Jump to content

དུང་དཀར་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས།

ཡོང་ཁུངས་Wikipedia
དུང་དཀར་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས།
འགྲོ་བ་མི།
ཕོ་མོ།ཕོ། རྩོམ་སྒྲིག
རྒྱལ་འབངས།བོད། རྩོམ་སྒྲིག
སྐྱེ་ཚེས།1927 རྩོམ་སྒྲིག
སྐྱེ་ཡུལ།ཀོང་པོ རྩོམ་སྒྲིག
འདས་ཚེས།༢༡ ཟླ་བདུན་པ། 1997 རྩོམ་སྒྲིག
འདས་ས།Los Angeles རྩོམ་སྒྲིག
Manner of deathnatural causes རྩོམ་སྒྲིག
Cause of deathའབྲས་སྐྲན། རྩོམ་སྒྲིག
འཚོ་ཐབས།historian, university teacher, compiler རྩོམ་སྒྲིག
ལས་ཀ་སྤྲོད་མཁན།ཀྲུང་དབྱང་མི་རིགས་སློབ་ཆེན རྩོམ་སྒྲིག
ལས་གནས།member of the National Committee of the Chinese People's Political Consultative Conference རྩོམ་སྒྲིག
དགེ་རྒན།ཚ་བ་ཁྲི་སྤྲུལ་ངག་དབང་བློ་བཟང་། རྩོམ་སྒྲིག
སློབ་མ།བསྐལ་བཟང་ལྷམོ།, ཟླ་བ་ཚེ་རིང་། རྩོམ་སྒྲིག
ཚབ་མཚོན་བརྩམས་ཆོས།དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་ རྩོམ་སྒྲིག

དུང་དཀར་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་(༡༩༢༧—༡༩༩༧)ནི་དུས་རབས་ ༢༠ པའི་བོད་ཀྱི་མཁས་པའི་དབང་པོ་དང་། ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བ། སློབ་གསོ་བ། དེང་རབས་བོད་རིག་པའི་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན། ཁོང་གིས་བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་དང་དེང་རབས་ཚན་རིག་གི་དཔྱད་ཐབས་ཟུང་འབྲེལ་གནང་སྟེ། བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་། སྐད་ཡིག ཆོས་ལུགས། རྩོམ་རིག་སོགས་ཀྱི་ཞིབ་འཇུག་ཐད་གཞལ་དུ་མེད་པའི་མཛད་རྗེས་བཞག་ཡོད།[]

འཁྲུངས་རབས་དང་ངོས་འཛིན།

[རྩོམ་སྒྲིག]

མཁས་དབང་དུང་དཀར་སྐུ་ཕྲེང་བརྒྱད་པ་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་མཆོག་ནི། རབ་བྱུང་ ༡༦ པའི་མེ་ཡོས (༡༩༢༧) ལོར་བོད་ལྗོངས་ཀོང་པོ་ཉིང་ཁྲི་རྫོང་ཇོ་མོ་ཤང་དུ་ཡབ་ཚེ་དབང་དང་ཡུམ་བཀྲ་ཤིས་མཚོ་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་སྐུ་འཁྲུངས། ཆུང་དུས་ཀྱི་མཚན་ལ་ཟླ་བ་ཞེས་གསོལ། ༡༩༣༤ ལོར་རྒྱལ་བ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པ་ཐུབ་བསྟན་རྒྱ་མཚོས་དུང་དཀར་སྐུ་ཕྲེང་བདུན་པའི་ཡང་སྲིད་དུ་ངོས་འཛིན་མཛད། ཁྱབ་བདག་ཕ་བོང་ཁ་པ་བདེ་ཆེན་སྙིང་པོས་ཆོས་མིང་ལ་བློ་བཟང་སྐལ་ལྡན་འཕྲིན་ལས་རྒྱ་མཚོ་ཞེས་གནང་།

