ཕྱུག་པོ་བན་དཀར་བ་

༄༅། །ཕྱུག་པོ་བན་དཀར་བ (Wylie: phyug po ban dkar ba)(ས་སྐྱའི་དཔོན་ཆེན་བཞི་པ) ནི་དུས་རབས་བཅུ་གསུམ་པའི་དཀྱིལ་ཏེ། བོད་དུ་ས་སྐྱ་པས་སྲིད་དབང་འཛིན་པའི་དུས་སྐབས་སུ་བྱོན་པའི་ས་སྐྱའི་དཔོན་ཆེན་བཞི་པ་དེ་ཡིན། ཁོང་ནི་འགྲོ་མགོན་ཆོས་རྒྱལ་འཕགས་པས་བོད་ཁྲི་སྐོར་བཅུ་གསུམ་གྱི་སྲིད་དོན་ལས་ཁུངས་ཏེ་ས་སྐྱའི་དཔོན་ཆེན་གྱི་ལམ་ལུགས་བཙུགས་པའི་རྗེས་སུ་བསྐོ་བཞག་གནང་བའི་སྲིད་འཛིན་མཐོ་ཤོས་ཤིག་ཡིན་ལ། ཁོང་གི་དུས་སྐབས་སུ་བོད་དབུས་གཙང་ཁུལ་དུ་དཔལ་འབྱོར་གྱི་གནས་སྟངས་ཤིན་ཏུ་ལེགས་ཤིང་། ཆོས་སྲིད་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་ལམ་ལུགས་སྲ་བརྟན་དུ་སོང་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དུས་མཚམས་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན།

མཚན་གྱི་གོ་དོན་དང་མི་ཚེའི་རྒྱབ་ལྗོངས།

ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་ཁག་ཏུ་ཁོང་གི་མཚན་ལ་"ཕྱུག་པོ་བན་དཀར་བ"ཞེས་འབོད་དོན་ནི།

• ཕྱུག་པོ། ཁོང་ནི་སྒེར་གྱི་རྒྱུ་ནོར་ལོངས་སྤྱོད་ཤིན་ཏུ་ཆེ་ཞིང་། དཔལ་འབྱོར་གྱི་སྟོབས་ཤུགས་ཆེ་བའི་ཁྱིམ་ཚང་ཞིག་ནས་འཚར་ལོངས་བྱུང་བའམ། ཡང་ན་ས་སྐྱའི་སྲིད་གཞུང་གི་དཔལ་འབྱོར་བདག་གཉེར་གྱི་ཐད་ལ་མཁས་མཛངས་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་པས་མཚན་དེ་ལྟར་ཐོགས།
• བན་དཀར་བ། སྐབས་དེའི་བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་རབ་བྱུང་གྲྭ་བཙུན་རྣམས་ལ་"བན་དམར" (གོས་དམར་པོ་གྱོན་པ) དང་། ཁྱིམ་སྔགས་སམ་སྔགས་པ་སྟེ་སྐྱ་བོའི་ཆ་ལུགས་ཅན་རྣམས་ལ་"བན་དཀར" (གོས་དཀར་པོ་གྱོན་པ) ཞེས་འབོད་པའི་སྲོལ་ཡོད། ས་སྐྱའི་དཔོན་ཆེན་རྣམས་མང་ཆེ་བ་ནི་དམག་དོན་དང་ཁྲིམས་ལུགས་སོགས་དྲག་པོའི་ལས་ལ་འཇུག་དགོས་སྟབས། རབ་བྱུང་མ་ཡིན་པར་སྐྱ་བོ་རྣམས་བསྐོ་བཞག་གནང་སྲོལ་ཡོད་པ་ལྟར། ཁོང་ཡང་སྐྱ་བོའམ་སྔགས་པའི་ཆ་ལུགས་འཛིན་པ་ཞིག་ཡིན་པར་མངོན།

དཔོན་ཆེན་དུ་བསྐོ་བཞག་མཛད་ཚུལ།

སྤྱི་ལོ་ ༡༢༥༣ ལོར་ཧོར་སེ་ཆེན་རྒྱལ་པོས་(Kublai Khan)འགྲོ་མགོན་ཆོས་རྒྱལ་འཕགས་པར་བོད་ཀྱི་བདག་དབང་ཕུལ་བ་ནས་བཟུང་སྟེ། བོད་ཀྱི་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་དབང་ཆ་ས་སྐྱའི་བདག་ཆེན་རྣམས་ཀྱིས་འཛིན་པ་དང་། སྲིད་ཕྱོགས་ཀྱི་ལས་དོན་ཐད་"དཔོན་ཆེན"ཞེས་པའི་གོ་གནས་ཆེད་འཛུགས་མཛད། «དེབ་ཐེར་དམར་པོ»སོགས་སུ་གསལ་བ་ལྟར་ན། དཔོན་ཆེན་དང་པོ་ཤཱཀྱ་བཟང་པོ་དང་། དེ་ནས་ཀུན་དགའ་བཟང་པོ། དེ་ནས་ཞང་བཙུན་བཅས་ཀྱིས་རིམ་པར་མཛད་འགན་བཞེས་རྗེས། སྤྱི་ལོ་ ༡༢༧༠ ལོའི་གཡས་གཡོན་དུ་དཔོན་ཆེན་བཞི་པའི་ཁྲིར་ཕྱུག་པོ་བན་དཀར་བ་བསྐོ་བཞག་མཛད་པ་ཡིན།

