Jump to content

དབང་དོན་

ཡོང་ཁུངས་Wikipedia

དབང་དོན་ནི་དབང་པོ་དང་དོན་གཉིས་ཀྱི་བསྡུས་མིང་སྟེ། དབང་པོ་ལྔ་པོ་མིག་གི་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་དང་། དེ་དག་གི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་དོན་ལྔ་པོ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་འབྲེལ་བ་ལ་བརྗོད་པ་ཡིན། སྤྱིར་དབང་པོ་ནི་རང་རང་གི་ཡུལ་ལ་འཇུག་པའི་ནུས་པ་དང་ལྡན་པའི་གཟུགས་ཅན་པའི་དབང་རྟེན་ལ་བྱ་ལ། དོན་ནི་དེ་དག་གི་གཟུང་བྱའི་ཡུལ་རྣམས་ལ་བྱའོ། །

དབང་དོན་གྱི་མཚན་ཉིད།

[རྩོམ་སྒྲིག]

"ཡུལ་དང་དབང་པོ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གསུམ་པོ་དག་འདུས་པ་ནི་རེག་པ་ཡིན་ཏེ།"[] ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། དབང་དོན་ནི་རྣམ་ཤེས་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་རུ་གྱུར་པའི་དབང་པོ་དང་ཡུལ་གཉིས་ཀྱི་ཚོགས་པ་ལ་བྱ་སྟེ། འདི་གཉིས་ཚོགས་པ་ལས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །

དབང་དོན་ཕྲད་པའི་རྣམ་གཞག

[རྩོམ་སྒྲིག]

དབང་དོན་ཕྲད་ཚུལ་ལ་དཔྱད་པ། "གལ་ཏེ་མིག་སོགས་དབང་པོ་དང་གཟུགས་སོགས་དོན་རྣམས་བར་དང་བཅས་པ་ཡིན་ན་དེ་དག་གང་དུ་ཕྲད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཤར་ནུབ་ཀྱི་རི་བཞིན་ནོ། །བར་དུ་ཆོད་པའི་ཆ་གང་ཡང་མེད་ན་གཅིག་ཉིད་དུ་འགྱུར་བས་དེ་དག་གང་ཞིག་གང་དང་ཕྲད་པར་འགྱུར་ཏེ།"[] ཞེས་གསུངས། འདིས་དབང་པོ་དང་དོན་གཉིས་བར་དང་བཅས་པ་ཡིན་ན་ཕྲད་པ་མི་སྲིད་ལ། བར་མེད་ན་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བས་ཕྲད་བྱ་ཕྲད་བྱེད་གཉིས་སུ་མེད་པར་བསྟན་ནོ། །

རྡུལ་ཕྲན་ལ་ཕྲད་པ་དགག་པ། "རྡུལ་ཕྲན་ལ་ཕྲད་པ་དགག་པར་བྱ་སྟེ་གལ་ཏེ་དབང་དོན་གཉིས་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཕྲད་ན་རྡུལ་དེ་གཉིས་ལ་བར་ཡོད་དམ་མེད། བར་བཅས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་རྡུལ་དེ་དག་གང་དུ་ཕྲད་པར་འགྱུར་ཏེ་མ་ཕྲད་པར་ཐལ་ བར་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར།"[] ཞེས་གསུངས། རྡུལ་ཕྲན་ཆ་མེད་པ་རྣམས་བར་དང་བཅས་ན་ཕྲད་པ་མི་སྲིད་ལ། བར་མེད་ན་གོ་ས་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་པས་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བར་བསྟན་ནོ། །

དབང་དོན་གྱི་དབྱེ་བ།

[རྩོམ་སྒྲིག]

དབང་པོ་ལྔ་དང་དོན་ལྔ། དབང་པོ་ལྔ་ནི་མིག་གི་དབང་པོ། རྣ་བའི་དབང་པོ། སྣའི་དབང་པོ། ལྕེའི་དབང་པོ། ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་རྣམས་སོ། །དོན་ལྔ་ནི་གཟུགས། སྒྲ། དྲི། རོ། རེག་བྱ་རྣམས་ཏེ། "མཐོང་བའམ་རེག་པའི་བར་ཡུལ་ལྔ་པོ་དེ་ཡང་སྣང་ཡང་མི་བདེན།"[] ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །

དབང་དོན་གྱི་འབྲེལ་བ། དབང་པོ་སོ་སོ་རང་རང་གི་ཡུལ་ལ་དམིགས་པ་སྟེ། མིག་གི་དབང་པོས་གཟུགས་ལ་དམིགས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །འདི་དག་ཚོགས་པ་ལས་རྣམ་ཤེས་སྐྱེ་བར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་དབང་དོན་གཉིས་ཕྲད་པ་ལས་རེག་པ་འབྱུང་ལ། རེག་པ་ལས་ཚོར་བ་འབྱུང་བར་འདོད་དོ། །

གྲུབ་མཐའི་ལུགས་ལ་དབང་དོན་གྱི་རྣམ་གཞག

[རྩོམ་སྒྲིག]

དབུ་མ་པའི་ལུགས། "འཆད་འགྱུར་ལྟར་དབང་དོན་ཕྲད་དང་མ་ཕྲད་བརྟག་པ་ལ་སོགས་པས་འགོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །"[]ཞེས་དབང་པོ་དང་དོན་ཕྲད་མ་ཕྲད་ཀྱི་རྣམ་གཞག་བརྟག་དཔྱད་བྱས་ཏེ་དགག་པར་གསུངས།དེ་ཡང་"གཟུགས་སོགས་མངོན་སུམ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་ཅིང་ཡོད་དེ་ཞེས་པ་འདི་དག་ཀྱང་ནི་མ་བརྟགས་པར་འཇིག་རྟེན་ན་ཡོངས་སུ་གྲགས་པས་ཏེ་གྲགས་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི་བརྟགས་ཤིང་དཔྱད་ན་ཚད་མས་དེ་ལྟར་གྲུབ་པ་མིན་ཏེ།"[] ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་དབང་དོན་རྣམས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དུ་གྲགས་པ་ཙམ་ལས་དོན་དམ་པར་གྲུབ་པ་མིན་པར་བཞེད།
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་དང་འབྲེལ་བ། མདོ་རྒྱུན་ལས། "རྒྱལ་སྲས་སྤྱོད་ཚེ་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟ་བུར། །དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་སྣ་ཚོགས་འཇུག་འགྱུར་བ། །དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་རིགས་ཤིང་མཐུན་ཚིག་གིས། །སེམས་ཅན་ཕན་ཕྱིར་དེ་མངོན་འདུ་བྱེད་དོ། །"ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་སྣ་ཚོགས་ལ་འཇུག་པའི་ཚེ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་པར་གསུངས།

རྩོད་སྤོང་།

[རྩོམ་སྒྲིག]

དབང་དོན་ཕྲད་པ་ཡོད་མེད་ཀྱི་རྩོད་པ། གལ་ཏེ་དབང་དོན་གཉིས་ཕྲད་པ་མེད་ན་རྣམ་ཤེས་ཇི་ལྟར་སྐྱེ་ཞེ་ན། དེའི་ལན་དུ། "རྣམ་ཤེས་ལ་ནི་ཆོས་ཅན། ཕྲད་པ་འཐད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་ཐལ། ལུས་ཏེ་གཟུགས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །"[]ཞེས་གསུངས། རྣམ་ཤེས་ནི་གཟུགས་མེད་པས་གཟུགས་ཅན་གྱི་ཕྲད་པ་ལྟ་བུ་མེད་ཀྱང་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །

ཚོགས་པ་བདེན་པར་ཡོད་མེད་ཀྱི་རྩོད་པ། "དེ་ལ་གཟུགས་ཅན་གྱི་ཕྲད་པ་མེད་ཀྱང་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པ་ལ་ཚོགས་པ་ཙམ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། མི་རིགས་ཏེ། ཚོགས་པའང་བདེན་པའི་དངོས་པོར་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་སྔར་རྒྱུད་དང་ཚོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཞེས་པར་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་བཞིན་ནོ། །"[]ཞེས་གསུངས། ཚོགས་པ་ཡང་རང་གི་ཆ་ཤས་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་མེད་དོ། །
དབང་དོན་ཕྲད་པའི་རྣམ་གཞག དབང་དོན་ཕྲད་ཚུལ་ལ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། "འདིར་ཡང་དབང་དོན་བར་དང་བཅས་པར་འགྱུར་བའམ། དེ་བར་མེད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན།"[] བར་དང་བཅས་ན་ཕྲད་པ་མི་སྲིད་ལ། བར་མེད་ན་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་པས་ཕྲད་པ་མི་འཐད་པར་བསྟན།