སློབ་གཉེར་གྱི་བརྒྱུད་རིམ།

[རྩོམ་སྒྲིག]
  • ཆོས་ཞུགས། ༡༩༣༦ ལོར་ལྷ་ས་སེ་ར་དགོན་པའི་སེར་སྨད་གྲྭ་ཚང་དུ་སྒྲིག་ལ་ཞུགས། ཡོངས་འཛིན་ངག་དབང་ཡོན་ཏན་དང་། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཆེན་པོ་ངག་དབང་དགེ་འདུན་སོགས་བསྟེན་ནས་གཞུང་ཆེན་བཀའ་པོད་ལྔ་ལ་སློབ་གཉེར་དཔྱིས་ཕྱིན་པ་མཛད།
  • མཚན་གནས། ༡༩༤༦ ལོར་ལྷ་ས་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོར་དགེ་བཤེས་ལྷ་རམས་པའི་དམ་བཅའ་བཞེས། ༡༩༥༠ ལོར་ལྷ་ལྡན་རྒྱུད་སྟོད་གྲྭ་ཚང་དུ་ཞུགས་ནས་སྔགས་རམས་ཨང་གཉིས་པའི་མཚན་གནས་ཐོབ།
  • རིག་གནས་གཞན་དག་ མཁས་དབང་ཚ་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེའི་དྲུང་ནས་སུམ་རྟགས་དང་སྙན་ངག་ཆ་ཚང་དང་། མཁས་དབང་སྙེ་མོ་ཡེ་ཤེས་ཆོས་འཕེལ་ལས་སྐར་རྩིས་སོགས་གསན་བཞེས་མཛད།

ཕྱག་ལས་དང་མི་སྣ་གསོ་སྐྱོང་།

[རྩོམ་སྒྲིག]
  • པེ་ཅིན་དུ་ཕེབས་པ།༡༩༦༠ ལོར་པེ་ཅིན་ཀྲུང་དབྱང་མི་རིགས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོར་བོད་ཡིག་ཞིབ་འཇུག་འཛིན་གྲྭའི་དགེ་རྒན་དུ་གདན་དྲངས། འདི་ནི་དེང་རབས་བོད་རིག་པའི་འཇོན་ཐང་ཅན་གྱི་མི་སྣ་གསོ་སྐྱོང་གི་འགོ་འཛུགས་ས་ལྟ་བུ་ཆགས།
  • རིག་གནས་གསར་བརྗེ། ༡༩༦༦ ནས་ ༡༩༧༣ བར་ལོ་ངོ་བརྒྱད་རིང་ལྷ་སར་ངལ་རྩོལ་བསྒྱུར་བཀོད་ཀྱི་དཀའ་སྡུག་མྱངས་དགོས་བྱུང་ཡང་། ཁོང་གིས་མུ་མཐུད་ནས་རིག་གཞུང་ཞིབ་འཇུག་གི་ལས་ཀ་མ་བོར་བར་བཞུགས།
  • རིག་གཞུང་སླར་གསོ། ༡༩༧༨ ལོར་སླར་ཡང་པེ་ཅིན་དུ་ཕེབས་ནས་དགེ་རྒན་ཆེན་མོའི་མཚན་གནས་བཞེས། ༡༩༨༥ ལོར་བོད་ལྗོངས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོར་ཕྱག་ལས་གནང་ཞིང་། བོད་ལྗོངས་སྤྱི་ཚོགས་ཚན་རིག་ཁང་གི་མཚན་འཛིན་དབུ་འཛིན་གྱི་ཐུགས་འགན་བཞེས།

རྒྱལ་སྤྱིའི་མཚན་སྙན།

[རྩོམ་སྒྲིག]

ཁོང་སྔ་རྗེས་སུ་འཇར་མན་དང་། ནོར་ཝེ། ཨི་ཊ་ལི། ཧྥ་རན་སི། དབྱིན་ཇི། ཨོ་སི་ཁྲུ་རི་ཡ་སོགས་རྒྱལ་ཁབ་དུ་མར་རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་རིག་པའི་ཚོགས་འདུར་ཕེབས་ནས་དཔྱད་རྩོམ་སྤེལ། ཁོང་གིས་དངོས་ཐོག་བདེན་འཚོལ་གྱི་སྒོ་ནས་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་རིག་གནས་ངོ་སྤྲོད་གནང་བས། རྒྱལ་སྤྱིའི་ཐོག་བོད་རིག་པའི་མཁས་དབང་ཆེན་པོར་བརྩི་བཀུར་ཐོབ།

