ཙིཏྟཾ་ཤྲཱེ་ཡཾ་ཀུ་རུ་ཧྰུཾ་
སྒྲ་བཤད། ཙིཏྟཾ (སཾསྐྲྀཏ: cittaṃ) - སེམས་ལ་རྣམ་དབྱེ་གཉིས་པའི་ཨམ྄་བྱིན་པ། ཤྲཱེ་ཡཾ (སཾསྐྲྀཏ: śreyaṃ) - དགེ་བ། དཔལ། བཟང་པོ། ཀུ་རུ (སཾསྐྲྀཏ: kuru) - མཛོད་ཅིག (པཉྩ་མིའི་མཐའ་ཅན) ཧཱུྃ (སཾསྐྲྀཏ: hūṃ) - ཐུགས་རྡོ་རྗེའི་ས་བོན། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཚོན་བྱེད། གོ་དོན། མཁན་པོ་དཔལ་ལྡན་ཤེས་རབ་ཀྱི་བཤད་པ། མཁན་པོ་དཔལ་ལྡན་ཤེས་རབ་ཀྱིས་གསུངས་པ་ལྟར:
"ཙིཏྟཾ་ནི་སེམས། ཤྲེ་ཡ་ནི་དགེ་བར། ཀུ་རུ་ནི་མཛོད་ཅིག། ཧཱུྃ་ནི་ཐུགས་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་མཚོན་པའོ། དེ་དག་བསྡོམས་ན། བདག་གི་སེམས་ནི་དགེ་བར་མཛོད། ཅེས་སོ།"[1]
པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ཆོས་རྒྱན་གྱི་བཤད་པ།
"ཙིཏྟཾ་ཤྲཱི་ཡཾཿཀུ་རུ་ནི་སེམས་ཀྱི་དཔལ་དུ་མཛོད། དཔལ་དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཧཱུཾ་ནི་ཐུགས་རྡོ་རྗེའི་ས་བོན་དང་། ཧ་བཞི་ཧོ་དང་ལྔས་ནི་ཡེ་ཤེས་ལྔ་མཚོན།"[2]
སི་ཏུ་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་ཀྱི་བཤད་པ།
"ལས་ཐམས་ཅད་ལའང་བདག་གི་སེམས་དགེ་བར་མཛོད་ཅིག་ཅེས་པའོ། དེའང་ལས་སུ་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྔོན་དུ་ཡིད་འགྲོ་ཞིང་། ཡིད་དགེ་ན་ལས་ཐམས་ཅད་དགེ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་སེམས་དགེ་བར་མཛོད་ཅིག་ཅེས་བསྐུལ་བ་ཡིན།"[3]
རིམ་གྱི་དོན། ཐུན་མོང་གི་དོན། ཆེད་དུ་བརྗོད་པའི་ཚོམས་ལས་གསུངས་པ་ལྟར:
"ཆོས་རྣམས་སྔོན་དུ་ཡིད་འགྲོ་སྟེ། ཡིད་མགྱོགས་ཡིད་ནི་གཙོ་བོ་ཡིན།"[4]
དེས་ན་ལས་ཐམས་ཅད་བྱེད་པ་པོ་ནི་སེམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སེམས་དགེ་བར་མཛོད་ཅིག་ཅེས་པའི་དོན་ཡིན། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་དོན། མཁན་པོ་དཔལ་ལྡན་ཤེས་རབ་ཀྱིས་གསུངས་པ་ལྟར:
"ཐུན་མིན་ལྟར་ན་རྒྱུད་ལས། གང་དུ་བདེ་ཆེན་ཞེས་བྱ་གཅིག་པུ་ཉིད། དུ་མའི་ཉམས་ཀྱིས་སྣ་ཚོགས་གར་མཛད་དོ། ཞེས་པ་ལྟར་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཡེ་ཤེས་གཉུག་མའི་སེམས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་ཉིད་ཀྱི་རང་རྩལ་ལས་བརྟན་གཡོ་སྲིད་ཞིའི་གནས་སྣང་གི་བཀོད་པ་འདི་ཉིད་འཕྲུལ་ཞིང་ཅི་ཙམ་དུ་མར་ཤར་ནའང་། དོན་དུ་སེམས་ཉིད་བདེ་བ་ཆེན་པོ་རང་བྱུང་རིག་པའི་ཀློང་ལས་ཕྱི་རོལ་ཏུ་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཡང་འཕོས་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རིག་པའི་ངང་དུ་གྲོལ་བ་ངེས་གསང་ཐེག་པ་ལས་མི་འདའ་བར་བསྐུལ་བ།"[1]
ཧཱུྃ་གི་དོན། ཐུན་མོང་གི་བཤད་པ། རྒྱུད་རྡོ་རྗེ་རྩེ་མོ་ལས:
"ཡི་གེ་ཧཱུྃ་ནི་ཅི་ཡིན་བརྗོད། སྡུག་བསྔལ་འཆོས་ཤིང་འཇོམས་པར་བྱེད། གདུག་པ་སྔགས་ཀྱིས་གསོད་བྱེད་ཅིང་། སྲིད་པའི་ཞགས་པ་གཅོད་པར་བྱེད། ཧཱུྃ་ནི་མཆོག་ཏུ་དྲན་པར་བྱས།"[1]
ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་བཤད་པ།
"ཐུན་མོང་མིན་པ་ལྟར་ན་ཧཱུྃ་ནི་རིག་སྟོང་ཟུང་འཇུག་གི་ཡེ་ཤེས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འབྲས་བུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་མཚོན་པ།"[1]
གློག་ཚུལ། སི་ཏུ་རིན་པོ་ཆེས་གསུངས་པ་ལྟར:
"ཙིཏྟ་ལ་ཨམ྄་བྱིན་པས་ཙིཏྟཾ་སེམས་ལ། ཤྲེ་ཡཿདགེ་བ། ཀུ་རུ་མཛོད་ཅིག་པ།"[3]
ཙིཏྟཾ - རྣམ་དབྱེ་གཉིས་པའི་མཐའ་འཇུག ཤྲཱེ་ཡཾ - ཨམ྄་བྱིན་ཏེ་གཉིས་པའི་ཚུལ་དུ་འགྱུར། ཀུ་རུ - པཉྩ་མིའི་མཐའ་ཅན་གྱི་བྱ་ཚིག མཇུག་བསྡུ། ཙིཏྟཾ་ཤྲཱེ་ཡཾ་ཀུ་རུ་ཧཱུྃ ཞེས་པ་འདི་ནི་སེམས་དགེ་བར་མཛོད་ཅེས་པའི་དོན་ཡིན། ཐུན་མོང་ལྟར་ན་སེམས་དགེ་བའི་ལས་ལ་སྦྱོར་བའི་སྨོན་ལམ། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ལྟར་ན་བདེ་སྟོང་དབྱེར་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི་ངང་དུ་སེམས་གནས་པའི་སྨོན་ལམ་ཡིན་པར་གསུང་ངོ་།
ཡོངས་ཁུངས། [1] མཁན་པོ་དཔལ་ལྡན་ཤེས་རབ། གསང་སྔགས་ཡིག་བརྒྱའི་འགྲེལ་པ། [2] པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ཆོས་རྒྱན། ཡིག་བརྒྱའི་འགྲེལ་པ། [3] སི་ཏུ་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས། ཡིག་བརྒྱའི་འགྲེལ་བ། [4] ཨ་ཁུ་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོའི་བཤད་པ།