Jump to content

མུ་སྟེགས་པ་

ཡོང་ཁུངས་Wikipedia

མུ་སྟེགས་པ་ཞེས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་ལས་ཕྱི་རོལ་ཏུ་གྱུར་པའི་ལུགས་གཞན་གྱི་ལྟ་བ་འཛིན་མཁན་རྣམས་ལ་བཏགས་པའི་མིང་ཞིག་ཡིན། འདི་ནི་ནང་པའི་རིག་གནས་དང་ཆོས་ཚན་གྱི་དཔྱད་གཞིའི་ནང་གྲུབ་མཐའ་ཁག་དབྱེ་ཞིབ་དང་རྩོད་གླེང་སྐབས་ཀུན་ཏུ་བེད་སྤྱོད་གཏོང་བའི་གལ་ཆེའི་ཐ་སྙད་ཅིག་ཡིན།

ནང་དོན།

[རྩོམ་སྒྲིག]

ཕྱི་རོལ་གྱི་ལུགས་དང་རྩོད་གླེང་། "ཕྱི་རོལ་གྱི་མུ་སྟེགས་པ་རྣམས་དང་རྩོད་བཅས་ཡིན་ཞིང༌། སངས་རྒྱས་པའི་ལུང་གཞན་ལ་ཡང་རང་སྡེ་གཞི་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་དང༌། གཞན་མང་བཀུར་བ་ལ་སོགས་པ་སྡེ་པ་བཅོ་བརྒྱད་པོ་དག་རྩོད་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐེག་དམན་གྱི་ལུང་ཡང་དོར་བྱར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །"[]ཞེས་པས་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ལུང་ཇི་ལྟར་ཕྱི་རོལ་གྱི་མུ་སྟེགས་པ་རྣམས་དང་རྩོད་གླེང་དང་བཅས་པ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ལུང་གི་བྱེ་བྲག་གམ་ནང་ཚན་ཁག་ལ་ཡང་རང་སྡེ་གཞི་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་དང་གཞན་མང་བཀུར་བ་ལ་སོགས་པའི་ཉན་ཐོས་སྡེ་པ་བཅོ་བརྒྱད་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཕན་ཚུན་ལ་རྩོད་པ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེས་ན་གལ་ཏེ་རྩོད་པ་ཡོད་པ་ཉིད་ནས་ལུང་གི་ཚད་མ་ཉམས་ནས་དོར་བྱར་འགྱུར་ན། ཐེག་དམན་གྱི་ལུང་ཡང་དེ་དང་མཚུངས་པར་དོར་བྱར་འགྱུར་བའི་ནོར་འཁྲུལ་དུ་ལྟུང་ངོ་། ། ལུང་ཡིན་མིན་གྱི་རྩོད་གླེང་། རྩོད་པ་དང་བཅས་པ་ཙམ་གྱིས་ལུང་ཡང་དག་མིན་པར་མི་འགྱུར་ཞིང། "གལ་ཏེ་འགྱུར་ན་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ལུང་སྤྱི་ལ་མུ་སྟེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྩོད་པ་དང་བཅས་ཤིང༌། ལུང་གི་བྱེ་བྲག་གི་ཕྱོགས་སམ་གཞན་བཟུང་ནས་གྲུབ་མཐའ་སོ་སོ་དང་ཉན་ཐོས་སྡེ་པ་བཅོ་བརྒྱད་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ནང་ཕན་ཚུན་རང་གཞན་དག་རྩོད་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐེག་དམན་ཀྱང་ཁྱོད་ཀྱིས་དོར་བྱར་འགྱུར་རོ། །"[]ཞེས་པས་གལ་ཏེ་རྩོད་པ་ཡོད་པ་ཉིད་ནས་ལུང་གི་ཚད་མ་ཉམས་ནས་དོར་བྱར་འགྱུར་ཞེས་ཟེར་ན། དེའི་ཚེ་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ལུང་སྤྱི་ལ་ཡང་མུ་སྟེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྩོད་པ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མུ་སྟེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནང་པའི་ལུང་གི་བྱེ་བྲག་གི་ཕྱོགས་ཁ་ཅིག་བཟུང་ནས་ཁོ་རང་ཚོའི་གྲུབ་མཐའ་སོ་སོ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཡོད། དེ་བཞིན་དུ་ཉན་ཐོས་སྡེ་པ་བཅོ་བརྒྱད་ལ་སོགས་པ་ནང་ཚན་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཕན་ཚུན་རང་གཞན་གྱི་ལྟ་བ་ལ་རྩོད་པ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེས་ན་རྩོད་པ་ཡོད་པ་ཉིད་ནས་ལུང་དོར་བྱར་འགྱུར་ཞེས་ཟེར་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་ཀྱང་ཐེག་དམན་གྱི་ལུང་ལ་རྩོད་པ་ཡོད་པ་ཡིན་པས་དེ་ཡང་དོར་བྱར་འགྱུར་བའི་ནོར་འཁྲུལ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་སོ། །