གསུང་རྩོམ་གཙོ་བོ་ཁག

[རྩོམ་སྒྲིག]

དུང་དཀར་རིན་པོ་ཆེའི་གསུང་རྩོམ་རྣམས་ནི་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ཀྱི་བང་མཛོད་ལྟ་བུ་ཡིན།

  1. 《དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་》 ཚིག་མཛོད་དང་ཀུན་འདུས་ཤེས་བྱ། བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་རིག་གནས་ཀྱི་ཤེས་བྱ་ཀུན་འདུས་ཀྱི་གླེགས་བམ་ཆེན་མོ་ཞིག་སྟེ། ཁོང་གི་མཛད་རྗེས་ཆེ་ཤོས་ཡིན།
  2. 《བོད་ཀྱི་ཆོས་སྲིད་ཟུང་འབྲེལ་སྐོར་བཤད་པ》 ལོ་རྒྱུས་དང་ཆབ་སྲིད། བོད་ཀྱི་ཆོས་སྲིད་ཟུང་འབྲེལ་ལམ་ལུགས་ཀྱི་བྱུང་འཕེལ་དང་ཁྱད་ཆོས་ལ་ཚན་རིག་དང་མཐུན་པའི་དབྱེ་ཞིབ་གནང་བའི་གཞུང་།
  3. 《དེབ་ཐེར་དམར་པོའི་མཆན་འགྲེལ》 ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ། གནའ་བོའི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་རྩ་ཆེན་ 《དེབ་ཐེར་དམར་པོ་》 ལ་དག་ཐེར་དང་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཁུངས་ལུང་དང་བཅས་པའི་མཆན་འགྲེལ་བཏབ་པ།
  4. 《སྙན་ངག་ལ་འཇུག་ཚུལ་ཚིག་རྒྱན་རིག་པའི་སྒོ་འབྱེད》 རྩོམ་རིག་དང་སྙན་ངག བོད་ཀྱི་སྙན་ངག་མེ་ལོང་མའི་གཞུང་ལ་གོ་བདེ་བར་བཀྲལ་ཞིང་། དེང་རབས་ཀྱི་སློབ་ཁྲིད་དང་མཐུན་པར་བརྩམས་པའི་སློབ་དེབ།
  5. 《བོད་ཀྱི་དཀར་ཆག་རིག་པ》 ཡིག་ཚགས་དང་དཀར་ཆག བོད་ཀྱི་དཔེ་རྙིང་དཀར་ཆག་སྒྲིག་སྟངས་དང་། དཔེ་མཛོད་དོ་དམ་སྐོར་གྱི་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་ངོ་སྤྲོད།
  6. 《བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་ལོ་རྒྱུས》 རྩོམ་རིག་ལོ་རྒྱུས། བོད་ཀྱི་གནའ་རབས་ནས་དེང་རབས་བར་གྱི་རྩོམ་རིག་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་བརྒྱུད་རིམ་དང་ཁྱད་ཆོས་སྟོན་པའི་ལོ་རྒྱུས།
  7. 《གནའ་རབས་བོད་ཀྱི་འཇལ་གཤོར་འདེགས་གསུམ་གྱི་འཕེལ་རྒྱས་སྐོར》 ཚད་འཇལ་ལོ་རྒྱུས། བོད་ཀྱི་གནའ་བོའི་ཚད་འཇལ་བྱེད་སྟངས་དང་། ལྗིད་ཚད་འདེགས་སྟངས། རིང་ཐུང་འཇལ་སྟངས་སོགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དཔྱད་རྩོམ།
  8. 《བོད་ཀྱི་སློབ་གསོ་རིག་པའི་འཕེལ་རྒྱས་སྐོར》 སློབ་གསོ་རིག་པ། བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་དགོན་སྡེའི་སློབ་གསོ་དང་དེང་རབས་སློབ་གསོའི་འཕེལ་རིམ་ལ་དཔྱད་པའི་ཆེད་རྩོམ།
  9. 《མཁས་དབང་དུང་དཀར་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་གསུང་འབུམ་》 གསུང་འབུམ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས། ཁོང་གི་གསུང་རྩོམ་དང་དཔྱད་རྩོམ་ཡོངས་རྫོགས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པའི་དེབ་བདུན་ཅན་གྱི་གསུང་འབུམ་ཆེན་མོ།
  10. 《བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་དཔར་སྐྲུན་སྐོར་གླེང་བ》 རིག་གནས་རྒྱུན་འཛིན། བོད་ཀྱི་དཔེ་རྙིང་ཉར་ཚགས་དང་། ལེགས་སྒྲིག་དཔར་སྐྲུན་བྱེད་ཕྱོགས་སྐོར་གྱི་ལྟ་བ་དང་མཛུབ་སྟོན།

