འཁོར་ཚེ་

འཁོར་ཚེ་ཞེས་པ་ནི་འཁོར་བ་ན་འཁོར་བའི་ཚེ་རབས་སམ་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱིའམ་སངས་རྒྱས་མ་ཐོབ་ཀྱི་བར་དུ་འཁོར་བར་སྐྱེ་བའི་ཚེ་རབས་ཐམས་ཅད་ལ་གོ་ཞིང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དང་བཟོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་བསྒོམས་པས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་འབྲས་བུ་ཙམ་ཐོབ་ཀྱང་སངས་རྒྱས་མ་ཐོབ་བར་གྱི་འགྱུར་བ་རྣམས་སྟེ་འཁོར་བར་གནས་པའི་ཚེའམ་དུས་ལ་གོ་བའོ། །

བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་འཁོར་ཚེའི་ཕན་ཡོན།

བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྨོན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཙམ་ལས་ཀྱང་འཁོར་ཚེ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་འབྱུང་བར་གསུངས་ཏེ། "སྨོན་སེམས་ལ་འབྲས་བུ་དེ་ལྟར་འབྱུང་ཡང་ཇི་ལྟར་སྦྱིན་སོགས་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་ནན་ཏན་དང་བཅས་པའི་འཇུག་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ལས་རྒྱུ་བསོད་ནམས་དགེ་བའི་ཚོགས་བར་མ་ཆད་པ་རྒྱུན་ཆགས་སུ་འབྱུང་བ་དེ་བཞིན་དུ་སྨོན་པའི་སེམས་ལ་རྒྱུ་བསོད་ནམས་རྒྱུན་ཆགས་སུ་འབྱུང་བ་མིན་ནོ། །"ཞེས་གསུངས་པས་སྨོན་སེམས་དང་འཇུག་སེམས་གཉིས་ཀ་ལས་འཁོར་ཚེ་འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་འབྱུང་ཡང་། འཇུག་སེམས་ལ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་དགེ་བ་རྒྱུན་དུ་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་སྨོན་སེམས་ལ་དེ་འདྲ་བའི་རྒྱུན་ཆགས་ཀྱི་བསོད་ནམས་མེད་ཀྱང་འཁོར་ཚེ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་ནུས་པའོ། །"བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྨོན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཙམ་ལས་ནི་འཁོར་བ་འདིར་འཁོར་ཚེ་ལྷའི་རྒྱལ་པོ་ཚངས་དབང་སོགས་དང་མིའི་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་སོགས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་འབྲས་བུ་རྒྱ་ཆེ་བ་འབྱུང་ཡང་ཇི་ལྟར་འཇུག་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་བཞིན་དུ་བསོད་ནམས་སམ་སྦྱིན་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པའི་དགེ་བ་རྒྱུན་ཆགས་ཏེ་བར་མ་ཆད་དུ་འབྱུང་བ་མིན་"ཞེས་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་འཁོར་ཚེ་ལྷ་དང་མིའི་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་ཐོབ་པ་དང་། དེ་ཡང་ལྷའི་རིགས་སུ་སྐྱེས་ན་ཚངས་པ་དང་དབང་པོ་ལྟ་བུའི་ལྷའི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་དང་། མིའི་རིགས་སུ་སྐྱེས་ན་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་ལྟ་བུའི་མི་ཡི་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་ངེས་སོ། །

བཟོད་པའི་འཁོར་ཚེའི་ཕན་ཡོན།

"མཐར་ཐུག་གི་འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་མ་ཐོབ་ཀྱི་བར་གྱི་འཁོར་བར་འཁོར་བའི་ཚེ་རབས་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་བཟོད་པ་བསྒོམས་པས་གཟུགས་མཛེས་པ་ཁ་དོག་གསེར་གྱི་མདོག་ཅན་བལྟ་ན་སྡུག་ཅིང་འགྲོ་བའི་མིག་དང་ཡིད་འཕྲོག་པར་བྱེད་པས་དང་བ་འདྲེན་པ་ཐོབ་པ་དང་།" ཞེས་པའི་དོན་ནི་བཟོད་པ་བསྒོམ་པས་མཐར་ཐུག་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པའི་བར་དུ་འཁོར་ཚེ་གང་དུ་སྐྱེས་ཀྱང་གཟུགས་ཤིན་ཏུ་མཛེས་ཤིང་སེར་པོའི་མདོག་ཅན་ལ་བལྟ་བ་ཙམ་ལས་སེམས་ཅན་རྣམས་དང་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའོ། །"འཁོར་བར་འཁོར་བའི་ཚེ་བཟོད་པས་གཟུགས་མཛེས་ཤིང་འཁོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སོགས་དང་ནད་མེད་པ་དང་གྲགས་པ་ཆེ་བ་དང་བཅས་པ་ཡིས་ཤིན་ཏུ་ཡུན་རིང་པོར་འཚོ་བ་དང་། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་ལ་སོགས་པའི་བདེ་བ་རྒྱས་ཤིང་རྒྱ་ཆེ་བ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །"ཞེས་པས་བཟོད་པ་བསྒོམ་པས་འཁོར་ཚེ་གང་དུ་སྐྱེས་ཀྱང་གཟུགས་མཛེས་པ་དང་། འཁོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། ལུས་ལ་ནད་དུག་མེད་པ། གྲགས་པ་རྒྱ་ཆེ་བ། ཚེ་རིང་བ། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་སྲིད་ལྟ་བུའི་བདེ་བ་རྒྱས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའོ། །

