Jump to content

དམ་ཆོས་དགོངས་པ་གཅིག་པའི་ཡིག་ཆ་

ཡོང་ཁུངས་Wikipedia

༄༅། །«དམ་ཆོས་དགོངས་པ་གཅིག་པའི་རྩ་ཚིག་རྡོ་རྗེའི་གསུང་»ཞེས་བྱ་བའི་གཞུང་འདི་ནི། བོད་གངས་ཅན་ལྗོངས་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་ཆེན་པོ་འབྲི་གུང་བཀའ་བརྒྱུད་ཀྱི་སྲོལ་འབྱེད་པ་སྐྱོབ་པ་འཇིག་རྟེན་གསུམ་མགོན་གྱི་གསུང་སྒྲོས་གནད་འགག་ཅན་རྣམས། ཁོང་གི་ཉེ་གནས་དག་པའི་འཁོར་མཆོག་སྤྱན་སྔ་ཤེས་རབ་འབྱུང་གནས་ཀྱིས་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་དང་ལེགས་པར་བཀོད་པ་ཞིག་ཡིནོ་༎ གཞུང་འདི་ནི་དུས་རབས་བཅུ་གསུམ་པའི་ནང་བྱུང་ཞིང་། མདོ་དང་སྔགས་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་ཀུན་གྱི་དགོངས་པ་གཅིག་ཏུ་འབབ་པར་སྟོན་པའི་མདོ་སྔགས་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་གཞུང་ཆེན་ཞིག་ཡིན། འདིའི་དམིགས་ཡུལ་གཙོ་བོ་ནི། རྒྱལ་བའི་བཀའ་དང་དགོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཕན་ཚུན་འགལ་བ་མེད་པར་གཅིག་ཏུ་བསྒྲུབ་པ་དང་། ལྷག་པར་དུ་བསླབ་པ་གསུམ་གྱི་གནད་རྣམས་ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་གནས་པའི་ཚུལ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཆེད་དུ་ཡིནོ་༎

༡. མཚན་དོན།

[རྩོམ་སྒྲིག]

མཚན་བྱང་ཆ་ཚང་ལ་«དམ་ཆོས་དགོངས་པ་གཅིག་པའི་རྩ་ཚིག་རྡོ་རྗེའི་གསུང་»ཞེས་ཞུའོ་༎

༢. མཛད་པ་པོ།

[རྩོམ་སྒྲིག]

གཞུང་འདི་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་མཛད་པ་པོ་ནི་སྤྱན་སྔ་ཤེས་རབ་འབྱུང་གནས་ (༡༡༨༧-༡༢༤༡) ཡིནོ་༎ ཁོང་ནི་མི་ཉག་གི་ཡུལ་དུ་འཁྲུངས་ཤིང་། སྐྱོབ་པ་འཇིག་རྟེན་གསུམ་མགོན་གྱི་དབོན་པོ་དང་ཞལ་སློབ་གཙོ་བོ་ཞིག་ཡིན། ཁོང་གིས་འབྲི་གུང་གདན་ས་ལོ་བཅུ་བདུན་རིང་བསྐྱངས་ཤིང་། འབྲི་གུང་བཀའ་བརྒྱུད་ཀྱི་ལྟ་གྲུབ་དང་སྒྲིག་གཞི་གཏན་ལ་འབེབས་མཁན་གྱི་མཁས་གྲུབ་གཉིས་ལྡན་གྱི་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིནོ་༎

༣. རྒྱབ་ལྗོངས་དང་མཛད་དགོས།

[རྩོམ་སྒྲིག]

སྐྱོབ་པ་འཇིག་རྟེན་གསུམ་མགོན་གྱིས་ཆོས་གསུངས་པའི་སྐབས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ཐམས་ཅད་དགོངས་པ་འགལ་བ་མེད་པར་གཅིག་ཏུ་འབབ་པའི་གནད་རྣམས་"རྡོ་རྗེའི་གསུང་"དུ་མ་འཐོར་བུར་གསུངས་ཡོད། ཕྱིས་སུ་གསུང་དེ་དག་ནོར་འཁྲུལ་མེད་པར་ཉར་ཚགས་བྱེད་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ་ནང་འགལ་ཡོད་སྙམ་པའི་ལོག་རྟོག་སེལ་ཆེད་སྤྱན་སྔ་ཤེས་རབ་འབྱུང་གནས་ཀྱིས་གོ་རིམ་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་མཛད་པ་ཡིནོ་༎

༤. གཞུང་ཚད་དང་བརྗོད་དོན།

[རྩོམ་སྒྲིག]

