གསང་བ་འདུས་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་འགྲེལ་པ་

༄༅། །«གསང་བ་འདུས་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་འགྲེལ་པ» ཞེས་པ་འདི་ནི་དཔལ་གསང་བ་འདུས་པའི་རྩ་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་དགོངས་པ་འགྲེལ་བར་བྱེད་པའི་གཞུང་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན། གཞུང་འདི་ནི་རྒྱ་གར་གྱི་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་དཔལ་ལྡན་ཟླ་བ་གྲགས་པས་མཛད་པ་ཡིན་ལ། བརྗོད་བྱ་གཙོ་བོ་ནི་བླ་ན་མེད་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ «གསང་བ་འདུས་པ» ཡི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་སྟེ། སྨིན་བྱེད་ཀྱི་དབང་བཞི་དང་། གྲོལ་བྱེད་ཀྱི་ལམ་བསྐྱེད་རྫོགས་གཉིས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་གྱི་རིམ་པ་རྣམས་རྒྱས་པར་བསྟན་ཡོད། གཞུང་འདི་ནི་གསང་སྔགས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་གཞུང་ལུགས་ལ་སློབ་གཉེར་བྱེད་མཁན་དང་། ཁྱད་པར་དུ་གསང་འདུས་འཕགས་ལུགས་ཀྱི་ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་གསུམ་ལ་ཐོས་བསམ་བྱེད་མཁན་རྣམས་ཀྱིས་ངེས་པར་དུ་ཤེས་དགོས་པའི་མན་ངག་གི་གཏེར་མཛོད་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན། འདིས་གསང་སྔགས་ཀྱི་ལམ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐུ་གསུམ་གྱི་གོ་འཕང་སྒྲུབ་ཚུལ་དང་། དབང་བཞིའི་ངོ་བོ་དང་དབྱེ་བ། རིམ་གཉིས་ཀྱི་སྒོམ་སྒྲུབ་བྱ་ཚུལ་བཅས་ཞིབ་ཕྲ་གསལ་བར་བྱེད་དོ།།

༡. མཚན་དོན།

མཚན་བྱང།

• རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ས་མཱ་ཛཿཨ་བྷི་ས་མ་ཡ་ཨཱ་ལངྐ་ར་བྲྀཏྟི། (Samāja-abhisamaya-alaṃkāra-vṛtti)
• བོད་སྐད་དུ། «གསང་བ་འདུས་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་འགྲེལ་པ»།

མཚན་བྱང་གི་གོ་དོན།

• ས་མཱ་ཛཿ (Samāja) ཞེས་པ་ནི་ "གསང་བ་འདུས་པ" སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་གསང་བ་རྣམས་གཅིག་ཏུ་འདུས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་འདི་ཉིད་ལ་གོ།
• ཨ་བྷི་ས་མ་ཡ་ (Abhisamaya) ཞེས་པ་ནི་ "མངོན་པར་རྟོགས་པ" སྟེ། ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རིམ་པ་རྣམས་མངོན་སུམ་དུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་དོན་ནོ།།
• ཨཱ་ལངྐ་ར་ (Alaṃkāra) ཞེས་པ་ནི་ "རྒྱན" ཏེ། བརྗོད་བྱའི་དོན་རྣམས་གསལ་ཞིང་མཛེས་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་སམ་མན་ངག་གི་དོན།
• བྲྀཏྟི (Vṛtti) ཞེས་པ་ནི་ "འགྲེལ་པ" སྟེ། རྩ་བའི་དོན་རྣམས་དབྱེ་ཞིབ་དང་གསལ་བཤད་བྱེད་པའི་གཞུང་ལ་ཟེར། མདོར་ན། གསང་བ་འདུས་པའི་ཉམས་ལེན་གྱི་རིམ་པ་རྣམས་མཛེས་པར་བྱེད་ཅིང་གསལ་བར་བྱེད་པའི་འགྲེལ་པ་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ།།

