ང་རྒྱལ་

ང་རྒྱལ་ནི་སེམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་གལ་ཆེ་བ་ཞིག་སྟེ། རང་ཉིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་ལྷག་པར་ཞེན་ནས་སེམས་ཁེངས་པར་གྱུར་པའི་འཁྲུལ་རྟོག་གི་ཉོན་མོངས་པ་ཞིག་ཡིན། བོད་ཀྱི་ནང་བསྟན་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པའི་འགྲེལ་བཤད་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ནང་དུ་རྒྱས་པར་བཤད་ཡོད། ཐ་སྙད་འདི་ནི་ཕལ་ཆེར་རང་ལ་འཛིན་པ་དང་རང་བསྟོད་པ། གཞན་ལ་འགྲན་སེམས་བསྐྱེད་པ། རང་གི་ཡོན་ཏན་ལ་ཁེངས་པ་བཅས་ཀྱི་ཚང་ཚིང་ལ་གོ།

མཚན་ཉིད།

ཕྱི་ནང་གི་ཁྱད་ཆོས་གང་རུང་ཞིག་ལ་དམིགས་ནས་སེམས་ཁེངས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་སེམས་བྱུང་། དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ལས་སོ། །

ནང་དོན།

རང་གི་བསྒོམ་རྒྱུའི་ལྷ་དེ་རང་ཡིན་སྙམ་དུ་བསམས་ནས་སྒོམ་པ་ལ་ང་རྒྱལ་དུ་མིང་བཏགས་པ་ཡོད། ང་རྒྱལ་གྱི་འགྲེལ་བཤད་ལ། "ང་རྒྱལ་ནི་སེམས་ཁེངས་པའོ། །རྒྱགས་པ་ནི་རང་གི་ཆོས་ལ་སེམས་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྟེ། དེ་དག་དང་ལྡན་པ་ནི་དེ་དག་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པའོ། །"ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ང་རྒྱལ་ནི་སེམས་ཁེངས་པ་དང་རང་གི་འབྱོར་པ་ལ་ལྷག་པར་ཆགས་པ་གཉིས་ཀར་ཁྱབ་པ་ཡིན།

ང་རྒྱལ་ལ་རགས་རིམ་དང་ཕྲ་བའི་དབྱེ་བ་གཉིས་འཇོག་པར་བཤད། "ང་རྒྱལ་ཏེ་སེམས་ཁེངས་པ་དང་། རྒྱགས་པ་སྟེ་རང་གི་འབྱོར་པ་ལ་ལྷག་པར་ཆགས་ཤིང་དགའ་བ་དང་ལྡན་པའམ།" ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ང་རྒྱལ་ནི་སེམས་ཀྱི་ཁེངས་པ་དང་རང་གི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་ཆགས་པའི་རྣམ་པ་སྟོན།

ང་རྒྱལ་གྱི་རྣམ་གྲངས།

"ང་རྒྱལ་ཙམ་དང༌། ཆེ་བའམ་ལྷག་པའི་ང་རྒྱལ། ང་རྒྱལ་ལས་ཀྱང་ང་རྒྱལ། ཅུང་ཟད་སྙམས་པའི་ང་རྒྱལ། ལོག་པའི་ང་རྒྱལ་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་སྟེ་ང་རྒྱལ་བདུན་"ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ང་རྒྱལ་གྱི་རྣམ་པ་ཞིབ་ལ་དབྱེ་ན་བདུན་དུ་འབྱེད་ཐུབ།

