དགྱེས་

དགྱེས་ཞེས་པ་ནི་སེམས་ཀྱི་དགའ་བ་དང་མཉེས་པའི་ཚོར་བ་ཞིག་ལ་ཟེར། སྤྱིར་བཏང་བློ་གཏད་དང་ཡིད་ཆེས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་དགའ་ཚོར་ལ་གོ་ཞིང་། དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐབས་སུ་རྒྱལ་བ་སྲས་བཅས་ཀྱི་ཐུགས་དགྱེས་པའི་ཚུལ་ལ་སྤྱོད་བཞིན་ཡོད།

ནང་དོན།

སེམས་ཅན་གྱི་བདེ་སྐྱིད་ལ་བརྟེན་པའི་དགྱེས་པ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལུས་སེམས་ལ་བདེ་སྐྱིད་དང་དགའ་ཚོར་སྐྱེས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་དགྱེས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། "སེམས་ཅན་གང་དག་གི་ལུས་སེམས་ལ་བདེ་དགའ་འབྱུང་བས་ཐུབ་པའི་དབང་པོ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཐུགས་དགྱེས་པར་འགྱུར་"ཞེས་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཞིག་གི་ལུས་དང་སེམས་གཉིས་ཀར་བདེ་བ་དང་སྐྱིད་པ་བྱུང་ན། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་ལ་དགའ་བ་སྐྱེ་བ་ལ་ཟེར། སེམས་ཅན་ལ་གནོད་པས་དགྱེས་པ་མི་འབྱུང་བ། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་གནོད་པ་དང་འཚེ་བ་བྱས་ན་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་དགྱེས་པའི་ཐབས་མེད་དེ། "སེམས་ཅན་ལ་གནོད་པ་བྱས་ན་ཡང་ཐུགས་རྗེ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཐུགས་དགྱེས་པ་སྐྱེད་པའི་ཐབས་སམ་རྒྱུ་མེད་དོ། །"ཞེས་པ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་གནོད་པ་དང་ཟིན་པ་བྱས་ན། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་ལ་དགའ་ཚོར་སླེབས་ཐབས་ཀྱི་རྒྱུ་རྐྱེན་གང་ཡང་མེད་པ་ལ་ཟེར།

སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐུགས་དགྱེས་པའི་ཚུལ།

སངས་རྒྱས་ལ་ཆགས་སྡང་མེད་པ། "སངས་རྒྱས་ལ་དེ་ལྟ་བུའི་མཉེས་མི་མཉེས་གཏན་ནས་མི་མངའ་ཡང་གདུལ་བྱའི་སྣང་ངོར་དེ་ལྟར་སྣང་བ་ཙམ་ལ་སྐྱོན་མེད་"ཞེས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་རང་ཉིད་ལ་དངོས་སུ་མཉེས་པ་དང་མི་མཉེས་པའི་ཚོར་བ་མེད་མོད། སེམས་ཅན་དུལ་བར་བྱ་བ་ཁོ་ཚོར་ཕན་ཐོགས་ཆེད་དུ་དགྱེས་མི་དགྱེས་ཀྱི་རྣམ་པ་སྟོན་པ་ལ་སྐྱོན་མེད་པ་ལ་ཟེར། སངས་རྒྱས་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་གནས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པས་མཉེས་པ་དང་མ་མཉེས་པ་མེད་མོད། གདུལ་བྱའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ལ་དགྱེས་མི་དགྱེས་ཀྱི་རྣམ་པ་སྟོན་པ་ཡིན། ཞེས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གདོང་བ་ཆོས་སྐུ་ལ་ནི་ཆགས་སྡང་གི་སེམས་འདི་དག་ཚུར་ཡང་མེད། འོན་ཀྱང་སེམས་ཅན་དུལ་བར་བྱ་དགོས་པའི་ཕྱིར་སྤྲུལ་སྐུ་དང་ལོངས་སྐུའི་ངང་ནས་དགྱེས་མི་དགྱེས་ཀྱི་རྣམ་པ་སྟོན་པ་ལ་ཟེར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དགྱེས་པ། "བྱང་སེམས་ལ་དགྱེས་མི་དགྱེས་དངོས་སུ་འབྱུང་ངོ་"ཞེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ལ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་ན་དངོས་སུ་ཐུགས་ལ་སྐྱོ་བ་དང་མི་མཉེས་པ་སྐྱེ་བ་ལ་ཟེར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ནི་སེམས་ཅན་ལ་གནོད་པ་བྱུང་ན་ཤིན་དུ་མི་མཉེས་པས་མྱ་ངན་དུ་མཛད། ཞེས་པ་ནི་བྱང་སེམས་རྣམས་ལ་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་གནོད་བྱུང་བ་ལ་དངོས་སུ་མྱ་ངན་དང་དགའ་སྐྱོད་ཀྱི་ཚོར་བ་འབྱུང་བ་ལ་ཟེར།

