རིམ་པ་ལྔའི་དོན་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་

༄༅། །«རིམ་པ་ལྔའི་དོན་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ» ནི་གསང་སྔགས་བླ་ན་མེད་པའི་རྒྱུད་སྡེའི་རྒྱལ་པོ་དཔལ་གསང་བ་འདུས་པའི་རྫོགས་རིམ་གྱི་གདམས་པ་ཟབ་མོ་སྟེ། འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་མཛད་པའི་«རིམ་པ་ལྔ་པ»འི་དགོངས་པ་ཇི་བཞིན་འགྲེལ་བར་བྱེད་པའི་གཞུང་ཞིག་ཡིན། གཞུང་འདི་ནི་རྒྱ་གར་གྱི་གྲུབ་ཐོབ་ཆེན་པོ་སློབ་དཔོན་ཀླུའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱིས་མཛད་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། དེའི་བརྗོད་བྱ་གཙོ་བོ་ནི་གསང་བ་འདུས་པའི་རྫོགས་རིམ་གྱི་ལམ་སྲོལ་ཆེན་པོ་ལྔ་སྟེ། རྡོ་རྗེའི་བཟླས་པ་དང་། སེམས་དབེན། སྒྱུ་ལུས། འོད་གསལ། ཟུང་འཇུག་བཅས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་གྱི་གནད་རྣམས་གསལ་བར་བཤད་པ་ཞིག་ཡིན། འདི་ནི་གསང་སྔགས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་ལམ་ལ་ཞུགས་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ཀྱིས་ཚེ་གཅིག་ལ་ཟུང་འཇུག་རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་གོ་འཕང་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ཚུལ་སྟོན་པའི་མན་ངག་གལ་ཆེན་ཞིག་ཏུ་བརྩི་བར་བྱེད་དོ།།

༡. མཚན་དོན།

མཚན་བྱང།

• རྒྱ་གར་སྐད་དུ། པཉྩ་ཀྲ་མ་ཨརྠ་བྷཱ་ཀ་ར་ཎ་ནཱ་མ། (Pañcakrama-artha-bhākaraṇa-nāma)
• བོད་སྐད་དུ། རིམ་པ་ལྔའི་དོན་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ།

མཚན་བྱང་གི་གོ་དོན།

• པཉྩ་ (Pañca) ཞེས་པ་ནི་ "ལྔ" ཞེས་པའི་དོན་ཏེ། རྫོགས་རིམ་གྱི་རིམ་པ་ལྔ་ལ་གོ་དགོས།
• ཀྲ་མ་ (Krama) ཞེས་པ་ནི་ "རིམ་པ" སྟེ། ས་བོན་ནས་མྱུ་གུ་བཞིན་དུ་གོང་ནས་གོང་དུ་བགྲོད་པའི་ལམ་གྱི་གོ་རིམ་ལ་ཟེར།
• ཨརྠ་ (Artha) ཞེས་པ་ནི་ "དོན" ཏེ། བརྗོད་བྱའི་སྙིང་པོའམ་གནད་དོན་ལ་ཟེར།
• བྷཱ་ཀ་ར་ཎ་ (Bhākaraṇa) ཞེས་པ་ནི་ "གསལ་བར་བྱེད་པ" སྟེ། དོན་ཟབ་མོ་རྣམས་མངོན་པར་གསལ་བར་བཀྲོལ་བའི་དོན་ནོ།།
• ནཱ་མ་ (Nāma) ཞེས་པ་ནི་ "ཞེས་བྱ་བ" སྟེ། མཚན་དེ་ལྟར་གསོལ་བའོ།།

མཛད་པ་པོ།

གཞུང་འདིའི་མཛད་པ་པོ་ནི་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་ཀླུའི་བྱང་ཆུབ་ (Acharya Nagabodhi) ཡིན། ཁོང་ནི་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཐུགས་སྲས་གཙོ་བོ་ཞིག་ཡིན་པར་གྲགས་ལ། གཞུང་འདིའི་དབུ་རུ། "ཀླུ་སྒྲུབ་ཅེས་བྱ་དེ་ཡི་དགོངས་པ་ཤེས།" ཞེས་པ་དང་། "དགེ་སློང་ཤཱཀྱའི་བཤེས་གཉེན་ལ། །དངོས་དང་ཡིད་ཀྱིས་རིན་ཆེན་བདུན་གྱིས་མཉེས་པར་བྱས།" ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟར། ཁོང་གིས་སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་བསྟེན་ནས་གསང་སྔགས་ཀྱི་གདམས་པ་མང་པོ་མནོས་ཤིང་། གྲུབ་པའི་གོ་འཕང་མཐོན་པོར་གཤེགས་པའི་པཎྜི་ཏ་ཞིག་ཡིན།