སྲིད་འཛིན་དང་དཔལ་འབྱོར་གྱི་མཛད་རྗེས།

ཕྱུག་པོ་བན་དཀར་བས་ས་སྐྱའི་དཔོན་ཆེན་གྱི་ལས་ཁུར་བཞེས་སྐབས། ཁོང་གིས་དམིགས་བསལ་གྱིས་དཔལ་འབྱོར་དང་སྒྲིག་གཞི་འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་ཕྱོགས་ལ་མཛད་རྗེས་ཆེན་པོ་བཞག་ཡོད།

• དཔལ་འབྱོར་དང་དཔྱ་ཁྲལ་སྟངས་འཛིན།: ཡོན་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་བཀོད་སྒྲིག་འོག་བོད་དབུས་གཙང་ཁུལ་དུ་དུད་གྲངས་ཞིབ་བཤེར་དང་དཔྱ་ཁྲལ་བསྡུ་ལེན་གྱི་ལམ་ལུགས་བཙུགས་ཡོད་པ་དེ་དག་ལག་བསྟར་གཙང་མ་གནང་སྟེ། ས་སྐྱའི་སྲིད་གཞུང་གི་བང་མཛོད་ཕྱུག་པོར་བཏང་།
• འཇམ་འབྲེལ་བདག་གཉེར།: སྐབས་དེར་ཧོར་ཡོན་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་རྒྱལ་ས་ནས་བོད་ཀྱི་བར་དུ་འགྲིམ་འགྲུལ་དང་ཡིག་སྐྱེལ་གྱི་ཆེད་དུ་"འཇམ་སྒོ" (ས་ཚིགས) མང་པོ་བཙུགས་ཡོད། ཕྱུག་པོ་བན་དཀར་བས་ས་ཚིགས་དེ་དག་གི་མཁོ་ཆས་དང་རྟ་དྲེལ་སོགས་ཀྱི་མཐུན་རྐྱེན་ལ་དོ་དམ་ནན་པོ་མཛད་དེ། རྒྱ་བོད་བར་གྱི་འགྲིམ་འགྲུལ་ལམ་བུ་བདེ་བླག་ཏུ་བསྒྱུར།
• ཆོས་སྲིད་ཀྱི་འཛུགས་སྐྲུན།: ཁོང་རང་ཉིད་དཔལ་འབྱོར་གྱི་སྟོབས་ཤུགས་ཆེ་བར་བརྟེན། རང་གི་སྒེར་གྱི་རྒྱུ་ནོར་ཕོན་ཆེན་པོ་བཏོན་ནས་ས་སྐྱའི་གཙུག་ལག་ཁང་གི་རྟེན་དང་བརྟེན་པར་ཉམས་གསོ་དང་། འགྲོ་མགོན་ཆོས་རྒྱལ་འཕགས་པ་སོགས་བླ་མ་རྣམས་ལ་ཟང་ཟིང་གི་བསྙེན་བཀུར་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞུས། སྐབས་དེར་ས་སྐྱའི་དགོན་པའི་མཐའ་འཁོར་གྱི་ལྕགས་རི་དང་ཁང་སྦྱོར་མང་པོ་ཞིག་ཀྱང་ཁོང་གི་རིང་ལ་བཞེངས་པར་གྲགས།

མཇུག་གི་གནས་སྟངས་དང་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དཔྱད་བརྗོད།

ཕྱུག་པོ་བན་དཀར་བས་དཔོན་ཆེན་གྱི་ལས་ཡུན་གང་ཙམ་བཞེས་རྗེས། ཁོང་གི་རྗེས་སུ་དཔོན་ཆེན་ལྔ་པ་བྱང་རིན་ནམ་བྱང་ཆུབ་ཚུལ་ཁྲིམས་ས་སྐྱའི་དཔོན་ཆེན་གྱི་ཁྲིར་འཁོད་པ་ཡིན།

བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་དཔྱད་པ་ལྟར་ན། ས་སྐྱའི་དཔོན་ཆེན་ལ་ལ་ཞིག་གི་སྐབས་སུ་དམག་འཁྲུག་དང་དབང་ཆ་འཕྲོག་རེས་ཀྱི་ཟིང་ཆ་བྱུང་ཡོད་ཀྱང་། ཕྱུག་པོ་བན་དཀར་བའི་དུས་སྐབས་ནི་དབུས་གཙང་ཁུལ་དུ་དམག་འཁྲུག་གི་འཇིགས་པ་ཆུང་ཞིང་། མི་སེར་གྱི་འཚོ་བ་བདེ་ལ་བཀོད་པ། ལྷག་པར་དུ་དཔལ་འབྱོར་གྱི་མངའ་ཐང་ཤིན་ཏུ་དར་བའི་ཞི་བདེའི་དུས་སྐབས་ཤིག་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།