སེམས་ཅན་ལ་ཕན་གནོད་བྱས་པའི་འབྲས་བུ།

ཕན་པ་བྱས་པའི་འབྲས་བུ། "གང་ཞིག་བདེ་བས་ཐུབ་པ་རྣམས་ཀྱི་བཞེད་པ་གྲུབ་པས་དགྱེས་པར་འགྱུར་ཞིང་། གང་ལ་གནོད་པ་བྱས་ན་མི་དགྱེས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་ཡུལ་དེ་དག་དགའ་བས་ཐུབ་རྣམས་ཀུན་དགྱེས།" ཞེས་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཞིག་ལ་བདེ་བ་དང་སྐྱིད་པ་བསྐྱེད་ཚེ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་བཞེད་པ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བས་དགྱེས་པ་སྐྱེ། གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་ལ་གནོད་པ་བྱས་ན། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་ལ་མི་དགྱེས་པ་འབྱུང་བ་ལ་ཟེར། "དེ་དག་ལ་གནོད་པ་བྱས་ན་བཞེད་པའི་གེགས་བྱས་པས་ཐུབ་པ་ལ་གནོད་པ་བྱས་པར་འགྱུར་རོ། །"ཞེས་པ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་དེ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་འདོད་པ་དང་ལྡོག་པའི་བར་ཆད་ཅིག་བྱས་པ་ཡིན་པས། དངོས་སུ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་གནོད་པ་བྱས་པ་དང་མཚུངས་པ་ལ་ཟེར། གཞན་ཡང་"སེམས་ཅན་དེ་ལ་གནོད་པ་བྱས་ན་ཐུབ་པ་ལ་གནོད་པ་བྱས་པར་འགྱུར་རོ། །"ཞེས་པས་ཀྱང་དོན་དེ་ཉིད་བསྟན་ཡོད།

སེམས་ཅན་གྱི་ངོ་བོ།

སེམས་ཅན་གྱི་གནས་ཚད། "འཇིག་རྟེན་པའི་འགྲོ་བ་མང་པོའི་ལུས་ཀྱི་དམའ་ཤོས་རྡོག་པའམ་རྐང་པས་བདག་གི་ལུས་ཀྱི་མཐོ་ཤོས་སྤྱི་བོར་བརྡུང་བརྡེག་བྱས་ཏེ་འཚོག་གམ་འགུམ་པ་སྟེ་གསོད་པར་བྱེད་ཀྱང་རུང་། དེ་རྣམས་ལ་ཁྲོ་ཞིང་གནོད་ལན་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་འགྲན་མི་བསྡོ་བའམ་དོ་མི་བསྔོ་བར་གུས་པ་བསྐྱེད་དེ་དགའ་བས་དང་དུ་བླང་བར་བགྱི་ཞེས་པ་ནི་སེམས་ཅན་གང་རུང་ཞིག་གིས་ཤ་ལག་པའི་དམའ་ཤོས་རྐང་མཐིལ་གྱིས་ང་རང་གི་སྤྱི་བོར་མནན་ནས་འདེབས་པའམ་གསོད་པར་བྱས་ཀྱང་རུང་། དེ་ལ་ཁྲོ་བ་སྐྱེད་པའམ་ལན་འདེབས་མི་བྱེད་པར། གུས་པ་དང་བཟོད་པ་སྐྱེད་དེ་དགའ་མོས་དང་དུ་བླང་བར་དམ་བཅས་པ་ལ་ཟེར། "སེམས་ཅན་འདི་དག་ཀྱང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །"ཞེས་པས་གདུལ་བྱའི་སྣང་ངོར་སེམས་ཅན་དུ་སྣང་མོད། དོན་དམ་པར་ནི་སངས་རྒྱས་དང་གཅིག་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན། ཞེས་པ་ནི་ད་ལྟ་ང་ཚོར་སེམས་ཅན་དུ་སྣང་བ་འདི་རྣམས་ནི། རང་ཅག་མ་དག་པའི་སྣང་ཚུལ་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་ཅན་དུ་སྣང་བ་ཡིན་གྱི། ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ནི་སངས་རྒྱས་དང་གཞི་གཅིག་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་ལ་ཟེར།