མཚན་ཉིད།

འཁོར་ཚེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་མ་ཐོབ་གྱི་བར་དུ་འཁོར་བར་སྐྱེ་བའི་ཚེ་རབས་ཐམས་ཅད་ལ་གོ་སྟེ། "ཚེ་ཕྱི་མར་རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་མ་ཐོབ་གྱི་བར་དུ་འཁོར་པར་གནས་པའི་ཚེ་ཡང་བཟོད་པ་བསྒོམ་པས་གཟུགས་མཛེས་ཤིང་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་དབང་པོ་དང་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་ཚང་བ་ལ་སོགས་པ་དང་།" ཞེས་གསུངས་པས་འཁོར་ཚེ་ནི་སྨོན་ལམ་འདེབས་པ་ལྟར་རང་ཉིད་ཕྱི་མའི་ཚེ་ནས་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཐོབ་ཀྱི་བར་གྱི་འཁོར་བའི་ཚེ་རབས་ཚང་མར་བཟོད་པ་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་ལྟ་བུའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའོ། །

དབྱེ་བ།

ལྷའི་སྐྱེ་བ། "འཁོར་ཚེ་ལྷའི་རྒྱལ་པོ་ཚངས་དབང་སོགས་དང་"ཞེས་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་མཐུས་འཁོར་ཚེ་ལྷ་རིགས་སུ་སྐྱེས་ན་ཚངས་པ་དང་དབང་པོ་ལྟ་བུའི་ལྷའི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་དང་། ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་རྒྱལ་པོའམ་དབང་པོ་ནི་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་གྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ལ་གོ་བའོ། །མིའི་སྐྱེ་བ། "མིའི་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་སོགས་"ཞེས་པས་མི་རིགས་སུ་སྐྱེས་ན་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་ལྟ་བུའི་མི་ཡི་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་ཐོབ་ཅིང་། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་ནི་གླིང་བཞི་པོ་ཚང་མར་དབང་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་སྟེ། རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་དང་ལྡན་ཞིང་འཁོར་ལོ་རིན་པོ་ཆེ་སོགས་ཀྱིས་ནམ་མཁའ་ལ་འཕུར་ཞིང་རྒྱལ་ཁམས་སྐྱོང་བར་ནུས་པའོ། །

ཕན་ཡོན།

"དབང་བོ་རྣམས་ལེགས་པར་ཚང་ཞིང་འཁོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་སོགས་པ་འཐོབ་པ་དང་། ལུས་ལ་ནད་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་གཟིར་བའི་གནོད་པའི་ཟུག་རྔུ་མེད་པ་དང་སྙན་པའི་གྲགས་པ་རྒྱ་ཆེ་བའམ་རྒྱུན་དུ་དགའ་བ་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་བཅས་པ་ཡིས་ཚེ་ཤིན་ཏུ་ཡུན་རིང་དུ་འཚོ་བ་དང་། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་སྲིད་ཀྱི་བདེ་བ་རྒྱས་པ་སྟེ་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་དང་ཉེ་བའི་རིན་ཆེན་བདུན་སོགས་ཀྱི་འབྱོར་པ་ཁྱད་པར་ཅན་དང་མངའ་རིས་པ་ཐམས་ཅད་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ཡང་དག་པ་ལ་འགོད་པ་སོགས་རང་དང་གཞན་གྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དཔལ་རྒྱ་ཆེན་པོ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །"ཞེས་པའི་དོན་ནི་བཟོད་པ་བསྒོམ་པས་འཁོར་བར་གནས་པའི་ཚེ་དབང་པོ་ལེགས་པ། འཁོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། ལུས་ལ་ནད་དུག་གིས་གདུངས་པ་མེད་པ། གྲགས་པ་ཆེ་བ། རྟག་ཏུ་དགའ་བའི་བདེ་བ་དང་ལྡན་པ། ཚེ་རིང་བ། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་སྲིད་དང་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་ལ་སོགས་པའི་འབྱོར་པ་ཆེན་པོ། འབངས་རྣམས་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ལམ་ལ་འགོད་ནུས་པ་སོགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་འཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། ། "ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་གསེར་གྱི་རྒྱན་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཅིང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མིང་ཡང་མི་འདོར་ལ་འཁོར་བའི་དབུལ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྣམ་པར་བཟློག་གོ །"ཞེས་པས་རྡོ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་ཆ་ཤས་སུ་ཆགས་ཀྱང་གསེར་གྱི་རྒྱན་ཚང་མ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་ཤིང་རིན་པོ་ཆེའི་མིང་མི་འདོར་ལ་དབུལ་བ་སེལ་ནུས་པ་བཞིན། བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱང་སྒྲུབ་པ་དང་བྲལ་ཡང་ཉན་ཐོས་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཚང་མ་ལས་ལྷག་ཅིང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མིང་མི་འདོར་ལ་འཁོར་བའི་དབུལ་བ་སེལ་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། །

འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར།

"རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཁྱོད་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་"ཞེས་སོགས་དྲངས་ནས་སྨོན་པ་སེམས་བསྐྱེད་འདི་སྤྱོད་པ་དང་བྲལ་ཡང་བསོད་ནམས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་འབྱུང་བས་བརྙས་པར་མི་བྱ་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་དགེ་རྩའི་ལས་ཀྱིས་རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ་སྟེ། སྨོན་སེམས་སྒྲུབ་པ་ཡོད་མེད་ལ་མ་ལྟོས་པར་འཁོར་ཚེ་འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་འབྱུང་བའོ། ། "དེ་ཡང་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་བདེར་བྱས་པའི་མཐར་ཐུག་གི་དངོས་འབྲས་ནི་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཡིན་ལ། མཐར་ཐུག་ལྟ་ཞོག་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་ཡང་མང་པོས་བཀུར་བའི་རྒྱལ་པོས་ཞིང་ཆ་མཉམ་དུ་བགོས་ཅིང་ཞིང་ལེགས་པར་བསྲུངས་པས་སྐྱེ་བོ་ཀུན་གྱིས་རྒྱལ་པོར་བཀུར་སྟེ་བསྐལ་པ་བཟང་པོ་འདི་ལ་རྒྱལ་པོའི་ཐོག་མར་གྱུར་པ་བཞིན་ནོ། །མ་མཐོང་བའི་ཆོས་ཚེ་རབས་གཞན་དག་ལ་ཡང་གཟུགས་མཛེས་ཅིང་ལྟ་ན་སྡུག་པ་དང་ནད་མེད་ཅིང་སྙན་པར་གྲགས་པ་དང་ཚེ་རིང་ཞིང་འཁོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་སྲིད་ལ་སོགས་པ་རྒྱ་ཆེར་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །"ཞེས་པས་མཐར་ཐུག་གི་ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་ནི་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཡིན་ལ། གནས་སྐབས་མཐོང་བའི་ཆོས་ཚེ་འདིར་རྒྱལ་པོར་སྐྱེས་ཏེ་འབངས་ལ་ཞིང་ས་མཉམ་དུ་བགོས་ཤིང་། ཞིང་ལེགས་པར་སྲུང་བ་སོགས་བྱེད་པས་སྐྱེ་བོ་ཀུན་གྱིས་བཀུར་བ་ཐོབ། མ་མཐོང་བའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ཚེ་གཞན་རྣམས་ལ་ཡང་གཟུགས་མཛེས་པ། ལུས་ལ་ནད་མེད་པ། གྲགས་པ་ཆེ་བ། ཚེ་རིང་བ། འཁོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་སྲིད་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་གསལ་བར་བསྟན་ཏོ། །

བསྡུས་དོན།

འཁོར་ཚེ་ནི་འཁོར་བར་སྐྱེ་བའི་ཚེ་རབས་ཐམས་ཅད་ལ་གོ་བ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་བཟོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པས་འཁོར་ཚེ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་འགྱུར། སྨོན་སེམས་དང་འཇུག་སེམས་གཉིས་ཀ་ལས་ཀྱང་འཁོར་ཚེ་ལྷ་དང་མིའི་དབང་ཕྱུག་ཏུ་སྐྱེ་བ་དང་། གཟུགས་མཛེས་པ། ནད་མེད་པ། གྲགས་པ་ཆེ་བ། ཚེ་རིང་བ། འཁོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་སྲིད་ཀྱི་བདེ་བ་རྒྱས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕན་ཡོན་རྒྱ་ཆེ་བ་ཐོབ་པར་གསུངས། འདི་དག་ནི་མཐར་ཐུག་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པའི་བར་དུ་འཁོར་བར་སྐྱེ་བ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་འབྱུང་བའི་ཕན་ཡོན་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་རང་དང་གཞན་གྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དཔལ་རྒྱ་ཆེན་པོ་སྒྲུབ་ནུས་པའོ། །