤིག་ཡིན་པར་སྣང་ངོ་། །
བྱ་རྒོད་ཕུང་པོ་དང་འབྲེལ་བ།
[རྩོམ་སྒྲིག]གཞུང་འགྲེལ་ལས་གསུངས་པ་ལྟར། "དེའི་ཕྱོགས་གཅིག་ན་བྱ་རྒོད་ཕུང་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་རི་རྟག་ཏུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཞུགས་གནས་ཡོད་དེ་དེ་ན་བཞུགས་སོ"[༥]ཞེས་དང་། "རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་གནས་ནི་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཀྱི་ཤར་ཕྱོགས་ན་རི་བྱ་རྒོད་སྤུངས་པ་ལྟ་བུའི་ཚལ་དུ་ཡོད་ཅིང་། ལྗོན་ཤིང་གི་རིགས་མཐའ་ཡས་པ་དང་བཅས་པས་ཤིན་ཏུ་ཡང་དུ་འོང་བའོ"[༦]ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཀྱི་ཉེ་འཁོར་དུ་བྱ་རྒོད་ཕུང་པོ་ཞེས་པའི་རི་ཡོད་ལ། དེ་ནི་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་སྒོམ་སྤྱོད་ཀྱི་ཁྱད་པར་བའི་གནས་ཤིག་ཡིན་ཞེས་ཤེས་པར་བྱའོ། །
བྱ་རྒོད་ཕུང་པོའི་ཁྱད་ཆོས།
[རྩོམ་སྒྲིག]འཇིག་མི་ནུས་པའི་ཁྱད་ཆོས། "བྱ་རྒོད་ཕུང་པོའི་རི་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་བཞུགས་པས་མཆོད་རྟེན་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་དང་མེ་ལ་སོགས་པའི་འཇིག་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་གཞིག་ཏུ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ལས་དེ་སྐད་དུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ"[༧]ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། རི་འདི་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བྱིན་རླབས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ལས་བརྟེན་ནས་འཇིག་རྟེན་གྱི་འཇིག་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་འཇིག་མི་ནུས་པའི་ཁྱད་ཆོས་ཡོད་པར་སྣང་ངོ་། །
གཞུང་དང་སྦྲགས་ཏེ་དཔྱད་པ།
[རྩོམ་སྒྲིག]གནས་སྨོས་པའི་དགོས་པ། མདོ་རྒྱུད་ཀྱི་གཞུང་རྣམས་སུ་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་དང་བྱ་རྒོད་ཕུང་པོ་གཉིས་ཀ་འབྲེལ་བས་སྨོས་པའི་དགོས་པ་ནི། ཆོས་ཀྱི་བྱ་བ་དང་ཆོས་སྤྱོད་པ་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་གཉིས་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། "ཁྱིམ་པ་དང་རབ་བྱུང་གི་ཕྱོགས་གཉིས་བསྡུ་བ་སྟེ་རིམ་པ་བཞིན་དུ་ཀུན་ཉོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གནས་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དང་རྣམ་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་གནས་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པར་བསྟན་པའི་ཆེད་དུའོ"[༨]ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཆོས་ཀྱི་གནས་སྐབས་དང་ས་གནས་གཉིས་ཀ་ཐུན་མོང་ཡིན་པ་དང་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དབྱེ་བ་ཡོད་པར་སྣང་ངོ་། །
ལུང་ཁུངས་དང་བཅས་པའི་དཔང་པོ།
[རྩོམ་སྒྲིག]ཟླ་བ་སྒྲོན་མ་ལས་ཀྱི་ལུང་། ཤེས་རབ་སྙིང་པོའི་འགྲེལ་བ་པ་ཚོས་དྲངས་པ་ལྟར། "འཕགས་པ་ཟླ་བ་སྒྲོན་མ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཀྱང་། རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཀྱི་ཤར་ཕྱོགས་འདི་ཉིད་དུ། །སངས་རྒྱས་བྱེ་བ་སྟོང་རྣམས་མཐོང་གྱུར་ཅིང་། །རྒྱལ་བ་ཀུན་གྱི་དྲུང་དུ་འདི་ཡིས་ནི། །ཏིང་འཛིན་ཞི་བ་མཆོག་འདི་ཞུ་བ་བྱས། །ཞེས་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་དང་མཐུན་པ་ཡིན་ཏེ"[༩]ཞེས་གསུངས་པ་ལས། གནས་འདིར་སངས་རྒྱས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་གཤེགས་ཤིང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཆོས་མཆོག་གནང་བའི་ས་གནས་ཤིག་ཡིན་པར་རྟོགས་ཐུབ་བོ། །
ཆོས་ཀྱི་ལེགས་བཤད་དང་སྦྲགས་པ།
[རྩོམ་སྒྲིག]སྟོང་པ་ཉིད་དང་བྱིན་རླབས། ཤེས་རབ་སྙིང་པོའི་འགྲེལ་བ་པ་ཚོས་བཤད་པ་ལྟར། "ལྷ་དང་འཕགས་པ་དང་ཚངས་པའི་བཞུགས་པ་དམ་པ་བསམ་གཏན་བཞི་པ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་དང་། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་མཚན་ཉིད་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བཞུགས་པ་གསུམ་པོ་དེ་དག་གིས་བཞུགས་པར་གྱུར་ཏེ"[༡༠]ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། གནས་འདི་ནི་མ་ལུས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་དབྱིངས་ཀྱི་གནས་ཤིག་ཡིན་པར་སྣང་ངོ་། །