«དམ་ཆོས་དགོངས་པ་གཅིག་པའི་རྩ་ཚིག་རྡོ་རྗེའི་གསུང་»འདི་ནི་གཙོ་བོ་རྡོ་རྗེའི་གསུང་ཚིག་བརྒྱ་དང་ལྔ་བཅུ་ (༡༥༠) ཡོད་པ་ལ་ལྷན་ཐབས་ཀྱི་ཚིག་འགའ་རེ་བསྣན་པ་ཞིག་ཡིནོ་༎ གཞུང་འདིའི་ནང་དོན་རྣམས་ས་བཅད་ཆེན་པོ་བདུན་གྱི་སྒོ་ནས་གོ་རིམ་ལྡན་པར་བསྟན་ཡོད་པ་ནི།

༡༽ ཀུན་ལས་བཏུས་པ་སྤྱིའི་ས་བཅད།

[རྩོམ་སྒྲིག]

འདིའི་ནང་རྡོ་རྗེའི་གསུང་ཚིག་༣༠ ཡོད་ཅིང་། གཙོ་བོ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་འཁོར་ལོ་རིམ་པ་གསུམ་གྱི་དགོངས་པ་འགལ་མེད་དུ་བསྟན་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནད་གཅིག་ཏུ་འབབ་ཚུལ་གསུངས་ཡོད་དོ།། ལྷག་པར་དུ་བསྟན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞི་མ་བརྩེ་བ་སྙིང་རྗེ་དང་། རྟེན་འབྱུང་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པ་ནི་ལམ་ཀུན་གྱི་སྙིང་པོ་ཡིན་པར་ནན་བཤད་མཛད་ཡོད་དོ།།

༢༽ སོ་སོར་ཐར་པའི་ས་བཅད།

[རྩོམ་སྒྲིག]

འདིའི་ནང་རྡོ་རྗེའི་གསུང་ཚིག་༡༥ ཡོད་ཅིང་། འདུལ་བ་གཞི་ཐམས་ཅད་ཡོད་སྨྲའི་ལུགས་ཀྱི་སོ་ཐར་གྱི་སྡོམ་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པའི་གཞི་མ་ཡིན་པར་བསྟནོ་༎ ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དང་གསང་སྔགས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་བྱེད་པ་ལའང་སོ་ཐར་གྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་མེད་དུ་མི་རུང་བའི་རྨང་གཞི་ཡིན་པ་དང་། སྡོམ་པ་གསུམ་པོ་ངོ་བོ་གཅིག་ལ་ལྡོག་པ་ཐ་དད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་གནས་པའི་གནད་རྣམས་གསལ་བར་བསྟན་ཡོད་དོ།།

༣༽ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་བཅད།

[རྩོམ་སྒྲིག]

འདིའི་ནང་རྡོ་རྗེའི་གསུང་ཚིག་༡༨ ཡོད་ཅིང་། སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་སྡོམ་པ་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་བསླབ་ཚུལ་བསྟནོ་༎ ཁྱད་པར་དུ་སྨོན་པ་དང་འཇུག་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་དབྱེ་བ་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་ཉམས་ལེན་རྣམས་སྟོང་པ་ཉིད་དང་སྙིང་རྗེ་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་ངང་ནས་ཇི་ལྟར་བསྒྲུབ་པའི་ཚུལ་རྒྱས་པར་བསྟན་ཡོད་དོ།།

༤༽ གསང་སྔགས་རིག་པ་འཛིན་པའི་ས་བཅད།

[རྩོམ་སྒྲིག]

འདིའི་ནང་རྡོ་རྗེའི་གསུང་ཚིག་༢༠ ཡོད་ཅིང་། རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་སྨིན་བྱེད་ཀྱི་དབང་དང་གྲོལ་བྱེད་ཀྱི་ལམ་གྱི་གནད་རྣམས་བསྟནོ་༎ གསང་སྔགས་ཀྱི་དམ་ཚིག་སྲུང་ཚུལ་དང་། རིམ་པ་གཉིས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་བསྒོམ་པའི་སྐབས་སུའང་ཐེག་པ་འོག་མའི་ལྟ་སྤྱོད་དང་མ་བྲལ་བའི་སྒོ་ནས་ཟུང་འབྲེལ་དུ་ཉམས་སུ་ལེན་དགོས་པའི་གནད་རྣམས་གསུངས་ཡོད་དོ།།

༥༽ ལྷག་པ་བསླབ་པ་ལྟ་བའི་ས་བཅད།

[རྩོམ་སྒྲིག]

འདིའི་ནང་རྡོ་རྗེའི་གསུང་ཚིག་༢༦ ཡོད་ཅིང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་བསྟནོ་༎ ལྷག་པར་དུ་འཁོར་འདས་གཉིས་ཀྱི་གཞི་མཐུན་པ་དང་། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་བ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པའི་ཚུལ་སོགས་དབུ་མ་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་དང་མཐུན་པར་གསལ་བཤད་མཛད་ཡོད་དོ།།

༦༽ ལྷག་པ་བསླབ་པ་སྒོམ་པའི་ས་བཅད།

[རྩོམ་སྒྲིག]