དབང་དོན་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་དགག་པ། "དབང་དོན་ཕྲད་པ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་དགག །"[༡༠]ཅེས་ས་བཅད་བཏབ་སྟེ། དབང་དོན་གཉིས་ཕྲད་པ་བདེན་པར་གྲུབ་པ་རིགས་པས་དགག་པའི་ཚུལ་རྒྱས་པར་གསུངས་ཡོད།

བསྡུས་དོན།

[རྩོམ་སྒྲིག]

དབང་དོན་ནི་དབང་པོ་ལྔ་དང་དོན་ལྔའི་འབྲེལ་བ་ལ་བརྗོད་པའི་ཐ་སྙད་ཅིག་ཡིན། དབུ་མ་པའི་གཞུང་རྣམས་སུ་དབང་དོན་གཉིས་ཀྱི་ཕྲད་པའི་རྣམ་གཞག་ལ་དཔྱད་པ་མང་དུ་མཛད་དེ། དབང་དོན་གཉིས་བར་དང་བཅས་ན་ཕྲད་པ་མི་སྲིད་ལ། བར་མེད་ན་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བས་ཕྲད་བྱ་ཕྲད་བྱེད་ཀྱི་ཐ་དད་མེད་པར་བསྟན། དེ་ལྟར་དབང་དོན་གཉིས་ཀྱི་ཕྲད་པ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་བཀག་ནས། ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཙམ་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །

ལུང་ཁུངས།

[རྩོམ་སྒྲིག]
  1. ཤེས་རབ་འབྱུང་གནས་བློ་གྲོས། སྤྱོད་འཇུག་གི་དཀའ་འགྲེལ། ཤིང་དཔར། ཤོགསངོས་༤༢༠
  2. རྒྱལ་སྲས་ཐོགས་མེད་བཟང་པོ། སྤྱོད་འཇུག་གི་འགྲེལ་པ་ལེགས་བཤད་རྒྱ་མཚོ། ཤིང་དཔར། ཤོག་ངོས་ ༢༠༩
  3. རྒྱལ་ཚབ་དར་མ་རིན་ཆེན། སྤྱོད་འཇུག་གི་རྣམ་བཤད་རྒྱལ་སྲས་འཇུག་ངོགས། ཤིང་དཔར། ཤོག་ངོས་༣༠༦
  4. རྒྱལ་སྲས་ཐོགས་མེད་བཟང་པོ། སྤྱོད་འཇུག་གི་འགྲེལ་པ་ལེགས་བཤད་རྒྱ་མཚོ། ཤིང་དཔར། ཤོག་ངོས་ ༢༡༠
  5. མཁན་པོ་ཀུན་དཔལ། སྤྱོད་འཇུག་གི་ཚིག་འགྲེལ་འཇམ་དབྱངས་བླ་མའི་ཞལ་ལུང་། ཤིང་དཔར། ཤོག་ངོས་༥༣༡
  6. མཁན་པོ་ཀུན་དཔལ། སྤྱོད་འཇུག་གི་ཚིག་འགྲེལ་འཇམ་དབྱངས་བླ་མའི་ཞལ་ལུང་། ཤིང་དཔར། ཤོག་ངོས་༥༣༡
  7. རྒྱལ་སྲས་ཐོགས་མེད་བཟང་པོ། སྤྱོད་འཇུག་གི་འགྲེལ་པ་ལེགས་བཤད་རྒྱ་མཚོ། ཤིང་དཔར། ཤོག་ངོས་༢༡༠
  8. རྒྱལ་སྲས་ཐོགས་མེད་བཟང་པོ། སྤྱོད་འཇུག་གི་འགྲེལ་པ་ལེགས་བཤད་རྒྱ་མཚོ། ཤིང་དཔར། ཤོག་ངོས་ ༢༡༠
  9. ཤེས་རབ་འབྱུང་གནས་བློ་གྲོས། སྤྱོད་འཇུག་གི་དཀའ་འགྲེལ། ཤིང་དཔར། ཤོགསངོས་༤༢༠
  10. རྒྱལ་ཚབ་དར་མ་རིན་ཆེན། སྤྱོད་འཇུག་གི་རྣམ་བཤད་རྒྱལ་སྲས་འཇུག་ངོགས། ཤིང་དཔར། ཤོག་ངོས་༣༠༦