འགྱུར་གྱི་ལོ་རྒྱུས།

གཞུང་འདི་ནི་དུས་རབས་བཅུ་གཅིག་པའི་སྐབས་སུ་བྱུང་བའི་བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་རྣམས་ཀྱིས་བསྒྱུར་བ་ཞིག་ཡིན་པར་ངེས་ཀྱང་། འདིར་ཡར་འཇུག་བྱས་པའི་ཡིག་ཆའི་མཇུག་བྱང་དུ་འགྱུར་བྱང་ཞིབ་ཕྲ་མི་གསལ་བས། སློབ་དཔོན་ཀླུའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱིས་མཛད་པར་རྫོགས་སོ་ཞེས་པ་ཙམ་ལས་འགྱུར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཞིབ་ཕྲ་གསལ་ཁ་མེད། འོན་ཀྱང་སྤྱིར་བཏང་བསྟན་འགྱུར་ཁྲོད་དུ་གཞུང་འདི་བཞུགས་ཡོད།

༣. རྒྱབ་ལྗོངས་དང་མཛད་དགོས།

གཞུང་འདི་མཛད་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གཙོ་བོ་ནི། དཔལ་གསང་བ་འདུས་པའི་རྒྱུད་དང་རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད་གཞན་དག་ལས་བྱུང་བའི་དགོངས་དོན་རྣམས་ "མར་གྱི་སྙིང་པོ་" ལྟར་ཕྱུང་སྟེ། བློ་དམན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་ཡིན། ལྷག་པར་དུ་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་མཛད་པའི་རིམ་ལྔའི་དོན་རྣམས་རྟོགས་དཀའ་བ་དང་། སེམས་ཅན་རྣམས་གསང་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་རྨོངས་པར་གྱུར་པ་རྣམས་སེལ་བའི་ཆེད་དུ་སློབ་དཔོན་ཀླུའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱིས་སྒྲོན་མེ་ལྟ་བུའི་བསྟན་བཅོས་འདི་མཛད་པར་གསུངས།

༤. གཞུང་ཚད་དང་བརྗོད་དོན།

གཞུང་འདི་ནི་རྩ་བའི་ས་བཅད་ཆེན་པོ་ལྔ་རུ་ཕྱེ་ཡོད་ཅིང་། དེ་དག་གི་བརྗོད་དོན་སྙིང་པོ་ནི་གཤམ་གསལ་ལྟར་ལགས།

༡. རིམ་པ་དང་པོ། རྡོ་རྗེ་བཟླས་པའི་རིམ་པ། (ངག་དབེན།)

གཞུང་འདིའི་ཐོག་མར་རླུང་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གཏན་ལ་ཕབ་ཡོད། དེ་ཡང་སེམས་ཅན་གྱི་སྲོག་ནི་རླུང་ཡིན་པ་དང་། རླུང་དེ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བཞོན་པ་ཡིན་པར་བསྟན། རྡོ་རྗེ་བཟླས་པའི་ཉམས་ལེན་གྱི་སྐབས་སུ། རྣལ་འབྱོར་པས་རང་གི་སྣ་རྩེར་ཡུངས་ཀར་གྱི་འབྲུ་ཙམ་པའི་ཐིག་ལེ་ཁ་དོག་ལྔ་དང་ལྡན་པ་ཞིག་བསྒོམ་དགོས་པ་དང་། དེའི་དབུས་སུ་རླུང་གི་ངོ་བོ་ཡི་གེ་གསུམ་ (ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ) གྱི་བཟླས་པ་ལ་བརྟེན་ནས། ཐ་མལ་གྱི་རླུང་གི་འགྲོ་འོང་དེ་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་གསུམ་གྱི་ངོ་བོར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཤིང་དག་པར་བྱེད་ཚུལ་བསྟན་ཡོད། ཁྱད་པར་དུ་སྲོག་དང་རྩོལ་བའི་རླུང་དབུ་མར་དགག་པའི་ཐབས་ལ་བརྟེན་ནས། རགས་པའི་རྟོག་པ་སྦྱངས་ཏེ་སེམས་ལ་དམིགས་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ནི་རིམ་པ་འདིའི་བརྗོད་བྱ་གཙོ་བོ་ཡིན།

༢. རིམ་པ་གཉིས་པ། སེམས་དབེན་གྱི་རིམ་པ།

རིམ་པ་འདིར་སྣང་བ་གསུམ་ (སྣང་བ། མཆེད་པ། ཐོབ་པ) དང་མ་རིག་པ་བཅས་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་རྣམས་རྒྱས་པར་བཤད་ཡོད། དེ་ཡང་རང་བཞིན་བརྒྱད་ཅུའི་ཀུན་རྟོག་རྣམས་རླུང་གི་བཞོན་པ་ལ་ཞོན་ནས་འཁོར་བར་འཁྱམས་ཚུལ་དང་། དེ་དག་སྦྱོང་བའི་ཐབས་སུ་སྙིང་གར་ཉི་ཟླ་དང་རྡོ་རྗེ་སོགས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བརྟེན་ནས་རླུང་སེམས་ཐིམ་པའི་རིམ་པ་བསྟན་ཡོད།

