བོད་ཇ
ཇ་སྲུབ་མ། (Wylie: ja srub ma) ནི་བོད་ཀྱི་ས་མཐོའི་ཁོར་ཡུག་ནང་འཚོ་བའི་བོད་མི་རྣམས་ཀྱི་མེད་དུ་མི་རུང་བའི་ཉིན་རེའི་བཏུང་བ་གལ་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ཡིན། འདི་ནི་ཇ་ནག་དང་། འབྲི་མར། ཚྭ་བཅས་ལས་གྲུབ་པའི་བཏུང་བ་ཞིག་ཡིན་ལ། བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་། དཔལ་འབྱོར། གོམས་སྲོལ་བཅས་དང་དམ་པོར་འབྲེལ་བའི་རིག་གནས་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན་པ་དང་། འདི་ནི་འབྲོག་ཡུལ་གྱི་གནམ་གཤིས་གྲང་མོའི་ནང་མིའི་ལུས་པོར་དྲོད་དང་ནུས་པ་སྤྲོད་པའི་ཆེད་དུ་བཟོས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་ཡང་འགོག་ཐབས་མེད།
ལོ་རྒྱུས། བོད་ཇ་ནི་རྒྱལ་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་སྐབས་དུས་རབས་བདུན་པའི་ནང་རྒྱ་ནག་ནས་བོད་ལ་ཐོག་མར་སླེབས་ཏེ། དུས་རབས་ ༧ པའི་ཐང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་སྐབས་སུ་བོད་ཀྱི་བཙན་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོས་རྒྱ་བཟའ་ཝིན་ཁྲེང་ཀོང་ཇོ་བཞེས་པ་ནས་བོད་དུ་ཇ་འཐུང་བའི་སྲོལ་དབུ་བརྙེས་པར་བཤད། དེའི་རྗེས་ལ་བོད་མི་མང་གི་ཉིན་ལྟར་འཚོ་བའི་ཆ་ཤས་གལ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་སོང་བ་རེད། བོད་ཀྱི་དགོན་པ་ཁག་ཏུ་ཇ་བཏུང་བ་ནི་སྒོམ་སྒྲུབ་སྐབས་སེམས་གསལ་པོ་བྱེད་པའི་ཐབས་ལམ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན། ཞེས་བཤད་ཚུལ་དུ་མཆིས་སོ། །
སུང་རྒྱལ་རབས་ (Song Dynasty) ཀྱི་སྐབས་སུ་རྒྱ་ནག་གི་ཇ་དང་བོད་ཀྱི་རྟ་མཆོག་བརྗེ་རེས་བྱེད་པའི་ "ཇ་རྟའི་བརྗེ་ཚོང་" དེ་དཔལ་འབྱོར་གྱི་གཞི་རྩ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཏུ་གྱུར། ཇ་ནི་ཐོག་མར་སྨན་གྱི་ཚུལ་དུ་བེད་སྤྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང་། རིམ་གྱིས་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་དང་། སྐུ་དྲག ། གྲྭ་པ་བཅས་ཀྱི་ཉིན་རེའི་བཏུང་བ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཏུ་གྱུར།
== རྒྱུ་ཆ་དང་བཟོ་སྟངས། ==
ཇ་སྲུབ་མའི་རྨང་གཞིའི་རྒྱུ་ཆ་ནི་རྒྱ་ནག་གི་ཇ་རིལ་ (Brick Tea) ཡིན། བོད་མི་ཚོས་ཇ་དེ་ཆུ་ནང་དུ་དུས་ཚོད་མང་པོར་བསྐོལ་ནས་ཇ་ཁུ་ (Chaku) བཟོ་ཡི་ཡོད།
=== སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་བཟོ་སྟངས། === སྲོལ་རྒྱུན་ལྟར་ན། ཇ་ཁུ་དེ་མདོང་མོ་ (Mdong mo) ཞེས་པའི་ཤིང་གི་སྣོད་ནང་དུ་བླུགས་ནས། དེའི་ནང་དུ་འབྲི་མར་དང་ཚྭ་བསྲེས་ཏེ་སྲུབ་དགོས། སྲུབ་ནས་ཇ་དང་མར་དེ་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་ཏེ་དཀར་སོབ་སོབ་ཏུ་ཆགས་དུས་ཇ་སྲུབ་མ་གྲུབ་པ་ཡིན། དེང་སང་གི་དུས་སུ་མདོང་མོའི་ཚབ་ཏུ་གློག་གི་འཕྲུལ་འཁོར་ (Electric blender) བེད་སྤྱོད་བྱེད་མཁན་མང་དུ་ཕྱིན་ཡོད།
== འཚོ་བཅུད་དང་འཕྲོད་བསྟེན། == བོད་ཀྱི་ས་མཐོའི་གྲང་ངར་དང་གངས་སྐྱོན་གྱི་ཁོར་ཡུག་ནང་། ཇ་སྲུབ་མས་ལུས་པོར་དྲོད་དང་སྟོབས་ཤུགས་སྤྲོད་ཀྱི་ཡོད།
ནུས་པ: འབྲི་མར་གྱིས་ལུས་པོར་ཚིལ་དང་ནུས་པ་སྤྲོད་ཅིང་། འདིས་བོད་མི་རྣམས་ལ་ས་མཐོའི་གྲང་ངར་འགོག་པར་ཕན།
འཕྲོད་བསྟེན: ཚྭ་ཡིས་ལུས་པོའི་ཆུ་ཚད་སྙོམ་སྒྲིག་བྱེད་པར་ཕན་ལ། ཇ་ནང་གི་ཇ་དྭངས་ (Antioxidants) ཀྱིས་ཟས་འཇུ་བ་དང་སེམས་ཁམས་དྭངས་བར་བྱེད་པའི་དགེ་མཚན་ཡོད།
པགས་པ: འབྲི་མར་གྱིས་ལུས་པོའི་པགས་པ་དང་མཆུ་ཏོ་གས་པ་སོགས་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་པར་ནུས་པ་ཆེན་པོ་ཐོན།
== གོམས་སྲོལ་དང་བརྩི་མཐོང་། == བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ཇ་སྲུབ་མ་འཐུང་བའི་ལུགས་སྲོལ་ལ་དམིགས་བསལ་གྱི་བརྩི་མཐོང་ཡོད།
གཞུང་འབྲེལ་དང་ཆོ་ག: ཇ་སྲུབ་མ་ནི་ཆང་ས་དང་། འདས་མཆོད། ལོ་གསར་སོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་མེད་དུ་མི་རུང་བའི་དངོས་པོ་ཞིག་ཡིན།
ཇ་འདྲེན་ལུགས་: མགྲོན་པོར་ཇ་འདྲེན་སྐབས་ཇ་ཕོར་གང་རེ་བླུག་དགོས་ཤིང་། མགྲོན་པོས་ཇ་ཧུབ་རེ་འཐུང་རིམ་བཞིན་བདག་པོས་ཁ་གསོ་དགོས།
ཇ་ཕོར་: བོད་མི་མང་པོས་རང་ཉིད་ཀྱི་ཤིང་ཕོར་ (Wooden bowls) དེ་བྲང་ཁོག་ནང་དུ་ཉར་ནས་འགྲོ་བའི་གོམས་སྲོལ་ཡོད།