བསྡུས་དོན།

དགྱེས་ཞེས་པ་ནི་སེམས་ཀྱི་མཉེས་པ་དང་དགའ་བའི་རྣམ་པ་ལ་ཟེར་ཞིང་། དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐབས་སུ་རྒྱལ་བ་སྲས་བཅས་ཀྱི་ཐུགས་དགྱེས་པ་ཞེས་པ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བདེ་སྐྱིད་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་བའི་དགའ་ཚོར་ལ་ཟེར། ཞེས་པ་ནི་དགྱེས་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་ནི་སེམས་ཤིན་ཏུ་དགའ་བ་དང་མཉེས་པའི་ཚོར་བ་ལ་བཀོལ། ལྷག་པར་དམ་པའི་ཆོས་ནང་དུ་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་སེམས་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་དགྱེས་པ་ཞེས་པ་ནི། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བདེ་སྐྱིད་བྱུང་བ་མཐོང་ནས་སྐྱེ་བའི་དགའ་ཚོར་ལ་ཟེར། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་པ་བྱས་ན་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་དགྱེས་པ་སྐྱེད་ཅིང་། གནོད་པ་བྱས་ན་དགྱེས་པའི་ཐབས་མེད་པ་ལུས་ལ་མེ་འབར་བ་ན་ཡོན་ཏན་ལྔས་བདེ་བར་མི་འགྱུར་བའི་དཔེ་ལྟར་དུ་གསུངས། ཞེས་པ་ནི་གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་སྐྱེད་ན། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་ལ་དགའ་ཚོར་འབྱུང་། ཡིན་ན་ཡང་སེམས་ཅན་ལ་གནོད་པ་བྱས་ན། མི་ལུས་ལ་མེ་འབར་བ་ན་ཟས་གོས་ལྔ་སྣས་བདེ་བར་མི་འགྱུར་བ་ལྟར། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་དགྱེས་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་གང་ཡང་མེད་པར་གསུངས། དེ་ལྟར་སྔོན་གྱི་ཉེས་པ་བཤགས་ཤིང་ཕྱིན་ཆད་སེམས་ཅན་ལ་གནོད་པ་སྤང་སྟེ་འཇིག་རྟེན་ཀུན་གྱི་བྲན་དུ་མཆིས་པར་དམ་བཅས་པའི་སྒོ་ནས་རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་དགྱེས་པར་མཛད་པའི་ཐབས་གནད་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་སྔར་སེམས་ཅན་ལ་བྱས་པའི་ཉེས་པ་ཚང་མ་འགྱོད་སེམས་ཀྱིས་བཤགས། སེམས་ཅན་ལ་གནོད་པ་ཡོངས་སུ་སྤང་ནས་འཇིག་རྟེན་གྱི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྲན་དུ་གྱུར་པར་དམ་བཅས་པ་ནི། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་དགྱེས་པར་བྱེད་པའི་གནད་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་ཞེས་པ་ལ་ཟེར།