འདིའི་ནང་རྡོ་རྗེའི་གསུང་ཚིག་༢༠ ཡོད་ཅིང་། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་རྣལ་འབྱོར་དང་། ཁྱད་པར་དུ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་སྒོམ་རིམ་བསྟནོ་༎ སྒོམ་པའི་སྐབས་སུ་བྱིང་རྒོད་སྤངས་ཏེ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་མཉམ་པར་འཇོག་ཚུལ་དང་། ལམ་གྱི་བོགས་འབྱིན་པ་ལ་མོས་གུས་ཀྱི་གལ་གནད་ཆེ་བའི་ཚུལ་རྣམས་གསུངས་ཡོད་དོ།།

༧༽ སྤྱོད་པ་དང་འབྲས་བུའི་ས་བཅད།

[རྩོམ་སྒྲིག]

འདིའི་ནང་རྡོ་རྗེའི་གསུང་ཚིག་༢༡ ཡོད་ཅིང་། ལམ་གྱི་སྤྱོད་པ་དང་མཐར་ཐུག་གི་འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་གི་སྐོར་བསྟནོ་༎ དེའི་ནང་དུ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྔོ་བའི་གལ་གནད་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་རྣམས་"བསྟན་པ་གཅིག་པའི་"དགོངས་པ་ལྟར་ཕྱོགས་བསྡུས་ཀྱིས་གསུངས་ཡོད་དོ།།

༥. ལྟ་གྲུབ་གཙོ་བོ།

[རྩོམ་སྒྲིག]

གཞུང་འདིའི་ལྟ་གྲུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ནི་"བསྒྲུབ་པ་གཅིག་པའི་གནད་"ཡིན། དེ་ནི་སྡོམ་པ་གསུམ་ (སོ་ཐར་དང་། བྱང་སེམས། གསང་སྔགས་) གྱི་ངོ་བོ་གཅིག་པ་དང་། མདོ་དང་སྔགས་ཀྱི་དགོངས་པ་གཅིག་པ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དབྱེར་མེད་པ་བཅས་ལ་གོ་དགོས། ལྷག་པར་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནད་རྟེན་འབྱུང་གི་སྟེང་དུ་འདུ་བར་གསུངས་པ་ནི་འདིའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ལྟ་གྲུབ་ཡིནོ་༎

༦. གལ་གནད་དང་ཤུགས་རྐྱེན།

[རྩོམ་སྒྲིག]

«དམ་ཆོས་དགོངས་པ་གཅིག་པའི་རྩ་ཚིག་རྡོ་རྗེའི་གསུང་»ནི་འབྲི་གུང་བཀའ་བརྒྱུད་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་སྲོག་ཤིང་ལྟ་བུ་ཡིན། འདིས་བོད་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་སོ་སོའི་བར་གྱི་ལྟ་གྲུབ་ཀྱི་རྩོད་པ་མང་པོ་ཞིག་བཀའ་དང་དགོངས་པ་གཅིག་ཏུ་བསྒྲུབ་པའི་ལམ་ནས་ཞི་བར་བྱས་ཡོད། གཞུང་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་ཉམས་ལེན་པ་རྣམས་ཀྱིས་རིམ་པ་མི་འདྲ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཕན་ཚུན་འགལ་འདུ་མེད་པར་ཉམས་སུ་ལེན་ཐུབ་པའི་ལག་ལེན་གྱི་གནད་གསལ་པོ་རྟོགས་ཐུབ་པ་ཡིནོ་༎

༧. ཟུར་ལྟའི་ནང་དོན།

[རྩོམ་སྒྲིག]
  • འབྲི་གུང་འཇིག་རྟེན་གསུམ་མགོན།
  • འབྲི་གུང་བཀའ་བརྒྱུད།
  • སྡོམ་པ་གསུམ།
  • ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ།

༨. རྩ་འགྲེལ།

[རྩོམ་སྒྲིག]

«དམ་ཆོས་དགོངས་པ་གཅིག་པའི་རྩ་ཚིག་རྡོ་རྗེའི་གསུང་»འདི་ནི་རྩ་བའི་གཞུང་ (རྩ་ཚིག་) ཡིན། འདི་ལ་འགྲེལ་བ་མང་དུ་ཡོད་པའི་ནང་ནས་གཙོ་བོ་ནི། སྤྱན་སྔ་ཤེས་རབ་འབྱུང་གནས་རང་ཉིད་ཀྱིས་མཛད་པའི་«དགོངས་པ་གཅིག་པའི་འགྲེལ་ཆེན་»དང་། ཀུན་མཁྱེན་རིག་འཛིན་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པས་མཛད་པའི་འགྲེལ་པ་སོགས་ཡོད་དོ།།

༩. དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ།

[རྩོམ་སྒྲིག]

༡. ནང་ཁུལ་གྱི་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ།

[རྩོམ་སྒྲིག]
  • ཝི་ཀི་མ་ཡིག: དམ་ཆོས་དགོངས་པ་གཅིག་པའི་རྩ་ཚིག་རྡོ་རྗེའི་གསུང།

༢. ཕྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ།

[རྩོམ་སྒྲིག]