• སྣང་བ། ཞེ་སྡང་གི་རང་བཞིན་རྣམས་འགགས་པ་ལས་ཟླ་བ་ཤར་བ་ལྟ་བུའི་སྣང་བ་དཀར་ལམ་པ་འཆར་ཚུལ།
• མཆེད་པ། ཞེ་སྡང་འགགས་ཤིང་གཏི་མུག་གི་རང་བཞིན་རྣམས་ཐིམ་པ་ལས་ཉི་མ་ཤར་བ་ལྟ་བུའི་སྣང་བ་དམར་ལམ་པ་འཆར་ཚུལ།
• ཐོབ་པ། ཆགས་པའི་རང་བཞིན་རྣམས་ཐིམ་པ་ལས་མུན་པ་ལྟ་བུའི་སྣང་བ་ནག་ལམ་པ་འཆར་ཚུལ། མཐར་དེ་དག་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ཐིམ་སྟེ་འོད་གསལ་གྱི་ཡེ་ཤེས་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་རིམ་པ་རྣམས་གསལ་བར་བྱས་ཡོད།

༣. རིམ་པ་གསུམ་པ། བདག་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའི་རིམ་པ། (སྒྱུ་ལུས།)

གཞུང་འདིར་སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་རིམ་པ་ལ་ "བདག་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ" ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་མཛད་ཡོད། འདིར་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངང་ལས་ལྷའི་སྐུར་ལྡང་བའི་ཚུལ་བསྟན་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ཤ་ཁྲག་གི་ཕུང་པོ་རགས་པ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པར། ཆུ་ཟླ་དང་། འཇའ་ཚོན། མེ་ལོང་གི་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུའི་སྒྱུ་མའི་དཔེ་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་མཚོན་པའི་སྐུ་དག་པ་ཞིག་ཏུ་ལྡང་དགོས་པར་གསུངས། རྣལ་འབྱོར་པས་རང་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་ངོ་བོར་མོས་ཏེ་མཆོད་པ་དང་བསྟོད་པ་བྱེད་ཚུལ་དང་། ཕྱི་ནང་གི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་ཤེས་པའི་ངང་ནས་ལྷ་སྐུའི་ང་རྒྱལ་བརྟན་པོར་བཟུང་སྟེ། འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་བདེན་ཞེན་སྤོང་བའི་མན་ངག་ཟབ་མོ་བསྟན་ཡོད།

༤. རིམ་པ་བཞི་པ། མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རིམ་པ། (འོད་གསལ།)

འདི་ནི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་རིམ་པ་ཡིན། སློབ་དཔོན་གྱིས་མཛད་པའི་གཞུང་འདིར་ "མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ" ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱིས་འོད་གསལ་གྱི་རིམ་པ་བསྟན་ཡོད། འདིར་བླ་མའི་མན་ངག་ལ་བརྟེན་ནས། སེམས་ཀྱི་གདོད་མའི་གནས་ལུགས་འོད་གསལ་བ་དེ་ཉིད་མངོན་དུ་གྱུར་ནས། སྤྲོས་པའི་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་ཞིང་། ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཚུལ་བསྟན་ཡོད། ཁྱད་པར་དུ་རིལ་འཛིན་དང་རྗེས་གཞིག་གི་རྣལ་འབྱོར་ལ་བརྟེན་ནས། ཕྱི་སྣོད་དང་ནང་བཅུད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་འོད་གསལ་གྱི་ངང་དུ་བསྡུས་ཏེ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རྒྱས་འདེབས་པའི་རིམ་པ་རྣམས་ཞིབ་ཏུ་གསུངས་སོ།།

༥. རིམ་པ་ལྔ་པ། ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་རིམ་པ།

མཐར་ཐུག་གི་འབྲས་བུ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་རིམ་པ་སྟེ། སྔར་བཤད་པའི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་སྐུ་ (ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ) དང་། འོད་གསལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ (དོན་དམ་བདེན་པ) གཉིས་ངོ་བོ་ཐ་དད་མེད་པར་ཆུ་ལ་ཆུ་བཞག་པ་ལྟར་རོ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པའི་གོ་འཕང་དེ་ལ་ཟུང་འཇུག་ཅེས་བྱ། རིམ་པ་འདིར་སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པའི་ཟུང་འཇུག་གི་ཁྱད་པར་དང་། འཁོར་འདས་དབྱེར་མེད། བདེན་གཉིས་དབྱེར་མེད། རྟག་ཆད་དང་བྲལ་བའི་ཟུང་འཇུག་རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་གོ་འཕང་མངོན་དུ་བྱེད་ཚུལ་བཅས་བསྟན་ཏེ། གཞུང་གི་མཇུག་ཏུ་རྣལ་འབྱོར་པ་དེས་སྲིད་པ་གསུམ་གྱི་འཆིང་བ་བཅད་དེ་མཆོག་གི་དངོས་གྲུབ་བརྙེས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ།།