ཐེག་ཆེན་གྱི་སྤོང་ཚུལ།

[རྩོམ་སྒྲིག]

ཐེག་ཆེན་སྤོང་བའི་རྒྱུ་མཚན། ཐེག་ཆེན་ལ་ཕྱིར་རྒོལ་བྱེད་མཁན་གྱི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ནི། "ངེད་འདོད་པའི་ཐེག་དམན་གྱི་སྡེ་སྣོད་བཀར་ཁྱེད་ཀྱིས་ཀྱང་འདོད་པས་རྩོད་པ་མེད་ལ་ཐེག་ཆེན་གྱི་སྡེ་སྣོད་ངེད་མི་འདོད་པས་རྩོད་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་"[]ཞེས་པས་ཐེག་ཆེན་སྤོང་བ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཁོ་རང་ཚོར་འདོད་པའི་ཐེག་དམན་གྱི་སྡེ་སྣོད་གསུམ་ནི་ཁྱེད་རང་ཐེག་ཆེན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དད་པ་དང་འདོད་པ་ཞུགས་ཤིང་བཀུར་སྟི་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པས། ངེད་ཀྱི་ལུང་ལ་ཁྱེད་ཀྱིས་རྩོད་པ་མི་བྱེད། འོན་ཀྱང་ཐེག་ཆེན་གྱི་སྡེ་སྣོད་ནི་ངེད་ཉན་ཐོས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དད་པ་མི་ཞུགས་ཤིང་མི་འདོད་པས། དེ་ལ་ངེད་ཀྱིས་རྩོད་པ་དང་གདོན་མི་ཟ་བའི་འགལ་ཟླ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེས་ན་ཐེག་ཆེན་ནི་བཀའ་མ་ཡིན་ཞེས་ཟེར་བའི་དོན་ནོ། ། འོན་ཀྱང་འདི་ནི་མ་འགྲིག་པ་ཞིག་ཡིན་ཏེ། "འོ་ན་ཐེག་དམན་གྱི་ལུང་ལ་མུ་སྟེགས་པ་རྣམས་དང་ཉན་ཐོས་སྡེ་པ་རྣམས་རྩོད་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང༌། ཐེག་དམན་གྱི་ལུང་སྡེ་པ་བཅོ་བརྒྱད་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཚད་མར་ཁས་ལེན་པ་ཡོད་ཀྱང་ནང་ཚན་གྱི་ལུང་གཞན་བར་སྲིད་ཡོད་པར་སྟོན་པ་སོགས་ཉན་ཐོས་སྡེ་པ་ལ་ལས་བཀར་འདོད་ཀྱང༌། ལ་ལས་དེ་མི་འདོད་པས་སྡེ་པ་ནང་དུ་རང་དང་གཞན་རྩོད་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐེག་དམན་གྱི་སྡེ་སྣོད་ཀྱང་ཚད་མ་ཡིན་པ་དོར་བྱར་འགྱུར་བར་ཐལ་ལོ། །"[]ཞེས་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྤོང་ཚུལ་འདི་ལྟར་གསལ་བཤད་གནང་སྟེ། གལ་ཏེ་ཁྱེད་ཀྱིས་ཟེར་བ་བཞིན་རྩོད་པ་ཡོད་པ་ཉིད་ནས་ལུང་གི་ཚད་མ་ཉམས་ནས་དོར་བྱར་འགྱུར་ན། དེའི་ཚེ་ཁྱེད་རང་ཚོའི་ཐེག་དམན་གྱི་ལུང་ལ་ཡང་མུ་སྟེགས་པ་སྐུ་འབུམ་དང་རྒྱང་འཕེན་པ་སོགས་རྣམས་དང་ཉན་ཐོས་སྡེ་པ་སོ་སོ་རྣམས་ཀྱིས་རྩོད་པ་མང་དུ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཐེག་དམན་གྱི་ལུང་ནང་དུ་ཡང་སྡེ་པ་བཅོ་བརྒྱད་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མདོ་འདུལ་མངོན་གསུམ་ལ་ཚད་མ་ཡིན་པར་ཁས་ལེན་ཡང། ནང་ཚན་གྱི་ལུང་གཞན་གྱི་ཁྱད་པར་དཔེར་ན་བར་སྲིད་ཡོད་མེད་ལ་སོགས་པའི་གནད་དོན་ཁག་ལ་ཉན་ཐོས་སྡེ་པ་ལ་ལས་འདོད་ལ་ལ་ལས་མི་འདོད་པས། སྡེ་པ་ནང་དུ་རང་དང་གཞན་གྱི་ལྟ་བ་དབྱེ་ནས་རྩོད་པ་དང་བཅས་པ་ཤིན་ཏུ་མང་བ་ཞིག་ཡོད། དེས་ན་རྩོད་པ་ཡོད་པ་ཉིད་ནས་ལུང་དོར་བྱར་འགྱུར་ཞེས་ཟེར་ན། ཐེག་དམན་གྱི་སྡེ་སྣོད་ཀྱང་ཚད་མ་ཡིན་པ་དོར་བྱར་འགྱུར་བའི་ཐལ་བ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་སོ། །