༢. མཛད་པ་པོ་དང་བརྒྱུད་པ།

མཛད་པ་པོ།

གཞུང་འདིའི་མཛད་པ་པོ་ནི་རྒྱ་གར་གྱི་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་ ཟླ་བ་གྲགས་པ་ (Candrakīrti, དུས་རབས་བདུན་པ་ཙམ) ཡིན། ཁོང་ནི་«དབུ་མ་ཚིག་གསལ»དང་«དབུ་མ་ལ་འཇུག་པ»བརྩམས་ཏེ་དཔལ་མགོན་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་དགོངས་པ་དབུ་མ་ཐལ་འགྱུར་བའི་སྲོལ་འབྱེད་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་ཡིན་པ་མ་ཟད། གསང་སྔགས་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་གསང་བ་འདུས་པའི་རྒྱུད་འགྲེལ་གལ་ཆེན་ «སྒྲོན་མ་གསལ་བ» སོགས་མཛད་མཁན་གྱི་པཎྜི་ཏ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན། གཞུང་འདིའི་མཇུག་ཏུའང་ "མངོན་པར་རྟོགས་པའི་དོན་ནི་ཟླ་བ་གྲགས་པས་བཤད" ཅེས་དང་། "དབུ་མའི་དོན་ལ་ཐོགས་མེད་དེ་ལ་རྟག་ཏུ་ཕྱག་འཚལ་ལོ" ཞེས་སོགས་འཁོད་ཡོད་པས་སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་གྲགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཛད་པར་གསལ་ལོ།།

འགྱུར་གྱི་ལོ་རྒྱུས།

གཞུང་འདིའི་མཇུག་བྱང་དུ་ལོ་ཙཱ་བའི་མཚན་གསལ་པོར་འཁོད་མེད་ཀྱང་། བསྟན་འགྱུར་གྱི་དཀར་ཆག་ཁག་ལས་རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་ཤྲད་དྷཱ་ཀ་ར་ཝརྨ་ (Shraddhakaravarman) དང་། བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་ཆེན་པོ་རིན་ཆེན་བཟང་པོ་ (Rinchen Zangpo) སོགས་ཀྱིས་བསྒྱུར་བར་གྲགས་སོ།།

༣. རྒྱབ་ལྗོངས་དང་མཛད་དགོས།

«གསང་བ་འདུས་པ» ཡི་རྒྱུད་ནི་གསང་སྔགས་ཀྱི་རྒྱུད་སྡེ་ཀུན་གྱི་གཙོ་བོ་ཡིན་ཀྱང་། དེའི་དགོངས་པ་ཟབ་ཅིང་བརྡ་དང་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསྟན་པས། གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་བཞིན་རྟོགས་དཀའ་བ་ལ་བརྟེན་ནས། སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་གྲགས་པས་ "མུན་འདྲས་གཏིབས་ཤིང་ཡང་དག་སྒྲོན་མ་མེད། །དེ་ཡི་སྒྲོན་མ་བྱ་ཕྱིར་" ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། རྒྱུད་ཀྱི་སྦས་དོན་རྣམས་གསལ་བར་བྱེད་པ་དང་། ལམ་དང་འབྲས་བུའི་རྣམ་གཞག་མ་འདྲེས་པར་སྟོན་པའི་ཆེད་དུ་གཞུང་འདི་མཛད་པ་ཡིན་ནོ།།

༤. གཞུང་ཚད་དང་བརྗོད་དོན།

གཞུང་འདི་ནི་ལེའུ་དང་ཤློཀ་གི་གྲངས་ཀྱིས་མ་བཅད་པར། གསང་སྔགས་ཀྱི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་ཆ་ཚང་བ་ཞིག་བསྟན་ཡོད་ཅིང་། དེ་དག་གི་ས་བཅད་གཙོ་བོ་དང་དེ་དག་གི་བརྗོད་དོན་སྙིང་པོ་ནི་གཤམ་གསལ་ལྟར་ལགས་སོ།།

དང་པོ། ལམ་དང་འབྲས་བུའི་སྤྱི་དོན།

གསང་སྔགས་ཐམས་ཅད་བསྡུ་ན་ལམ་དང་འབྲས་བུ་གཉིས་སུ་འདུས་པར་བསྟན་ཏེ།

• ལམ་གྱི་ངོ་བོ། ཤེས་རབ་ (སྨིན་གྲོལ་གྱི་ལམ་ཤེས་པ) དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ (ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཕྱེ་བ་དེ་ལ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གནས་པ) གཉིས་ཡིན།
• འབྲས་བུའི་ངོ་བོ། སྐུ་གསུམ་ལ་སོགས་པའི་གོ་འཕང་མཐར་ཐུག་པ་དེ་ཡིན།

གཉིས་པ། སྨིན་པར་བྱེད་པའི་ལམ་ (དབང་བཞིའི་རྣམ་གཞག)

རྒྱུད་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ལ་ "དངོས་" དང་ "གྲོགས" གཉིས་ཡོད་པ་ལས། འདིར་སྨིན་བྱེད་དངོས་དབང་བཞིའི་རྣམ་གཞག་རྒྱས་པར་བསྟན་ཏེ།

