མངོན་པ་མཛོད་ཀྱི་འགྲེལ་པ་ཆོས་མངོན་རྒྱ་མཚོའི་སྙིང་པོ་
༄༅། །«མངོན་པ་མཛོད་ཀྱི་འགྲེལ་པ་ཆོས་མངོན་རྒྱ་མཚོའི་སྙིང་པོ་»ནི་དཔལ་རྒྱལ་དབང་ཀརྨ་པ་སྐུ་ཕྲེང་དགུ་པ་དབང་ཕྱུག་རྡོ་རྗེ་མཆོག་གིས་མཛད་པའི་ཆོས་མངོན་པའི་གཞུང་གི་འགྲེལ་པ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ་བ་ཞིག་ཡིན། གཞུང་འདི་ནི་ནང་ཆོས་ལ་ལས་དང་པོ་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ནང་པའི་འཇིག་རྟེན་ཆགས་ཚུལ་དང་། སེམས་ཁམས་རིག་པ། ལས་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་བཅས་ལ་སློབ་གཉེར་བྱེད་པར་མེད་དུ་མི་རུང་བའི་ལམ་ཡིག་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན། འདི་ནི་སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱིས་མཛད་པའི་«ཆོས་མངོན་པ་མཛོད་»ཀྱི་རྩ་བའི་དགོངས་དོན་རྣམས་གོ་བདེ་ཞིང་དོན་བསྡུས་པའི་སྒོ་ནས་བཀྲལ་བའི་མདོ་ཕྱོགས་ཀྱི་གཞུང་ཞིག་ཡིན། གཞུང་འདི་མཛད་པའི་དམིགས་ཡུལ་གཙོ་བོ་ནི། འཁོར་བའི་གནས་ལུགས་དང་མྱང་འདས་ཀྱི་ལམ་གསལ་བོར་བསྟན་ནས། སློབ་གཉེར་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་མང་པོ་གོ་རིམ་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དུ་ཡིན༎
༡. མཚན་དོན།
[རྩོམ་སྒྲིག]མཚན་བྱང་ཆ་ཚང་ལ་«ཆོས་མངོན་པ་མཛོད་ཀྱི་འགྲེལ་པ་ཆོས་མངོན་རྒྱ་མཚོའི་སྙིང་པོ་»ཞེས་ཞུའོ༎
༢. མཛད་པ་པོ།
[རྩོམ་སྒྲིག]གཞུང་འདིའི་མཛད་པ་པོ་ནི་ཀརྨ་བཀའ་བརྒྱུད་ཀྱི་བསྟན་པའི་བདག་པོ་རྒྱལ་དབང་ཀརྨ་པ་སྐུ་ཕྲེང་དགུ་པ་དབང་ཕྱུག་རྡོ་རྗེ་ (༡༥༥༦-༡༦༠༣) མཆོག་ཡིན། ཁོང་ནི་བོད་ཀྱི་མདོ་ཁམས་ཏྲེ་ཤོད་ཅེས་པའི་ས་ཆར་སྐུ་འཁྲུངས། སྐུ་ཚེའི་སྟོད་ལ་སློབ་གཉེར་གནང་ཞིང་། བཀའ་བརྒྱུད་ཀྱི་གདམས་པ་ཟབ་མོ་རྣམས་ཀྱི་བརྒྱུད་པ་འཛིན་པ་ཙམ་མ་ཟད། མདོ་སྔགས་རིག་གནས་དང་བཅས་པར་མཁས་པའི་རྩེར་སོན་པ་ཞིག་ཡིན། ཁོང་གིས་«ཕྱག་ཆེན་ངེས་དོན་རྒྱ་མཚོ་»དང་། «དབུ་མ་ཆོས་དབྱིངས་རྒྱ་མཚོའི་སྙིང་པོ་»སོགས་རྒྱ་མཚོའི་མཚན་གྱིས་བརྒྱན་པའི་གཞུང་ཆེན་མང་པོ་མཛད་དེ་བོད་ཀྱི་ནང་བསྟན་རིག་གནས་ལ་མཛད་རྗེས་བླ་མེད་བཞག་གོ༎
༣. རྒྱབ་ལྗོངས་དང་མཛད་དགོས།
[རྩོམ་སྒྲིག]«ཆོས་མངོན་པ་མཛོད་»ནི་ཤེས་བྱ་ཀུན་གྱི་སྒོ་མོ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་གཞུང་ལུགས་ལ་སློབ་གཉེར་བྱེད་པ་ལ་མངོན་པ་མཛོད་མ་ཤེས་ཐབས་མེད་ཡིན། འོན་ཀྱང་རྩ་བ་དང་འགྲེལ་པ་རྒྱས་པ་རྣམས་གོ་དཀའ་བ་དང་ཁ་འཐོར་བའི་གནས་ཚུལ་ལ་གཟིགས་ནས། ཀརྨ་པ་དབང་ཕྱུག་རྡོ་རྗེ་མཆོག་གིས་སློབ་གཉེར་བ་རྣམས་ཀྱིས་དཀའ་ཚེགས་མེད་པར་མངོན་པའི་གནད་རྣམས་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཆེད་དང་། ཁྱད་པར་དུ་བཀའ་བརྒྱུད་པའི་བཤད་གྲྭ་ཁག་གི་སློབ་ཚན་དུ་དམིགས་ནས་གོ་སླ་ཞིང་དོན་ཚང་བའི་འགྲེལ་པ་འདི་ཉིད་མཛད་དོ༎