ལོག་པར་རྟོག་པ་དང་འབྲེལ་བ།

[རྩོམ་སྒྲིག]

ལོག་རྟོག་གི་དབང་དུ་སོང་བ། "མུ་སྟེགས་ཏེ་དཔྱོད་པ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང་རྩོད་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་དོར་བར་བྱ་བར་རིགས་སོ། །"[]ཞེས་པས་མུ་སྟེགས་པ་རྣམས་དང་རྩོད་པ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་ནི་ལོག་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ཞིག་ཡིན། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མུ་སྟེགས་པ་ཁ་ཅིག་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ལ་ཡིད་ཆེས་པ་དང་དད་པ་ཞུགས་ནས་ཐེག་ཆེན་འཇུག་པའི་ཡན་ལག་ཏུ་འདོད་པ་ཡོད། དེ་བཞིན་དུ་ཁ་ཅིག་གིས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ལ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ལྟ་བ་སྒྲོ་བཏགས་ནས་འདོད་པ་ཞིག་ཀྱང་ཡོད། དེས་ན་མུ་སྟེགས་པ་དཔྱོད་པ་པ་ཞེས་ཟེར་བའི་ཏར་ཀ་དང་སྐུ་འབུམ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང་རྩོད་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་པ་དང། ལོག་པར་རྟོག་པའི་སྲིད་པ་ཆེ་བས་དེ་རྣམས་ནི་དོར་བར་བྱ་བར་རིགས་པ་ཞིག་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །

རྩོད་སྤོང་གི་ཚུལ།

[རྩོམ་སྒྲིག]

ཚད་མ་ཉིད་ལ་རྩོད་པ་མེད། "དེ་ལྟར་གྱུར་ན་ཡང་ཁོ་བོ་ཅག་གི་ལུང་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ཉིད་དུ་རྩོད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ནི་མ་ཡིན་པ་དེས་ན་དེ་ནི་བླང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ལ་ཅིག་ཤོས་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་"[]ཞེས་པས་ཉན་ཐོས་པ་རྣམས་ཀྱི་རགས་རིམས་འདི་ལྟར་བསྟན་པ་ནི། འདི་ལྟར་གྱུར་ན་ཡང་ཁོ་བོ་ཅག་ཉན་ཐོས་པའི་ལུང་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ཉིད་ཡིན་པར་རྩོད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཀུན་གྱིས་དད་པ་དང་ཡིད་ཆེས་ཞུགས་ཏེ་བཀུར་སྟི་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འོན་ཀྱང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་མ་ཡིན་པར་ངེད་ཀྱིས་རྩོད་པ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེས་ན་ཐེག་ཆེན་དེ་ནི་བླང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ལ། ངེད་ཀྱི་ལུང་ནི་བླང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བ་ཡིན།
འདི་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། "འོ་ན་ཁྱོད་ཀྱི་ལུང་སྤྱི་ལ་མུ་སྟེགས་པ་རྣམས་དང་ལུང་གཞན་བྱེ་བྲག་རྣམས་ལ་སྡེ་པ་རང་གཞན་དག་རྩོད་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་ན་དོར་བྱར་འགྱུར་རོ། །"[]ཞེས་པས་མཐར་ཐུག་གི་སྤོང་ཚུལ་འདི་ལྟར་གསལ་བཤད་གནང་སྟེ། གལ་ཏེ་ཁྱེད་ཀྱིས་ཟེར་བ་བཞིན་རྩོད་པ་ཡོད་པ་ཉིད་ནས་ལུང་གི་ཚད་མ་ཉམས་ནས་དོར་བྱར་འགྱུར་ན། དེའི་ཚེ་ཁྱེད་རང་ཚོའི་ལུང་སྤྱི་ལ་ཡང་མུ་སྟེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྩོད་པ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེ་བཞིན་དུ་ཁྱེད་རང་ཚོའི་ལུང་གཞན་གྱི་བྱེ་བྲག་རྣམས་ལ་ཡང་སྡེ་པ་རང་གཞན་དག་གིས་ཕན་ཚུན་རྩོད་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན། དེས་ན་རྩོད་པ་ཡོད་པ་ཉིད་ནས་ལུང་དོར་བྱར་འགྱུར་ཞེས་ཟེར་ན། ཁྱེད་རང་ཚོའི་ལུང་ཡང་དོར་བྱར་འགྱུར་བའི་ཐལ་བ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་མཐར་ཐུག་གི་སྤོང་ཚུལ་གསུངས་སོ། །