༥. ལྟ་གྲུབ་གཙོ་བོ།

• སྟོང་ཉིད་སྙིང་རྗེ་ཟུང་འཇུག ཐབས་བདེ་བ་ཆེན་པོ་དང་ཤེས་རབ་སྟོང་པ་ཉིད་གཉིས་དབྱེར་མེད་དུ་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ནི་གཞུང་འདིའི་སྙིང་པོ་ཡིན།
• རླུང་སེམས་དབྱེར་མེད། སེམས་ཀྱི་གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་པ་ནི་རླུང་ (Prana) དང་དབྱེར་མེད་དུ་གནས་པར་འདོད་ཅིང་། རླུང་དབུ་མར་ཐིམ་པ་ལས་འོད་གསལ་གྱི་ཡེ་ཤེས་མངོན་དུ་འགྱུར་བའི་ལྟ་བ་བཟུང་ཡོད།
• བདེན་གཉིས་དབྱེར་མེད། སྣང་བ་སྒྱུ་མའི་སྐུ་དང་། རང་བཞིན་འོད་གསལ་བ་གཉིས་ཐ་དད་མིན་པར་ཟུང་དུ་འཇུག་པ་ནི་མཐར་ཐུག་གི་ལྟ་བར་བཞེད།

༦. གལ་གནད་དང་ཤུགས་རྐྱེན།

དགོངས་འགྲེལ་འདི་ནི་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་གསར་མ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཁུངས་གཏུགས་སའི་གཞུང་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན། ཁྱད་པར་དུ་ "འཕགས་ལུགས་" (Nagarjuna's Tradition of Guhyasamaja) ཀྱི་རིམ་ལྔའི་ཁྲིད་རྒྱུན་ནང་། སློབ་དཔོན་ཀླུའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བཞེད་པ་ནི་ཚད་མ་མཆོག་ཏུ་འཛིན།

• རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོས་མཛད་པའི་«རིམ་ལྔ་གསལ་སྒྲོན»་སོགས་ཀྱིས་ཀྱང་གཞུང་འདི་ལ་ཁུངས་བཅོལ་ནས་གསང་འདུས་ཀྱི་ལམ་སྲོལ་གཏན་ལ་ཕབ་ཡོད།
• འདིས་གསང་སྔགས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་པ་རྣམས་ལ་རིམ་པ་དང་པོ་བསྐྱེད་རིམ་ནས་རིམ་གྱིས་རྫོགས་རིམ་གྱི་བར་དུ་ཇི་ལྟར་བགྲོད་པའི་ "སྐས་ཀྱི་རིམ་པ" ལྟ་བུའི་ལམ་སྟོན་གསལ་པོ་བྱས་ཡོད།

༧. ཟུར་ལྟའི་ནང་དོན།

• གསང་བ་འདུས་པ། (Guhyasamaja Tantra)
• ཀླུ་སྒྲུབ། (Nagarjuna)
• རིམ་པ་ལྔ་པ། (Pancakrama)
• འཕགས་ལུགས། (Arya Tradition)

༨. རྩ་འགྲེལ།

• རྩ་བ། དགོངས་འགྲེལ་འདིའི་རྩ་བའི་གཞུང་ནི་«དཔལ་གསང་བ་འདུས་པའི་རྩ་རྒྱུད»་དང་། ཁྱད་པར་དུ་མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་མཛད་པའི་«རིམ་པ་ལྔ་པ» (Pancakrama) ཡིན།
• རང་འགྲེལ། གཞུང་འདི་ཉིད་ནི་རྩ་རྒྱུད་དང་རིམ་ལྔའི་དགོངས་པ་འགྲེལ་བར་བྱེད་པའི་ "དོན་གསལ" ལམ་འགྲེལ་བཤད་ཀྱི་ངོ་བོར་བཞུགས་སོ།།

༩. དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ།

༡. ནང་ཁུལ་གྱི་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ།

• ཝི་ཀི་མ་ཡིག: རིམ་པ་ལྔའི་དོན་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ།

༢. ཕྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ།

• ནང་བསྟན་དཔེ་ཚོགས་ལྟེ་གནས། (BDRC): རིམ་པ་ལྔའི་དོན་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ། (MW23703_1833)