༡. བུམ་པའི་དབང་།

• ངོ་བོ་དང་དབྱེ་བ། ངོ་བོ་ནི་ས་ཐོབ་པ་དང་དྲི་མ་འཁྲུད་པར་ནུས་པའི་ནུས་པ་དེ་ཡིན། དབྱེ་བ་ལ་ཕྱི་ (གསེར་དངུལ་སོགས་ཀྱི་བུམ་པ)། ནང་ (བདུད་རྩི་ལྔ་ལྡན)། སྦས་པ་ (ཐབས་ཤེས་ཀྱི་བུམ་པ) བཅས་གསུམ་དུ་ཕྱེ་ཡོད།
• ཡན་ལག་སུམ་ཅུ། བུམ་དབང་གི་སྐབས་སུ་ངོ་བོ་ཉིད་ནས་འབྲས་བུའི་བར་གྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱས་པར་བཤད་དེ། དབང་གི་རིམ་པ་ནི་ཕྲེང་བ། ཆུ། དབུ་རྒྱན། རྡོ་རྗེ། དྲིལ་བུ། མིང་བཅས་ཀྱི་དབང་རྣམས་རིམ་བཞིན་བསྐུར་དགོས་པར་བསྟན།
• ནུས་པ། ལུས་ཀྱི་དྲི་མ་དག་པར་བྱེད་ཅིང་། བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་སྒོམ་པ་ལ་དབང་བར་བྱེད།

༢. གསང་བའི་དབང་།

• ངོ་བོ། གསང་བའི་དབང་གི་ངོ་བོ་ནི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཡིན་ཞིང་། དེ་ནི་བསམ་གཏན་ལས་བྱུང་བའི་བྱང་སེམས་ཤིག་དགོས་པར་གསུངས།
• ཆོ་ག སློབ་དཔོན་དང་ཡུམ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་ལས་བྱུང་བའི་བྱང་སེམས་དེ་སློབ་མའི་ལྕེ་ཐོག་ཏུ་བཞག་སྟེ་མགྲིན་པ་དང་། སྙིང་ག ལྟེ་བ་གསུམ་དུ་མྱོང་བར་བྱེད་པའོ།།
• ནུས་པ། ངག་གི་དྲི་མ་དང་རྟོག་པ་སྦྱོང་བར་བྱེད་ཅིང་། རང་ལུས་རྩ་ཡི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་བརྟེན་པའི་ཟབ་མོའི་ལམ་སྒོམ་པ་ལ་དབང་བར་བྱེད།

༣. ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབང་།

• ངོ་བོ། རང་གི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་བདེ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དེ་ནི་དབང་འདིའི་ངོ་བོ་ཡིན།
• ཐབས། ཕྱག་རྒྱ་མ་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བ་སྟེ། ཤེས་རབ་མ་བསྟེན་པ་ལས་བྱུང་བའི་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་བདེ་བ་དེ་ཡེ་ཤེས་སུ་ངོ་སྤྲོད་པར་བྱེད།
• ནུས་པ། ཡིད་ཀྱི་དྲི་མ་སྦྱོང་བར་བྱེད་ཅིང་། བདེ་སྟོང་དབྱེར་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ།།

༤. དབང་བཞི་པ།

• ངོ་བོ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། གསུམ་པ་ལས་བྱུང་བའི་བདེ་བ་དེ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དང་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་དོན་དམ་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ།།
• དབྱེ་བ། རྟེན་ཅན་ (རིག་མ་དང་མ་བྲལ་བའི་དུས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས) དང་། རྟེན་མེད་ (མན་ངག་ལས་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་རྐྱང་པ) གཉིས་སུ་དབྱེ་ཡོད།
• ནུས་པ། ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་དྲི་མ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་སྦྱོང་བར་བྱེད་ཅིང་། ཟུང་འཇུག་རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་གོ་འཕང་ཐོབ་པར་བྱེད་དོ།།

གསུམ་པ། གྲོལ་བར་བྱེད་པའི་ལམ་ (རིམ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་གཞག)

སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་བྱེད་པའི་ལམ་ལ་བསྐྱེད་རིམ་དང་རྫོགས་རིམ་གཉིས་སུ་ཕྱེ་སྟེ་བསྟན་ཡོད།