བསྡུས་དོན།

[རྩོམ་སྒྲིག]

མུ་སྟེགས་པ་ནི་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ལུགས་ལས་གཞན་པའི་ཕྱི་ལུགས་འཛིན་མཁན་རྣམས་ལ་བྱེད་པའི་མིང་ཞིག་ཡིན། འདི་ནི་ཆོས་ཚན་རིག་པའི་གྲུབ་མཐའ་ཁག་གི་ལྟ་བ་དབྱེ་ཞིབ་དང་རྩོད་གླེང་གི་ནང་ཐེངས་མང་བེད་སྤྱོད་གཏོང་བའི་ཐ་སྙད་གལ་ཆེ་ཞིག་ཡིན། སྒྲ་བཤད་ལ་གཟིགས་ན་སྟེགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ལམ་གཞན་ལ་འདྲི་བ་ནི་མུ་སྟེགས་ཡིན་ལ། དེ་ལ་གནས་པ་ནི་མུ་སྟེགས་པ་ཞེས་བརྗོད། ནང་པ་ཕྱི་པ་གཉི་གའི་བར་ལ་གྲུབ་མཐའ་ཁག་གི་ངོས་ནས་རྩོད་གླེང་མང་དུ་བྱུང་ཡང་རྩོད་པ་ཡོད་པ་ཉིད་ནས་ལུང་གི་ཚད་མ་ཉམས་པ་མ་ཡིན། ལོག་པར་རྟོག་པ་དང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ལྟ་བ་ལ་གནས་པའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལ་མུ་སྟེགས་པ་ཞེས་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །

ལུང་ཁུངས།

[རྩོམ་སྒྲིག]
  1. དཔའ་བོ་གཙུག་ལག་ཕྲེང་བ། སྤྱོད་འཇུག་གི་རྣམ་བཤད་ཐེག་ཆེན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ། ཤིང་དཔར།
  2. མཁན་པོ་ཀུན་དཔལ། སྤྱོད་འཇུག་གི་ཚིག་འགྲེལ་འཇམ་དབྱངས་བླ་མའི་ཞལ་ལུང་། ཤིང་དཔར།
  3. རྒྱལ་ཚབ་དར་མ་རིན་ཆེན། སྤྱོད་འཇུག་གི་རྣམ་བཤད་རྒྱལ་སྲས་འཇུག་ངོགས། ཤིང་དཔར།
  4. རྒྱལ་ཚབ་དར་མ་རིན་ཆེན། སྤྱོད་འཇུག་གི་རྣམ་བཤད་རྒྱལ་སྲས་འཇུག་ངོགས། ཤིང་དཔར།
  5. ཤེས་རབ་འབྱུང་གནས་བློ་གྲོས། སྤྱོད་འཇུག་གི་དཀའ་འགྲེལ། ཤིང་དཔར།
  6. ཤེས་རབ་འབྱུང་གནས་བློ་གྲོས། སྤྱོད་འཇུག་གི་དཀའ་འགྲེལ། ཤིང་དཔར།
  7. རྒྱལ་སྲས་ཐོགས་མེད་བཟང་པོ། སྤྱོད་འཇུག་གི་འགྲེལ་པ་ལེགས་བཤད་རྒྱ་མཚོ། ཤིང་དཔར།