ཡན་ལག་

ཡན་ལགཞེས་པ་ནི་བོད་ཀྱི་ནང་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་ནང་དུ་གཙོ་བོ་ཞིག་གི་ཆ་ཤས་དང་། དེས་ལས་དོན་ཅི་ཞིག་འགྲུབ་པ་དང་འབྲས་བུ་གང་ཞིག་སྨིན་པར་ཕན་འདོགས་བྱེད་པའི་ཁྱད་ཆོས་ཅན་གཉིས་ལ་གོ་དགོས་སོ། །

མཚན་ཉིད།

"ཤེས་རབ་ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེའི་རྒྱུ་ཚོགས་སམ་གཞི་ཡིན་ནོ། །"ཞེས་པས་ཡན་ལག་ཞེས་པའི་མཚན་ཉིད་གསལ་པོར་བཤད་པ་ཡིན། ཡན་ལག་ནི་ཤེས་རབ་ལྟ་བུའི་གཙོ་བོ་ཞིག་ལ་རོགས་རམ་བྱེད་ཅིང་དེ་སྐྱེ་བར་ཕན་འདོགས་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཚོགས་སམ་གཞི་ལ་གོ་དགོས་སོ། །

དབྱེ་བ།

ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག "ལག་པ་ལ་སོགས་པ་དུ་མ་རྣམས་ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་ཡིན་པས་ལུས་གཅིག་པར་འདོད་པ་ལྟར་དེ་བཞིན་དུ་ལུས་ཅན་རྣམས་འགྲོ་བའི་ཡན་ལག་ཡིན་པས་"ཞེས་པས་ལག་པ་རྐང་པ་ལ་སོགས་པ་ལུས་ཀྱི་ཆ་ཤས་རྣམས་ནི་ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་ཡིན་པ་བཤད་ཡོད། དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་སོ་སོ་ཡང་འགྲོ་བ་ཞེས་པའི་ཆ་ཤས་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ལས། ཡན་ལག་ཞེས་པ་ནི་ཆེ་ཆུང་གི་ཁྱད་པར་མེད་པར་ཆ་ཤས་ཀྱི་དོན་དུ་ཤེས་དགོས་སོ། །ཆོས་སྤྱོད་ཀྱི་ཡན་ལག "སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཡན་ལག་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ཐུབ་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལུས་སམ། འབྲས་བུ་ཤེས་རབ་སྐྱེད་པའི་དོན་དུ་གསུངས་པ་ཁོ་ན་སྟེ།" ཞེས་པས་སྦྱིན་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་བཟོད་པ་བརྩོན་འགྲུས་བསམ་གཏན་གྱི་ཕར་ཕྱིན་ལྔ་པོ་འདི་དག་ནི་ཤེས་རབ་སྐྱེད་པའི་ཡན་ལག་ཡིན་པ་གསལ་པོར་བཤད་ཡོད། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཤེས་རབ་སྐྱེད་པ་ཞེས་པའི་གཙོ་དམིགས་ཐོག་ནས་ཡན་ལག་འདི་དག་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །"སེམས་བསྐྱེད་ནས་བསམ་གཏན་གྱི་བར་གྱི་ཡན་ལག་སྟེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྒྱུ་ཚོགས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི། ཐུབ་པས་ཤེས་རབ་བསྐྱེད་པའི་དོན་དུ་ཡིན་པར།" ཞེས་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནས་བཟུང་སྟེ་བསམ་གཏན་གྱི་བར་གྱི་ཆོས་སྤྱོད་ཐམས་ཅད་ནི་ཤེས་རབ་སྐྱེད་པའི་ཡན་ལག་ཡིན་པ་བཤད་ཡོད། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ཤེས་རབ་ཞེས་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་ཚོགས་ཡིན་ནོ། །བསྟོད་དབྱངས་ཀྱི་ཡན་ལག "དབྱངས་ཀྱི་ཡན་ལག་ཅེས་པའི་དབྱངས་ནི་ས་འཛིན་པ་སོགས་བདུན་དང་ཡན་ལག་ནི་ཀ་མོད་སོགས་ཡིན་ལ་དེ་རེ་རེ་ལའང་ཡན་ལག་དུ་མ་ཡོད་པས་རྒྱ་མཚོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་"ཞེས་པས་གླུ་དབྱངས་ཀྱི་སྐད་གདངས་ལ་ཡང་ཡན་ལག་མང་པོ་ཡོད་པར་བཤད་ཡོད། དབྱངས་ནི་གླུའི་སྐད་གདངས་ཀྱི་རིགས་བདུན་ཡོད་ལ། དེ་རེ་རེ་ལ་ཡང་ཀ་མོད་ལྟ་བུའི་ཕྲ་འབྱེད་མང་པོ་ཡོད་པས་རྒྱ་མཚོ་ལྟར་མཐའ་ཡས་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། ། "དབྱངས་ནི་ས་འཛིན་བདུན་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ལ། དེ་རྣམས་ཀྱི་ཡན་ལག་ནི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཡིན་ཏེ། ཀ་མོ་ད་ལ་སོགས་པའོ། །"ཞེས་པས་ཀྱང་གླུ་དབྱངས་ལ་ཡན་ལག་མང་པོ་ཡོད་པ་དང་། དབྱངས་ཀྱི་རིགས་གཙོ་བོ་བདུན་ལ། དེ་རེ་རེར་ཡང་ཕྲ་འབྱེད་ཀྱི་ཡན་ལག་མང་པོ་ཡོད་པ་ཞིབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཕྱེ་སྟེ་བཤད་ཡོད་དོ། །