དབྱེ་བ།

ང་རྒྱལ་ནི་གཙོ་ཆེ་ཤོས་གསུམ་ལ་དབྱེ་བ་ཕྱེ་ཡོད། དེ་ཡང་རང་ལས་མཐོ་བ་ལ་ཕྲག་དོག། རང་དང་མཉམ་པ་ལ་འགྲན་སེམས། རང་ལས་དམའ་བ་ལ་ང་རྒྱལ་བྱེད་པ་གསུམ་མོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན་རྣམ་པར་འགྱུར་ཅན་གྱི་ང་རྒྱལ། སྙིང་སྟོབས་ཅན་གྱི་ང་རྒྱལ། མུན་པ་ཅན་གྱི་ང་རྒྱལ་དང་གསུམ་མོ། །ཞིབ་ཏུ་བཤད་ན་ང་རྒྱལ་གྱི་དབྱེ་བ་གཙོ་བོ་གཉིས་ཡོད། དེ་ཡང་ལེགས་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ང་རྒྱལ་དང་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ང་རྒྱལ་ལོ། །

ལེགས་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ང་རྒྱལ། "གང་ཞིག་ང་རྒྱལ་ཅན་ཡིན་ཞེ་ན། ཉོན་མོངས་པའི་དགྲ་ལས་རྒྱལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གཉེན་པོའི་ང་རྒྱལ་འཆང་བ་དེ་ནི་གཉེན་པོའི་སྟོབས་ཆེ་བས་ང་རྒྱལ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དགྲ་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བས་དཔའ་བོ་ཡང་དེ་ཉིད་ཡིན་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་ན།" ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། གཉེན་པོའི་ང་རྒྱལ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་དགྲ་ལས་རྒྱལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡིན། "དེ་ལྟར་དམ་བཅས་པ་དེ་མཐར་ཕྱིན་པར་འདོད་པས་ང་རྒྱལ་རྣམ་པ་གསུམ་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ལ། གཞན་དོན་དུ་དགེ་བ་ལ་སྤྲོ་བས་འཇུག་པ་ལས་ཀྱི་ང་རྒྱལ་དང་། སྤང་བྱ་ཉོན་མོངས་གཞོམ་པར་འདོད་པ་ཉོན་མོངས་པའི་ང་རྒྱལ་དང༌། གཞན་གྱི་བྱ་བ་སྒྲུབ་པ་དང་སྤང་བྱ་ཉོན་མོངས་གཞོམ་པ་སོགས་བདག་གིས་ནུས་སོ་སྙམ་པ་ནུས་པའི་ང་རྒྱལ་སྟེ་གསུམ་པོ་དག་ལ་ཞུམ་པ་མེད་པར་སྙིང་སྟོབས་བསྐྱེད་ནས་ང་རྒྱལ་བརྟན་པོ་བྱའོ། །"ཞེས་གསུངས་སོ། །

ལས་ཀྱི་ང་རྒྱལ། "སེམས་ཅན་གྱི་བྱ་བ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པར་རང་གིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པས་དབང་མེད་པར་གྱུར་པའི་འཇིག་རྟེན་པ་འདིས་རང་དོན་ཡང་སྒྲུབ་པར་མི་ནུས་པས། འགྲོ་བས་བདག་ལྟར་གཞན་དོན་དུ་དགེ་བ་ལ་བརྩོན་པར་མི་ནུས་ཏེ། དེ་དག་ལ་ལྟོས་ཀྱང་ཕན་པ་མེད་པ་དེ་བས་བདག་གིས་གཞན་དོན་གྱི་བྱ་བ་འདི་ཐམས་ཅད་བྱའོ་སྙམ་པའོ། །"ཞེས་འགྲེལ་བཤད་གནང་བ་ལྟར། དགེ་བའི་ལས་ལ་རང་ཉིད་ཀྱི་འབད་པ་ལ་ཡིད་ཆེས་པའི་འབྱུང་ཁུངས་གསལ་པོར་སྟོན།