༡. བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ།

• ངོ་བོ། རགས་པའི་སྐུ་ལ་དམིགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡིན།
• དབྱེ་བ། "སྦྱང་བྱ" (སྣོད་བཅུད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན) དང་། "སྦྱོང་བྱེད" (རྟེན་གཞལ་ཡས་ཁང་དང་བརྟེན་པ་ལྷའི་འཁོར་ལོ) གཉིས་སུ་ཕྱེ་ཡོད།
• དགོས་པ། ཐ་མལ་པའི་ཞེན་པ་དང་རགས་པའི་རྟོག་པ་སྦྱོང་བ་དང་། སྐྱེ་བ་བཞི་ (མངལ་སྐྱེས་སོགས) དང་མཐུན་པར་ལྷའི་སྐུར་ལྡང་བའི་ས་བོན་འཇོག་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན།
• མཚན་ཉིད། དམིགས་པ་གསལ་བ་དང་། ང་རྒྱལ་བརྟན་པ། ལྷའི་རྣམ་པ་གཞན་དུ་བསྒྱུར་ནུས་པ་བཅས་སོ།།

༢. རྫོགས་པའི་རིམ་པ།

རྫོགས་རིམ་ལ་རིམ་པ་ལྔའི་སྒོ་ནས་རྒྱས་པར་བཤད་ཡོད།

ཀ) རྡོ་རྗེ་བཟླས་པ།

• ངོ་བོ། རླུང་གི་འབྱུང་འཇུག་གནས་གསུམ་ལ་དམིགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡིན།
• དབྱེ་བ། སྟེང་གི་བཟླས་པ་ (སྣ་རྩེར་དམིགས་པ)། འོག་གི་བཟླས་པ་ (གསང་གནས་སུ་དམིགས་པ)། བར་གྱི་བཟླས་པ་ (སྙིང་གར་དམིགས་པ) བཅས་སོ།།
• ཉམས་ལེན། དབང་པོའི་སྒོ་ལྔའི་རླུང་གི་རྒྱུ་བ་བཀག་སྟེ། རླུང་རྣམས་སྔགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ (ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུཾ) རུ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས་བཟླས་པ་བྱེད་པའོ།།

ཁ) སེམས་ལ་དམིགས་པ (སེམས་དབེན)།

• ངོ་བོ། སེམས་ལ་དམིགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སམ་ཐིག་ལེ་ལ་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གཏོད་པ།
• སྣང་བ། སྣང་བ་ (དཀར་པོ)། མཆེད་པ་ (དམར་པོ)། ཐོབ་པ་ (ནག་པོ) སྟེ་སྣང་བ་གསུམ་གྱི་རིམ་པ་འཆར་ཚུལ་བསྟན་ཡོད།

ག) སྒྱུ་མ་ (སྒྱུ་ལུས)།

• ངོ་བོ། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ། སྣང་བ་ཐོབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ལས་ལྷའི་སྐུ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་ལྡང་བ།
• དཔེ། སྒྱུ་མའི་དཔེ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་དང་ལྷའི་སྐུ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ།

ང) འོད་གསལ།

• ངོ་བོ། རྟོག་པ་དང་བྲལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། གཟུང་འཛིན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བའི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་བའོ།།
• དབྱེ་བ། སློབ་པའི་འོད་གསལ་ (རྗེས་སུ་གཞིག་པ) དང་མི་སློབ་པའི་འོད་གསལ་ (གདོད་ནས་དག་པ) གཉིས་སོ།།

ཅ) ཟུང་དུ་འཇུག་པ།

• ངོ་བོ། གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་སྐུ་དང་འོད་གསལ་བའི་ཐུགས་གཉིས་ཟུང་དུ་འཇུག་པའོ།།
• དབྱེ་བ། སློབ་པའི་ཟུང་འཇུག་དང་། མི་སློབ་པའི་ (མཐར་ཐུག་གི) ཟུང་འཇུག་གོ།

བཞི་པ། གྲོགས་སྤྱོད་པ་དང་འབྲས་བུ།

• སྤྱོད་པ། ལམ་གྱི་གྲོགས་སུ་གྱུར་པའི་སྤྱོད་པ་ནི་འདོད་ཡོན་ལྔ་ལ་སྤྱོད་ཅིང་། དེ་ཡང་སྤྲོས་བཅས། སྤྲོས་མེད། ཤིན་ཏུ་སྤྲོས་མེད་བཅས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཉམས་སུ་ལེན་ཚུལ་བསྟན་ཡོད།
• འབྲས་བུ། ཐུན་མོང་གི་དངོས་གྲུབ་ (ཞི་རྒྱས་དབང་དྲག་སོགས) དང་། མཆོག་གི་དངོས་གྲུབ་ (ཟུང་འཇུག་རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་གོ་འཕང) ཐོབ་པར་བསྟན་ཏོ།།