ཐོབ་ཐང་དང་གོ་ས།

[རྩོམ་སྒྲིག]
  • ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་ཞིབ་འཇུག་ལྟེ་གནས་ཀྱི་སྤྱི་ཁྱབ་ལས་འཛིན་སྐུ་གཞོན་པ།
  • བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་བོད་རིག་པ་ཞིབ་འཇུག་ཚོགས་པའི་ཚོགས་གཙོ།
  • རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་རིག་པ་སློབ་ཚོགས་ཀྱི་ལས་འཛིན།
  • རྒྱལ་ཡོངས་སྲིད་གྲོས་སྐབས་དྲུག་པ་ནས་བརྒྱད་པའི་བར་གྱི་ཨུ་ཡོན།

སྐུ་གཤེགས་པ།

[རྩོམ་སྒྲིག]

༡༩༩༧ ལོའི་ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༢༢ ཉིན་ཨ་རིའི་གྲོང་ཁྱེར་ལོ་ཧྲན་ཅི་ (Los Angeles) རུ་སྐུ་གཤེགས། ཁོང་གི་སྐུ་གཤེགས་པ་དེ་ནི་བོད་རིག་པའི་ལས་རིགས་དང་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་རིག་གནས་ལ་མཚོན་ན་གསབ་ཐབས་མེད་པའི་གྱོང་གུད་ཆེན་པོ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད།

དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ།

[རྩོམ་སྒྲིག]
  • 《དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་》 ཤེས་རིག་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་།
  • ལྷག་པ་ཕུན་ཚོགས་ཀྱིས་བྲིས་པའི་《མཁས་པའི་དབང་པོ་དུང་དཀར་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ལ་སྙིང་ཐག་པ་ནས་དྲན་གསོ་ཞུ》*
  • 《མཁས་མཆོག་དུང་དཀར་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་ངོ་སྤྲོད་མདོར་བསྡུས》
  1. https://library.bdrc.io/show/bdr:WA26372?s=%2Fsearch%3Fq%3D%2522%25E0%25BD%2591%25E0%25BD%25B4%25E0%25BD%2584%25E0%25BC%258B%25E0%25BD%2591%25E0%25BD%2580%25E0%25BD%25A2%25E0%25BC%258B%25E0%25BD%2596%25E0%25BE%25B3%25E0%25BD%25BC%25E0%25BC%258B%25E0%25BD%2596%25E0%25BD%259F%25E0%25BD%2584%25E0%25BC%258B%25E0%25BD%25A0%25E0%25BD%2595%25E0%25BE%25B2%25E0%25BD%25B2%25E0%25BD%2593%25E0%25BC%258B%25E0%25BD%25A3%25E0%25BD%25A6%25E0%25BC%258D%2522~1%26lg%3Dbo%26t%3DWork%26n%3D7