༤. གཞུང་ཚད་དང་བརྗོད་དོན།
[རྩོམ་སྒྲིག]«མངོན་པ་མཛོད་ཀྱི་འགྲེལ་པ་ཆོས་མངོན་རྒྱ་མཚོའི་སྙིང་པོ་»ཞེས་བྱ་བའི་གཞུང་འདི་ནི་རྩ་བའི་གཞུང་སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱིས་མཛད་པའི་«ཆོས་མངོན་པ་མཛོད་ཀྱི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་»ཡི་ཤློཀ་དྲུག་བརྒྱ་པོ་གཞིར་བཟུང་ནས། དེའི་དོན་རྣམས་གནས་བརྒྱད་ཀྱི་སྒོ་ནས་མ་ཚང་བ་མེད་པར་བཀྲལ་བའི་འགྲེལ་པ་ཞིག་ཡིན། ས་བཅད་སོ་སོའི་བརྗོད་བྱ་གཙོ་བོ་རྣམས་གཤམ་གསལ་ལྟར་ཡིན།
༡. གནས་དང་པོ། ཁམས་བསྟན་པ།
[རྩོམ་སྒྲིག]འདིར་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞི་དང་ངོ་བོ་གཙོ་བོར་བསྟན་ཡོད། དེ་ཡང་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་འཁོར་བ་དང་། ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་མྱང་འདས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ནས་འགོ་བཙུགས་ཏེ། གཟུགས་ཅན་དང་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་རྣམས་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་། སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་བཅས་ཀྱི་ནང་དུ་ཇི་ལྟར་བསྡུ་བའི་ཚུལ་རྒྱས་པར་བཤད་ཡོད། ཁྱད་པར་དུ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་། བྱེད་ལས་བཅས་པ་ལ་དཔྱད་པ་བརྙེས་ནས་འཁོར་བའི་གནས་ལུགས་ལ་གོ་བ་ཆགས་པར་བྱེད་དོ༎
༢. གནས་གཉིས་པ། དབང་པོ་བསྟན་པ།
[རྩོམ་སྒྲིག]འདིར་ཆོས་རྣམས་འབྱུང་བའི་རྐྱེན་དང་བྱེད་ལས་ལ་དཔྱད་ཡོད། དེ་ཡང་མིག་གི་དབང་པོ་ནས་མ་ཆགས་པའི་དབང་པོའི་བར་གྱི་དབང་པོ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོ་དང་། དེ་དག་གིས་རང་རང་གི་བྱེད་ལས་ཇི་ལྟར་སྒྲུབ་པའི་ཚུལ་བཤད་ཡོད། ལྷག་པར་དུ་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སྐྱེ་བ་ལ་རྒྱུ་དྲུག་དང་། རྐྱེན་བཞི། འབྲས་བུ་ལྔ་བཅས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་བསྐྱེད་པའི་རྟེན་འབྱུང་གི་རྣམ་གཞག་རྣམས་ཤིན་ཏུ་ཞིབ་མོའི་སྒོ་ནས་བསྟན་ཏོ༎
༣. གནས་གསུམ་པ། འཇིག་རྟེན་བསྟན་པ།
[རྩོམ་སྒྲིག]འདིར་སེམས་ཅན་རྣམས་འཁོར་བའི་གནས་སུ་ཇི་ལྟར་འཁྱམས་པའི་ཚུལ་བཤད་ཡོད། འདོད་ཁམས་དང་། གཟུགས་ཁམས། གཟུགས་མེད་ཁམས་བཅས་ཁམས་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་སྐྱེ་གནས་བཞི། བར་དོ་དང་སྐྱེ་སྲིད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་བཅས་བཤད་ཡོད། དེ་བཞིན་དུ་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་རི་རབ་དང་གླིང་བཞི་ཆགས་ཚུལ་དང་། རྟེན་འབྲེལ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་འཁོར་བར་ཇི་ལྟར་བསྐོར་བའི་ཚུལ་བཤད་དོ༎
