ཕ་ཡུལ་ཀླུ་བྲང་

ཀླུ་བྲང་གྲོང་ཚོ་ (Lubrang) ནི་རྒྱ་གར་བྱང་ཤར་ཨ་རུ་ན་ཅལ་མངའ་སྡེའི་ནུབ་ཀཱ་མེང་ (West Kameng) རྫོང་ཁོངས་སྡིར་རང་ངམ་འདི་རང་ (Dirang) འཛིན་སྐྱོང་ཁུལ་དུ་ཆགས་པའི་གནའ་བོའི་མོན་པ་འབྲོག་པའི་སྡེ་ཤོག་ཅིག་ཡིན། གྲོང་ཚོ་འདི་ནི་ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་ཀྱི་འབྲོག་པའི་རིག་གནས་དང་། ལྷག་པར་དུ་སྒོ་ཕྱུགས་འཚོ་སྐྱོང་གི་གོམས་སྲོལ་མ་ཉམས་པར་གནས་པའི་ས་གནས་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན།

ས་མིང་གི་བྱུང་བ།

"ཀླུ་བྲང་" ཞེས་པའི་མིང་འདི་ནི་བོད་སྐད་ཀྱི་ "ཀླུ་" (Naga) དང་ "བྲང་" (Palace/Abode) ཞེས་པའི་ཚིག་གཉིས་ལས་གྲུབ་པ་ཞིག་ཡིན། དེའི་དོན་ནི་ "ཀླུ་ཡི་ཕོ་བྲང་" ངམ་ "ཀླུ་ཡི་བསྟི་གནས་" ཞེས་པར་འཇུག

ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་བཤད་སྲོལ་ལྟར་ན། གནའ་བོའི་དུས་སུ་ས་ཆ་འདི་ནི་ནགས་ཚལ་སྟུག་པོ་དང་སྨྱུག་མ་འཁྲིགས་པའི་ས་ཁུལ་ཞིག་ཡིན་པ་མ་ཟད། དུག་སྦྲུལ་དང་ཀླུ་རིགས་མང་པོ་གནས་སྡོད་བྱེད་པའི་ས་ཆ་ཞིག་ཡིན་པར་གྲགས། དེའི་རྐྱེན་གྱིས་མི་རྣམས་ས་ཆ་འདིར་ཡོང་རྒྱུར་འཛེམ་ཟོན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་། མི་ཚོགས་ཤིན་ཏུ་ཉུང་བའི་གནས་ཤིག་ཡིན། ཕྱིས་སུ་འབྲོག་པ་རྣམས་ས་ཆ་འདིར་གཞིས་ཆགས་པའི་རྗེས་སུའང་། གནའ་བོའི་ས་མིང་དེ་རང་འཇགས་གནས་པ་ཞིག་ཡིན། དེང་སང་ཡོངས་གྲགས་སུ་ "ལུ་བྲང་" ཞེས་འབྲི་བའི་སྲོལ་ཡང་ཡོད།

ས་ཁམས་དང་གནམ་གཤིས།

གྲོང་ཚོ་འདི་ནི་རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ལས་མཐོ་ཚད་མི་ཊར་ ༢༥༠༠ ཡན་གྱི་ས་མཐོའི་ལྗོངས་སུ་ཆགས་ཡོད། ལུ་བྲང་གི་གནམ་གཤིས་ནི་དགུན་དུས་སུ་ཧ་ཅང་གྲང་ཞིང་ཁ་བ་ཆེ་བ་དང་། དབྱར་དུས་སུ་བསིལ་ཞིང་ཆར་པ་མང་བ་ཡོད། གྲོང་ཚོའི་ཉེ་འཁོར་དུ་སྤང་ལྗོངས་ཡངས་པོ་ཡོད་པ་དེ་དག་ནི་གཡག་དང་ལུག་གི་རྩྭ་ཁ་བཟང་ཤོས་ཤིག་ཡིན།

མི་འབོར་དང་མི་རིགས།

ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༡ ལོའི་རྒྱ་གར་གྱི་མི་འབོར་ཞིབ་བཤེར་ལྟར་ན། ཀླུ་བྲང་གྲོང་ཚོའི་ནང་ཁྱོན་བསྡོམས་མི་འབོར་ ༡༩༠ ཙམ་དང་དུད་ཁྱིམ་ ༢༧ ཡོད། འདིར་གནས་པའི་མི་རྣམས་ནི་མོན་པ་རིགས་ཀྱི་ནང་ཚན་འབྲོག་པ་ (Brokpa) ཤ་སྟག་ཡིན། ཁོང་ཚོའི་མེས་པོ་རྣམས་ནི་དུས་རབས་མང་པོའི་སྔོན་ནས་བོད་དང་མོན་ཡུལ་གྱི་ས་མཚམས་སུ་གནས་སྤོས་བྱས་ཏེ་ཆགས་པ་ཞིག་ཡིན།