ནུས་པའི་ང་རྒྱལ། "གཉེན་པོའི་སྟོབས་བསྐྱེད་པའི་ང་རྒྱལ་དང་སྦྱོར་བས་རྩོལ་བ་བསྐྱེད་པས་ནི་སྤང་བྱ་ཆེན་པོ་ཡིས་ཀྱང་ཐུབ་པར་དཀའ་བ་དེ་བས་ན། སེམས་ནི་བརྟན་པོ་ཡིས་ལྟུང་བ་རྣམས་ནི་གཞོམ་པར་བྱ་སྟེ་བདག་ནི་ལྟུང་བས་ཕམ་པར་བྱས་ན་ཁམས་གསུམ་ཐམས་ཅད་ལས་རྒྱལ་བར་འདོད་པ་ནི་བཞད་གད་ཀྱི་གནས་སུ་འགྱུར་བས་སོ། །"ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ནུས་པའི་ང་རྒྱལ་ནི་གཉེན་པོའི་སྟོབས་ལ་བརྟེན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་གཞོམ་ནུས་པའི་ཡིད་ཆེས་ལ་གོ།

ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ང་རྒྱལ་དང་དེའི་ཉེས་དམིགས། "འགྲོ་བ་གང་སེམས་ཁེངས་པའི་ང་རྒྱལ་གྱིས་བཅོམ་ཞིང་ཕུང་བ་དེ་ཉོན་མོངས་པའི་གཞན་དབང་དུ་གྱུར་པས་ང་རྒྱལ་ཆེན་པོ་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ། ང་རྒྱལ་ཅན་ནི་དགྲའི་དབང་དུ་མི་འགྲོ་བ་རིགས་པ་ལ་སེམས་ཁེངས་པའི་འགྲོ་བ་དེ་དག་ཉོན་མོངས་པའི་ང་རྒྱལ་གྱི་དགྲའི་དབང་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །"ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཉོན་མོངས་པའི་ང་རྒྱལ་ནི་དངོས་གནས་ཀྱི་ང་རྒྱལ་ཅན་མ་ཡིན། "ཉོན་མོངས་པའི་ང་རྒྱལ་གྱིས་ཁེངས་པ་ནི་ཉེས་དམིགས་འདི་དག་ཡོད་སྟེ། ངན་འགྲོར་ང་རྒྱལ་གྱིས་ཁྲིད་ཅིང་མིར་སྐྱེས་ན་ཡང་ཡིད་བདེ་བ་སོགས་མིའི་དགའ་སྟོན་བཅོམ་པ་དང་ཟས་མེད་པར་སློང་མོས་འཚོ་བ་དང༌། གཞན་གྱི་དབང་དུ་གྱུར་པས་གཞན་གྱི་ཟས་ཟ་བའི་བྲན་དང་ནི་ཤེས་པ་གླེན་པ་དང༌། གཟུགས་མི་སྡུག་ཅིང་ཉམ་ཆུང་བ་དང་རང་གིས་དངོས་སུ་གནོད་པ་མ་བྱས་ཀྱང་གཞན་གྱིས་ལུས་ངག་གིས་ཐམས་ཅད་དུ་ནི་བརྙས་པར་འགྱུར་བས་"ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཉོན་མོངས་པའི་ང་རྒྱལ་གྱི་ཉེས་དམིགས་གསལ་པོར་བསྟན།

བདག་གཞན་བརྗེས་ནས་ང་རྒྱལ་བསྒོམ་ཚུལ།

སྤྱོད་འཇུག་གི་ནང་དུ་རང་ལས་དམའ་བ། མཉམ་པ། མཐོ་བ་གསུམ་ལ་ཕན་ཚུན་བརྗེས་ནས་བསྒོམ་པའི་ཉོན་མོངས་པ་གསུམ་གྱི་གཉེན་པོར་ང་རྒྱལ་བསྒོམ་པའི་རིམ་པ་རྒྱས་པར་བཤད་ཡོད།