༤. གནས་བཞི་པ། ལས་བསྟན་པ།
[རྩོམ་སྒྲིག]འདིར་འཁོར་བའི་རྒྱུ་གཙོ་བོ་ལས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་བསྟན་ཡོད། ལས་ཀྱི་ངོ་བོ་བསམ་པ་དང་བསམ་པའི་ལས་གཉིས་དང་། དེའི་དབྱེ་བ་ལུས་ངག་གི་རིག་བྱེད་དང་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་ལས་བཅས་བཤད་ཡོད། དེ་བཞིན་དུ་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ལས་ལམ་བཅུ་སོ་སོའི་ངོ་བོ་དང་། དེ་དག་གི་རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ་ཇི་ལྟར་མྱོང་བའི་ཚུལ། སོ་ཐར་གྱི་སྡོམ་པའི་ངོ་བོ་བཅས་གསལ་བོར་བསྟན་ཏོ༎
༥. གནས་ལྔ་པ། ཕྲ་རྒྱས་བསྟན་པ།
[རྩོམ་སྒྲིག]འདིར་འཁོར་བར་འཆིང་བྱེད་ཀྱི་རྩ་བ་ཉོན་མོངས་པའི་རྣམ་གཞག་བསྟན་ཡོད། རྩ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དྲུག་དང་། དེ་དག་ལས་འཕྲོས་པའི་ཕྲ་རྒྱས་དགུ་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་ཀྱི་དབྱེ་བ་དང་། དེ་དག་གིས་སེམས་རྒྱུད་ཇི་ལྟར་བསླད་པའི་ཚུལ་བཤད་ཡོད། ཉོན་མོངས་པ་དེ་དག་གང་ལ་དམིགས་པ་དང་། ཇི་ལྟར་སྤང་བའི་རིམ་པ་རྣམས་ཀྱང་འདིར་བཤད་དོ༎
༦. གནས་དྲུག་པ། ལམ་དང་གང་ཟག་བསྟན་པ།
[རྩོམ་སྒྲིག]འདིར་ཐར་པ་བགྲོད་པའི་ལམ་དང་དེར་བགྲོད་པའི་གང་ཟག་གི་རིམ་པ་བསྟན་ཡོད། མི་རྟག་པ་སོགས་བདེན་པ་བཞིའི་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་ལ་བརྟེན་ནས་ལམ་ལ་སྦྱོར་ཚུལ་དང་། ཚོགས་ལམ་ནས་མི་སློབ་ལམ་གྱི་བར་གྱི་ལམ་ལྔའི་རྣམ་གཞག་བཤད་ཡོད། དེ་བཞིན་དུ་རྒྱུན་ཞུགས་དང་། ཕྱིར་འོང་། ཕྱིར་མི་འོང་། དགྲ་བཅོམ་པ་བཅས་འཕགས་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་བཤད་དོ༎
༧. གནས་བདུན་པ། ཡེ་ཤེས་བསྟན་པ།
[རྩོམ་སྒྲིག]འདིར་ཟག་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་དེའི་བྱེད་ལས་བསྟན་ཡོད། ཆོས་ཤེས་པ་དང་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་སོགས་ཤེས་པ་བཅུའི་རྣམ་གཞག་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མ་འདྲེས་པའི་ཆོས་བཅོ་བརྒྱད་དང་། སྟོབས་བཅུ། མི་འཇིགས་པ་བཞི་སོགས་འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ན་བཞུགས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་རྣམ་གཞག་རྣམས་རྒྱས་པར་བཤད་དོ༎
༨. གནས་བརྒྱད་པ། སྙོམས་འཇུག་བསྟན་པ།
[རྩོམ་སྒྲིག]འདིར་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྣམ་གཞག་བསྟན་ཡོད། བསམ་གཏན་བཞི་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་འཇུག་བཞི་སྟེ་དངོས་གཞི་བརྒྱད་ཀྱི་ངོ་བོ་དང་། དེའི་སྦྱོར་བ་དང་ཟུར་གྱི་དབྱེ་བ་རྣམས་བཤད་ཡོད། དེ་བཞིན་དུ་ཚད་མེད་བཞི་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་སོགས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བརྟེན་ནས་ཡོན་ཏན་ཇི་ལྟར་བསྐྱེད་ཚུལ་བཅས་བཤད་དོ༎