ཡན་ལག་གི་ཁྱད་ཆོས།

རོགས་རམ་གྱི་ཁྱད་ཆོས། "ཡན་ལག་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ཐུབ་པས་ཏེ་ཐུབ་པ་ཆེན་པོ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འབྲས་བུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དངོས་རྒྱུ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ལམ་གྱི་གཙོ་བོ་ཤེས་རབ་ཡིན་ལ་དེས་སྒྲིབ་གཉིས་སྤོང་ཞིང་མཁྱེན་གཉིས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་མཐར་ཐུག་པ་མངོན་དུ་འགྱུར་བར་བྱེད་ལ་དེའི་གྲོགས་སམ་དོན་དུ་གསུངས་"ཞེས་པས་ཡན་ལག་རྣམས་ཀྱི་རོགས་རམ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་གསལ་བོ་དང་། ཡན་ལག་རྣམས་ནི་ཤེས་རབ་ཅེས་པའི་གཙོ་བོ་དེའི་གྲོགས་པོ་དང་རོགས་རམ་བྱེད་མཁན་ཡིན། ཤེས་རབ་ནི་རྣམ་མཁྱེན་ཐོབ་པའི་དངོས་རྒྱུ་གཙོ་བོ་ཡིན་ལ། ཡན་ལག་རྣམས་ནི་དེའི་རོགས་རམ་ཡིན་ནོ། །མཚམས་སྦྱོར་གྱི་ཁྱད་ཆོས། "སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡན་ལག་ཤེས་རབ་ཀྱི་དོན་དུ་གསུངས་ཞེས་པ་ལ་དོགས་པ་འདི་ལྟར་བཅད་དེ།" ཞེས་པས་ཡན་ལག་རྣམས་ནི་གཙོ་བོ་དང་ཐ་དད་ཀྱང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་བཤད་ཡོད། སྦྱིན་སོགས་ཡན་ལག་རྣམས་ནི་ཤེས་རབ་དང་ཐ་དད་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་དོན་དུ་གསུངས་པ་ཡིན་པས་མཚམས་སྦྱོར་གྱི་འབྲེལ་བ་ལྡན་ནོ། །

རྩོད་སྤོང་།

"ཡན་ལག་འདི་དག་ཅེས་པ་ལེའུ་བརྒྱད་པ་ནས་བཤད་པའི་ཞི་གནས་ཙམ་ལ་འཆད་པ་དང་། སྦྱིན་སོགས་ཕར་ཕྱིན་ལྷག་མ་ཐམས་ཅད་ལ་འཆད་པའི་ལུགས་གཉིས་ལས།" ཞེས་པས་ཡན་ལག་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་ལ་འགྲེལ་བཤད་ཀྱི་ལུགས་གཉིས་ཡོད་པ་བཤད་ཡོད་ཅིང་། ཡན་ལག་ཅེས་པ་ཞི་གནས་ཙམ་ལ་འཆད་པའི་ལུགས་དང་། སྦྱིན་སོགས་ཕར་ཕྱིན་ཐམས་ཅད་ལ་འཆད་པའི་ལུགས་གཉིས་ཡོད་པ་གསལ་པོར་བཤད་ཡོད།

བསྡུས་དོན།

ཡན་ལག་ཞེས་པ་ནི་བོད་ཀྱི་ནང་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་ནང་དུ་ཐ་སྙད་གལ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན། འདི་ལ་ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་ཆོས་སྤྱོད་ཀྱི་ཡན་ལག །བསྟོད་དབྱངས་ཀྱི་ཡན་ལག་བཅས་དབྱེ་བ་དུ་མ་ཡོད། གཞུང་དུ་གཙོ་ཆེ་ཤོས་ནི་ཤེས་རབ་སྐྱེད་པའི་ཡན་ལག་ཏུ་གྱུར་པའི་སྦྱིན་སོགས་ཕར་ཕྱིན་ལྔ་པོ་དེ་ཡིན། དེ་རྣམས་ནི་ཤེས་རབ་ཅེས་པའི་གཙོ་བོ་དེའི་རྒྱུ་ཚོགས་སམ་གཞི་རུ་གྱུར་ཅིང་རོགས་རམ་གྱི་ལས་དོན་འགྲུབ་པར་རམ་འདེགས་་བྱེད་མཁན་ཡིན། སྤྱིར་བཏང་ཡན་ལག་ཅེས་པ་ནི་གཙོ་བོ་ཞིག་གི་ཆ་ཤས་སམ་རོགས་རམ་ལ་གོ་ལ། དེ་ནི་གཙོ་བོ་དེ་དང་མཚམས་སྦྱོར་གྱི་འབྲེལ་བ་ལྡན་ཞིང་དེའི་ལས་དོན་འགྲུབ་པར་ཕན་འདོགས་བྱེད་པའི་ཁྱད་ཆོས་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་ནོ། །