ཕྲག་དོག་གི་གཉེན་པོར་ང་རྒྱལ་བསྒོམ་པ། "ཡོན་ཏན་ཡོད་མེད་ཀྱི་མཆོག་དམན་དེ་ཡང་ཕན་ཚུན་ལྟོས་ནས་བཞག་པ་ཡིན་པས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་མ་ངེས་ཏེ་དམན་པ་བདག་འདྲ་ཀུན་ཀྱང་ལྟོས་ས་ལ་ལྟོས་ན་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ།" ཞེས་འགྲེལ་བཤད་གནང་བ་ལྟར། ཡོན་ཏན་དང་སྐྱོན་ནི་ལྟོས་གྲུབ་ཡིན་པས་དམན་པ་དག་ལའང་ཡོན་ཏན་ཡོད་པར་རྟོགས་དགོས་པ་ཡིན།

འགྲན་སེམས་ཀྱི་གཉེན་པོར་ང་རྒྱལ་བསྒོམ་པ། "རང་ལས་མཐོ་བར་གྱུར་པ་རྣམས་ལ་ཕྲག་དོག་གིས་མི་བཟོད་པ་དང་རང་དང་མཉམ་པར་གྱུར་པ་རྣམས་དང་ཕན་ཚུན་འགྲན་སེམས་ཀྱིས་རྩོད་པར་འགྱུར་བ་དང་། རང་ལས་དམའ་བར་གྱུར་པ་རྣམས་ལ་ང་རྒྱལ་གྱིས་ཁྱད་གསོད་དང་བརྙས་བཅོས་བྱེད་པ་"ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། སེམས་ཅན་གསུམ་ལ་བདག་གཞན་བརྗེས་ནས་སྤོང་བྱའི་ཉོན་མོངས་པ་གསུམ་གྱི་གཉེན་པོ་ལ་གོ།

ང་རྒྱལ་གྱི་རྒྱུ།

"འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡི་ཞེས་རྒྱུར་གྱུར་པའི་བདག་ཏུ་འཛིན་པའམ་ངའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་ནི་བདག་ཡོད་ཏུ་བཟུང་བའི་རྨོངས་པས་འཕེལ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེས་ན་བདག་མེད་པ་ལ་ཡོད་པར་རྨོངས་པ་དེ་ནི་བཟློག་པར་བྱ་སྟེ། རྨོངས་པ་དེ་མེད་ན་བདག་ཏུ་མི་འཛིན་ལ། བདག་འཛིན་དེ་མེད་ན་འཁོར་བར་འཁོར་ཞིང་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །"ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ང་རྒྱལ་གྱི་རྒྱུ་ནི་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་རྨོངས་པ་ལ་ཡིན།

བདག་ཏུ་འཛིན་པ་སྤོང་བའི་ཐབས།

"བདག་མེད་སྒོམ་པ་ནི་དེའི་གཉེན་པོ་མཆོག་ཡིན་པས་སོ། །"ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། བདག་མེད་སྒོམ་པ་ནི་ང་རྒྱལ་སྤོང་བའི་གཉེན་པོ་མཆོག་ཡིན་ནོ། །

བསྡུས་དོན།

ང་རྒྱལ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་རྟག་ཏུ་མཚམས་སྦྱོར་བྱེད་མཁན་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་ཞིག་ཡིན། དེ་ལ་ལེགས་པའི་ཕྱོགས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱོགས་གཉིས་ཡོད་ལ། ཉོན་མོངས་པའི་ང་རྒྱལ་ནི་ཀུན་དུ་སྤང་དགོས་ཤིང་། ལེགས་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ང་རྒྱལ་ནི་ཉོན་མོངས་སུབ་པར་ཕན་ཐོགས་ཡོད། བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་ང་རྒྱལ་གྱི་རྩ་བ་སྤོང་བར་བྱ་བ་ལ་བདག་མེད་པའི་ལྟ་བ་རྟོགས་པ་ལས་འཕྲོས་པའི་སྒོམ་པ་གལ་ཆེ་ཤོས་ཡིན་པར་གསུངས་སོ། །