Jump to content

དོན་ཆེན་

ཡོང་ཁུངས་Wikipedia

དོན་ཆེན་ཞེས་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་ཆེན་པོ་སྒྲུབ་པ་སྟེ་རང་གཞན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་ཆེན་པོ་འགྲུབ་པ་དང་། བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་པ། རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཉིད་སྒྲུབ་པ། འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པ་ལ་ཟེར། "རང་གཞན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་ཆེན་པོ་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཉིད་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རྒྱལ་སྲས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལ་ཡང་དག་པར་བརྩོན་པར་གྱུར་པ་"[]ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་དོན་ཆེན་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་གྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་སངས་རྒྱས་ཉིད་འགྲུབ་པ་ཡིན།

འགྲོ་བ་ཀུན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པ།

[རྩོམ་སྒྲིག]

དོན་ཆེན་ནི་རང་རང་གི་ཁེ་ཕན་ཙམ་གྱི་ཆེད་དུ་མ་ཡིན་པར་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་སྒྲུབ་པར་གཟིགས་དགོས། "སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་ཆེན་པོ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་བརྩོན་པར་གྱུར་པ་བདག་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཅིའི་ཕྱིར་གནོད་བྱེད་ཡིན་བསམ་"[]ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་འགྲོ་བ་ཀུན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པར་དམ་བཅས་ནས་དེའི་ཆེད་དུ་སྡུག་བསྔལ་གང་བྱུང་ཡང་བཟོད་དགོས། "འགྲོ་བ་ཀུན་བདེ་བའི་ཕྱིར་བདག་ལྟ་ཅིས་མི་བཟོད་དེ་བཟོད་དགོས་"[]ཞེས་པ་ལྟར་འགྲོ་བ་ཀུན་གྱི་བདེ་བ་ཡིན་ན་གལ་ཏེ་རང་ལ་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་ཡང་སྤྲོ་བ་དང་བཅས་པས་བཟོད་དགོས།

བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་པའི་དམིགས་ཡུལ།

[རྩོམ་སྒྲིག]

དོན་ཆེན་ཞེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་པ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་པ་ལ་གོ "དོན་ཆེན་ནི་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པ་སྟེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེའི་དོན་དུའོ། །"[]ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་སུ་སྒྲུབ་པ་དེ་ཡིན། "དོན་ཆེན་པོ་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་དུ་ཡང་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བས་ན། བཟོད་པའི་རྐྱེན་དུ་གྱུར་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་བརྙས་སོགས་ལ་བདག་གིས་རྙེད་པའི་མཆོག་རྙེད་པ་ལྟར་དགའ་བ་ཁོ་ན་བྱ་བར་རིགས་སོ། །"[]ཞེས་པ་ལྟར་དམྱལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཀྱང་ཞན་པ་ཞིག་ཡིན་མོད་བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་བཟོད་ན་དགའ་བ་བྱ་དགོས། །

རང་གཞན་གྱི་དོན།

[རྩོམ་སྒྲིག]

དོན་ཆེན་ནི་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཆེན་པོ་གཉིས་ཀར་"སེམས་བསྐྱེད་ཅིང་སྡོམ་པ་བཟུང་བའི་དུས་དེང་དུ་བདག་གི་ཚེ་འབྲས་བུ་ཡོད་པར་བྱས་ཤིང་མིའི་སྲིད་པ་ལེགས་པར་ཐོབ་པ་དལ་འབྱོར་དོན་ཡོད་པར་བྱས་པའོ། །"[]ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རང་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་འདི་ཉིད་དོན་ཡོད་པར་བྱས་པ་ཡིན། "ཅི་ནས་ཀྱང་ཚེ་འདི་དང་ཚེ་རབས་གཞན་དུ་ཡང་རང་གཞན་ལ་ཕན་བདེའི་དོན་རྒྱ་ཆེན་པོ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུར་ལུས་འདི་ངེས་པར་ཡོངས་སུ་གཏང་ངོ་། །"[]ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཚེ་འདི་དང་ཚེ་རབས་གཞན་དུ་ཡང་རང་གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་ལུས་ངེས་པར་གཏང་དགོས།

གནོད་པ་སེལ་བ།

[རྩོམ་སྒྲིག]

དོན་ཆེན་སྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནོད་པ་སེལ་དགོས་"འགྲོ་བའི་གནོད་སེལ་འགྲོ་བ་གསུམ་དུ་གཏོགས་པ་སྟེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་པའི་སྡུག་བསྔལ་དགའ་བ་འབའ་ཞིག་འདིར་བྱ་རིགས་"[]ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཞི་བར་བྱ་བའི་དོན་དུ་རང་གི་སྡུག་བསྔལ་ལ་དགའ་བར་བྱ་དགོས། "ཅི་ནས་འཇིག་རྟེན་འདི་དང་འཇིག་རྟེན་གཞན་དུ་ཡང་ལྷ་བླ་མ་བྱང་ཆུབ་འོད་ཀྱི་སྐུ་ལུས་བཏང་བ་ལྟ་བུ་བསྟན་པ་དང་འགྲོ་བའི་དོན་རྒྱ་ཆེན་པོ་སྒྲུབ་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་ཞིང་དགེ་བའི་བར་ཆད་དུ་མི་འགྱུར་ན་གཏང་ངོ་སྟེ་བཏང་དགོས་སོ། །"[]ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་འགྲོ་བའི་དོན་ཆེན་པོ་སྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་ལུས་ངེས་པར་གཏང་དགོས།