༥. ལྟ་གྲུབ་གཙོ་བོ།
[རྩོམ་སྒྲིག]གཞུང་འདིའི་ལྟ་གྲུབ་གཙོ་བོ་ནི་བྱེ་བྲག་སྨྲ་བའི་གྲུབ་མཐའ་གཞིར་བཟུང་ནས་བཤད་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། རྩ་བའི་གཞུང་གི་དགོངས་པ་ལྟར་མདོ་སྡེ་པའི་བཞེད་པ་གང་ཡོད་ཀྱང་གསལ་བཤད་གནང་ཡོད། ཁྱད་པར་དུ་ཀརྨ་པ་མཆོག་གིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་། རྫས་དང་བཏགས་པའི་དབྱེ་བ། རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་ནུས་པ་སོགས་ལ་དཔྱད་པ་གནད་དུ་འཁེལ་བ་མཛད་ཡོད༎
༦. གལ་གནད་དང་ཤུགས་རྐྱེན།
[རྩོམ་སྒྲིག]འགྲེལ་པ་འདི་ནི་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་བཤད་གྲྭ་ཁག་དང་། ཁྱད་པར་དུ་ཀམ་ཚང་བཀའ་བརྒྱུད་ཀྱི་གཞུང་ཆེན་བཅུ་གསུམ་གྱི་སློབ་གཉེར་ནང་མེད་དུ་མི་རུང་བའི་དཔེ་ཆ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། གསང་སྔགས་ཉམས་ལེན་པ་ཞིག་ཡིན་ནའང་། ཕྱི་སྣོད་བཅུད་ཀྱི་རྣམ་གཞག་དང་། ནང་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཤེས་པ་ལ་གཞུང་འདི་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ། དེས་ན་གཞུང་འདིས་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མངོན་པ་ལ་ལྟ་ཚུལ་དང་། འཆད་ཉན་བྱེད་ཚུལ་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེན་པོ་ཐེབས་ཡོད་དོ༎
༧. ཟུར་ལྟའི་ནང་དོན།
[རྩོམ་སྒྲིག]- སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན།
- ཆོས་མངོན་པ་མཛོད།
- ཀརྨ་པ་དབང་ཕྱུག་རྡོ་རྗེ།
- ཀརྨ་བཀའ་བརྒྱུད།
- བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ།
༨. རྩ་འགྲེལ།
[རྩོམ་སྒྲིག]«མངོན་པ་མཛོད་ཀྱི་འགྲེལ་པ་ཆོས་མངོན་རྒྱ་མཚོའི་སྙིང་པོ་»འདི་ནི་འགྲེལ་བའི་གཞུང་ཞིག་ཡིན། འདིའི་རྩ་བའི་གཞུང་ནི་རྒྱ་གར་གྱི་སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱིས་མཛད་པའི་«ཆོས་མངོན་པ་མཛོད་ཀྱི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་» (Abhidharmakośakārikā) ཞེས་པ་དེ་ཡིན་ནོ༎
༩. དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ།
[རྩོམ་སྒྲིག]༡. ནང་ཁུལ་གྱི་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ།
[རྩོམ་སྒྲིག]- ཝི་ཀི་མ་ཡིག: ཆོས་མངོན་པ་མཛོད་ཀྱི་འགྲེལ་པ་ཆོས་མངོན་རྒྱ་མཚོའི་སྙིང་པོ།
༢. ཕྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ།
[རྩོམ་སྒྲིག]- ནང་བསྟན་དཔེ་ཚོགས་ལྟེ་གནས། BDRC: ཆོས་མངོན་པ་མཛོད་ཀྱི་འགྲེལ་པ་ཆོས་མངོན་རྒྱ་མཚོའི་སྙིང་པོ། (MW10919)