༥. ལྟ་གྲུབ་གཙོ་བོ།

གཞུང་འདིའི་ལྟ་གྲུབ་གཙོ་བོ་ནི་ཀླུ་སྒྲུབ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་དགོངས་པ་སྟེ་ དབུ་མ་ཐལ་འགྱུར་བའི་ལྟ་བ དང་གསང་སྔགས་ཀྱི་ཐབས་མཁས་ཟུང་དུ་སྦྲེལ་བ་དེ་ཡིན། ཁྱད་པར་དུ།

• བདེ་སྟོང་དབྱེར་མེད། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་དང་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་གཉིས་ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་བསྲེས་ནས་ཉམས་སུ་ལེན་པ།
• འདོད་ཡོན་ལམ་ཁྱེར། འདོད་ཆགས་སོགས་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བ་མིན་པར་དེ་ཉིད་ཐབས་ཀྱིས་ཟིན་པའི་སྒོ་ནས་ལམ་དུ་བྱེད་པ།
• སྣང་སྟོང་ཟུང་འཇུག ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་ཀྱང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་སྣང་བའི་ལྟ་བ་གཞིར་བཞག་ཐོག ལྷའི་སྐུར་ལྡང་བའི་རིམ་པ་རྩལ་དུ་བཏོན་ཡོད།

༦. གལ་གནད་དང་ཤུགས་རྐྱེན།

«གསང་བ་འདུས་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་འགྲེལ་པ» འདི་ནི་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ཁྲོད་ཧ་ཅང་གལ་འགངས་ཆེ་བའི་གཞུང་ཞིག་ཡིན།

• འཕགས་ལུགས་ཀྱི་རྩ་བ། གསང་བ་འདུས་པའི་འགྲེལ་པ་འདི་ནི་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་དང་སློབ་དཔོན་ཨཱརྱ་དེ་ཝ། ཟླ་བ་གྲགས་པ་བཅས་ཀྱི་བཞེད་པ་གཅིག་ཏུ་དྲིལ་བའི་ "འཕགས་ལུགས" ཀྱི་ཁུངས་གཏུགས་ས་གཙོ་བོ་ཞིག་ཡིན།
• གདམས་ངག་གི་ཁུངས། རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོ་སོགས་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་དུ་མས་གསང་འདུས་ཀྱི་རྣམ་བཤད་མཛད་སྐབས་གཞུང་འདི་ལ་ཡང་ཡང་ཁུངས་གཏུགས་ཤིང་ལུང་དྲངས་ཡོད།
• ལག་ལེན་གྱི་སྟོན་མོ། དབང་བསྐུར་བའི་ཆོ་ག་དང་། བསྐྱེད་རྫོགས་ཀྱི་སྒོམ་རིམ་རྣམས་གོ་རིམ་མ་འཁྲུགས་པར་བསྟན་པས་ཉམས་ལེན་པ་རྣམས་ལ་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་ཡོད།

༧. ཟུར་ལྟའི་ནང་དོན།

• གསང་བ་འདུས་པ།
• སྒྲོན་མ་གསལ་བ། (གསང་འདུས་འགྲེལ་པ་བཞི་སྦྲགས)
• རིམ་ལྔ།
• དབུ་མ་འཇུག་པ།

༨. རྩ་འགྲེལ།

གཞུང་འདི་ནི་ འགྲེལ་པ ཡིན་ལ། རྩ་བའི་གཞུང་ནི་གསང་བ་འདུས་པའི་ «མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན» (Abhisamayālaṃkāra) ཞེས་པ་དེ་ཡིན། (འདི་ནི་ཤེར་ཕྱིན་མངོན་རྟོགས་རྒྱན་དང་མི་ནོར་བར་བྱ་དགོས།) འགྲེལ་པ་འདིས་རྩ་རྒྱུད་དང་མངོན་རྟོགས་ཀྱི་དོན་རྣམས་རྒྱས་པར་བཀྲལ་བ་ཡིན་ནོ།།

༩. དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ།

༡. ནང་ཁུལ་གྱི་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ།

• ཝི་ཀི་མ་ཡིག: གསང་བ་འདུས་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་འགྲེལ་པ།

༢. ཕྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ།

• ནང་བསྟན་དཔེ་ཚོགས་ལྟེ་གནས། (BDRC): གསང་བ་འདུས་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་འགྲེལ་པ། (MW23703_1817)