སྒྲིབ་པ་འདག་པ།

[རྩོམ་སྒྲིག]

དོན་ཆེན་སྒྲུབ་པའི་གོ་སྐབས་སུ་སྡུག་བསྔལ་བྱུང་ཡང་དེ་ཉིད་སྒྲིབ་པ་དག་པར་བྱེད་"གཉེན་པོ་ལ་འབད་པའི་སྡུག་བསྔལ་གང་བྱུང་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་གནོད་བྱེད་ཡིན་ཏེ་མ་ཡིན་པར་མ་ཟད་སྒྲིབ་པ་འདག་པ་ལ་སོགས་པས་ན་ཕན་འདོགས་བྱེད་ཉིད་ཡིན་ནོ། །"[༡༠]ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་དོན་ཆེན་སྒྲུབ་པའི་སྡུག་བསྔལ་དེ་ཉིད་སྒྲིབ་པ་སྦྱོང་བའི་ཐབས་ཡིན། "འདི་ལྟར་འདོད་པ་ལ་ཞེན་ཏེ་དེ་བསྒྲུབ་པའི་དོན་དུ་ཁྲོས་པས་དམྱལ་བ་སྟོང་ཕྲག་མྱོང་གྱུར་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་དེ་ཙམ་མྱོང་ཡང་བདག་གིས་རང་གི་དོན་དང་ནི་གཞན་གྱི་དོན་ཡང་མ་བྱས་སོ། །"[༡༡]ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་སྔོན་ཚེ་སེར་སྣ་དང་ཞེ་སྡང་གི་དབང་གིས་དམྱལ་བར་སྐྱེས་པས་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་ཡང་དོན་མེད་པར་ཟད་དོ། །

བསྡུས་དོན།

[རྩོམ་སྒྲིག]

དོན་ཆེན་ཞེས་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་པ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་པའོ། །འདི་ལ་འགྲོ་བ་ཀུན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པ། རང་གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པ། གནོད་པ་སེལ་བ། སྒྲིབ་པ་འདག་པ་སོགས་གཙོ་བོར་གཟིགས་དགོས། དོན་ཆེན་སྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་སྡུག་བསྔལ་གང་བྱུང་ཡང་མི་འདོད་པར་མ་བྱ་བར་སྤྲོ་བ་དང་བཅས་པས་བཟོད་དགོས།

ལུང་ཁུངས།

[རྩོམ་སྒྲིག]
  1. ཐུབ་བསྟན་ཆོས་གྲགས། སྤྱོད་འཇུག་གི་འགྲེལ་བཤད་རྒྱལ་སྲས་ཡོན་ཏན་བུམ་བཟང་། ཤིང་དཔར།
  2. རྒྱལ་སྲས་ཐོགས་མེད་བཟང་པོ། སྤྱོད་འཇུག་གི་འགྲེལ་པ་ལེགས་བཤད་རྒྱ་མཚོ། ཤིང་དཔར།
  3. རྒྱལ་སྲས་ཐོགས་མེད་བཟང་པོ། སྤྱོད་འཇུག་གི་འགྲེལ་པ་ལེགས་བཤད་རྒྱ་མཚོ། ཤིང་དཔར།
  4. ཤེས་རབ་འབྱུང་གནས་བློ་གྲོས། སྤྱོད་འཇུག་གི་དཀའ་འགྲེལ། ཤིང་དཔར།
  5. དཔའ་བོ་གཙུག་ལག་ཕྲེང་བ། སྤྱོད་འཇུག་གི་རྣམ་བཤད་ཐེག་ཆེན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ། ཤིང་དཔར།
  6. རྒྱལ་ཚབ་དར་མ་རིན་ཆེན། སྤྱོད་འཇུག་གི་རྣམ་བཤད་རྒྱལ་སྲས་འཇུག་ངོགས། ཤིང་དཔར།
  7. ཐུབ་བསྟན་ཆོས་གྲགས། སྤྱོད་འཇུག་གི་འགྲེལ་བཤད་རྒྱལ་སྲས་ཡོན་ཏན་བུམ་བཟང་། ཤིང་དཔར།
  8. ཤེས་རབ་འབྱུང་གནས་བློ་གྲོས། སྤྱོད་འཇུག་གི་དཀའ་འགྲེལ། ཤིང་དཔར།
  9. མཁན་པོ་ཀུན་དཔལ། སྤྱོད་འཇུག་གི་ཚིག་འགྲེལ་འཇམ་དབྱངས་བླ་མའི་ཞལ་ལུང་། ཤིང་དཔར།
  10. མཁན་པོ་ཀུན་དཔལ། སྤྱོད་འཇུག་གི་ཚིག་འགྲེལ་འཇམ་དབྱངས་བླ་མའི་ཞལ་ལུང་། ཤིང་དཔར། ཤོག་ངོས། །
  11. རྒྱལ་སྲས་ཐོགས་མེད་བཟང་པོ། སྤྱོད་འཇུག་གི་འགྲེལ་པ་ལེགས་བཤད་རྒྱ་མཚོ། ཤིང་དཔར།