འབྲོག་པའི་འཚོ་བ་དང་དཔལ་འབྱོར།

ཀླུ་བྲང་གི་དཔལ་འབྱོར་གཞི་རྟེན་ནི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་འབྲོག་ལས་ལ་བརྟེན་ཡོད།

• རུ་མ་འགྲིམ་པའི་ལམ་སྲོལ།: ཡུལ་མི་རྣམས་ནི་དུས་ཚིགས་དང་བསྟུན་ནས་གནས་སྤོས་བྱེད་མཁན་ཡིན། དབྱར་དུས་སུ་མཐོ་ཚད་མི་ཊར་ ༤༠༠༠ ཡན་གྱི་རི་མཐོའི་རྩྭ་ཁ་རུ་གནས་སྤོས་བྱེད་པ་དང་། དགུན་དུས་གྲང་ངར་ཆེ་བའི་སྐབས་ཀླུ་བྲང་གྲོང་ཚོའི་ནང་ཕྱིར་ལོག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།
• ཐོན་སྐྱེད།: སྒོ་ཕྱུགས་འབྲི་དང་མཛོ་མོ་སོགས་ཀྱི་འོ་མ་ལས་བཟོས་པའི་ཕྱུར་བ་དང་། མར། འོ་ཕྱེ་བཅས་ནི་ཁོང་ཚོའི་ཡོང་ཁུངས་གཙོ་བོ་ཡིན། ལྷག་པར་དུ་ཀླུ་བྲང་གི་ "ཆུར་བའམ་ཕྱུ་ར་དང་མར་" (Churpi) ནི་ས་གནས་ཀྱི་ཁྲོམ་རྭའི་ནང་སྐད་གྲགས་ཆེན་པོ་ཡོད།

ཆོས་ལུགས་དང་དུས་སྟོན།

ཀླུ་བྲང་གི་ཡུལ་མི་རྣམས་ནི་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་རྗེས་འཇུག་པ་ཤ་སྟག་ཡིན་ཞིང་། གྲོང་ཚོའི་དབུས་སུ་དགོན་པ་དང་མ་ཎི་ལྷ་ཁང་ཡོད།

• དུས་སྟོན།: ལོ་ལྟར་བོད་ལུག་གི་ལོ་གསར་དང་། ཆོས་འཁོར་དུས་ཆེན་སོགས་སྲུང་བརྩི་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དམིགས་བསལ་འབྲོག་པའི་དུས་སྟོན་ནམ་ "གཡག་དུས་སྟོན་" (Yak Festival) སྐབས་སུ་གཡག་ལ་རྒྱན་ཆ་བཏགས་ནས་ལྷ་གསོལ་བསངས་གཏོང་བའི་སྲོལ་ཡོད།
• དད་པ།: ཡུལ་མི་རྣམས་ཀྱིས་རི་ལྷ་དང་གཞི་བདག་ལ་དད་པ་ཆེན་པོ་བྱེད་ཅིང་། རི་མཐོའི་མཚོ་དང་གངས་རི་རྣམས་གནས་རི་དག་པོ་རུ་བརྩི་སྲུང་བྱེད།

རིག་གནས་སྲུང་སྐྱོབ།

ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༤ ལོར་རཱ་ཇིབ་གཱན་དྷི་གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་ (Rajiv Gandhi University) གི་ཞིབ་འཇུག་རུ་ཁག་གིས་ཀླུ་བྲང་གྲོང་ཚོའི་འབྲོག་པའི་སྐད་ཡིག་དང་ལོ་རྒྱུས་དཔྱད་གཞིར་བཟུང་སཏེ། "འབྲོག་པའི་ཚིག་མཛོད་" དང་རིག་གནས་དཔྱད་དེབ་ཅིག་ཀྱང་བཟོས་ཡོད། འདི་ནི་ཉམས་རྒུད་དུ་འགྲོ་བཞིན་པའི་འབྲོག་པའི་སྐད་ཡིག་དང་ལམ་སྲོལ་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་པའི་བྱ་གཞག་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན།