གདན་བཞིའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བཞི་པ་བཞུགས།

༄༅། །«གདན་བཞིའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བཞི་པ་»ཞེས་པ་ནི་རྒྱ་གར་གྱི་གྲུབ་ཐོབ་ཆེན་པོ་དང་མཁས་པ་སློབ་དཔོན་ཛེ་ཏཱ་རིས་མཛད་པའི་གསང་སྔགས་བླ་མེད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཤིག་ཡིན། གཞུང་འདི་ནི་རྣལ་འབྱོར་མ་རྒྱུད་ཀྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པ་«དཔལ་གདན་བཞིའི་རྒྱུད་»ཀྱི་དགོངས་དོན་གཙོ་བོ་རྣམས་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་གཞུང་ཞིག་ཡིན། འདིར་བདག་དང་གཞན། སྦྱོར་བ། གསང་བ་བཅས་ཀྱི་གདན་བཞིའི་རྣམ་གཞག་བརྒྱུད་ནས། ཕྱི་ནང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྒོམ་ཚུལ་དང་། རྩ་རླུང་ཐིག་ལེའི་ཉམས་ལེན། མཐར་ཐུག་སྟོང་ཉིད་དང་བདེ་བ་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་ཡེ་ཤེས་མངོན་དུ་བྱེད་ཚུལ་བཅས་བསྟན་ཡོད། གཞུང་འདི་ནི་ནང་པའི་གསང་སྔགས་ཀྱི་ལམ་ལ་ཞུགས་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ཀྱིས་ཐུན་མོང་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་དངོས་གྲུབ་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ལམ་ཟབ་མོ་ཞིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ལ། རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་ག་ཡ་དྷ་ར་དང་བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་འགོས་ལྷས་བཙས་ཀྱིས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་བོད་དུ་དར་བར་མཛད།

༡. མཚན་དོན།

མཚན་བྱང་།

• རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཅ་ཏུཿཔཱི་ཋ་ཏཏྟྭ་ཙ་ཏུཥྐ། (Chaturpīṭha-tattva-catuṣka)
• བོད་སྐད་དུ། «གདན་བཞིའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བཞི་པ།»

མཚན་བྱང་གི་གོ་དོན།

• གདན་བཞི། (Chaturpīṭha): འདིར་གདན་ཞེས་པ་ནི་རྟེན་ནམ་གནས་ཀྱི་དོན་ཏེ། རྒྱུད་འདིའི་ལུགས་ལ་བདག་གི་གདན། གཞན་གྱི་གདན། སྦྱོར་བའི་གདན། གསང་བའི་གདན་བཅས་བཞི་ལ་གོ་དགོས།
• དེ་ཁོ་ན་ཉིད། (Tattva): དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་སམ་ངོ་བོ་ཉིད་དེ། འཁོར་ལོ་བཞིའམ་གདན་བཞིའི་རང་བཞིན་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ལ་ཟེར།
• བཞི་པ། (Catuṣka): དོན་ཚན་བཞིའམ་ཚན་པ་བཞི་ལྡན་གྱི་བསྟན་བཅོས་ཡིན་པས་ན་དེ་ལྟར་བཏགས།

༢. མཛད་པ་པོ་དང་བརྒྱུད་པ།

མཛད་པ་པོ།

གཞུང་འདི་མཛད་པ་པོ་ནི་རྒྱ་གར་གྱི་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་ཛེ་ཏཱ་རི་ (Jitāri) ཡིན། ཁོང་ནི་དུས་རབས་བཅུ་པའི་ནང་ཙམ་དུ་བྱོན་པའི་ནང་པའི་མཁས་པ་ཆེན་པོ་ཞིག་སྟེ། དཔལ་གདན་བཞིའི་རྒྱུད་དང་འབྲེལ་བའི་གདམས་ངག་དང་བསྟན་བཅོས་མང་པོ་མཛད་མྱོང་བའི་གྲུབ་ཐོབ་ཅིག་ཡིན།

འགྱུར་གྱི་ལོ་རྒྱུས།

གཞུང་འདིའི་མཇུག་བྱང་དུ་ "རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་ག་ཡ་དྷ་ར་དང་། བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་འགོས་ལྷས་བཙས་ཀྱིས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ།།" ཞེས་འཁོད་པ་ལྟར། འདི་ནི་ཕྱི་དར་གྱི་དུས་སུ་བསྒྱུར་བའི་གསང་སྔགས་ཀྱི་གཞུང་ཞིག་ཡིན། ལོ་ཙཱ་བ་འགོས་ལྷས་བཙས་ནི་གསང་སྔགས་གསར་མའི་དུས་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་གྲགས་ཅན་ཞིག་ཡིན་ལ། ཁོང་གིས་གདན་བཞིའི་སྐོར་གྱི་གཞུང་མང་དག་ཅིག་བོད་དུ་དྲངས་ཡོད།

༣. རྒྱབ་ལྗོངས་དང་མཛད་པའི་དགོས་པ།

གཞུང་འདི་མཛད་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། «གདན་བཞིའི་རྒྱུད།» ཀྱི་དགོངས་པ་ཇི་བཞིན་དུ་རྣལ་འབྱོར་པའི་ཉམས་ལེན་གྱི་རིམ་པ་གསལ་བར་སྟོན་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན། ཁྱད་པར་དུ་ལུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བཞི་ལ་བརྟེན་ནས་ཕྱི་ནང་གི་འབྱུང་བ་དང་། རྩ་རླུང་ཐིག་ལེའི་གནད་རྣམས་ཇི་ལྟར་ཉམས་སུ་ལེན་ཚུལ་དང་། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཞི་རྒྱས་དབང་དྲག་གི་ལས་སྒྲུབ་ཚུལ། མཐར་མཆོག་གི་དངོས་གྲུབ་བམ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་ཐབས་བཅས་བསྟན་པ་ལ་དམིགས་ཡོད།

༤. གཞུང་ཚད་དང་བརྗོད་དོན།

གཞུང་འདི་ནི་དུམ་བུ་བཞིའམ་ས་བཅད་ཆེན་པོ་བཞིར་ཕྱེ་ནས་བསྟན་ཡོད།

དུམ་བུ་དང་པོ། སྔགས་དང་ཐིག་ལེའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད།

འདིར་རྣལ་འབྱོར་པས་ཐོག་མར་ཕྱི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དང་ནང་བཅུད་ཀྱི་ལྷའི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྐྱེད་ཚུལ་བསྟན་ཡོད། ལྷུན་པོ་དང་གཞལ་ཡས་ཁང་བསྒོམ་པ་ནས་བཟུང་། རང་ལུས་རླུང་དང་མེའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ། ཡི་དམ་གྱི་ལྷ་ཚོགས་བསྐྱེད་པ། ཁྱད་པར་དུ་ལུས་ཀྱི་རྩ་འཁོར་ལ་ཐིག་ལེ་བསྒོམ་ཚུལ་དང་། སྔགས་ཀྱི་བཟླས་པ་བྱེད་ཚུལ་རྣམས་ཞིབ་ཏུ་བསྟན་ཡོད།

དུམ་བུ་གཉིས་པ། གཞན་གྱི་གདན་བསྒོམ་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད།

ས་བཅད་འདིར་ཕྲིན་ལས་བཞིའི་ལྷ་མོ་རྣམས་ཀྱི་བསྐྱེད་རིམ་དང་། ནད་གདོན་ཞི་བ། ཚེ་བསོད་རྒྱས་པ། དབང་དང་དྲག་པོའི་ལས་རྣམས་སྒྲུབ་ཚུལ་བསྟན་ཡོད། ཕྱོགས་བཞིའི་མཁའ་འགྲོ་མ་དང་ཁྲོ་མོ་རྣམས་ཀྱི་ཁ་དོག་དང་ཕྱག་མཚན། དེ་དག་གི་སྔགས་དང་ཕྱག་རྒྱ་ལ་བརྟེན་ནས་དངོས་གྲུབ་སྣ་ཚོགས་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ལམ་བསྟན་ཡོད།

དུམ་བུ་གསུམ་པ། སྦྱོར་བའི་གདན་གྱི་བསམ་གཏན་གྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད།

འདིར་གཙོ་བོ་ཟུང་འཇུག་གམ་སྦྱོར་བའི་རིམ་པ་བསྟན་ཏེ། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་ཉམས་ལེན་ལ་བརྟེན་ནས། ལུས་ཀྱི་རྩ་རླུང་གི་གནད་གཅུན་པ་དང་། བདུད་རྩི་འབེབས་སྦྱོང་གི་རིམ་པ། དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་ངོས་གཟུང་བའི་ཚུལ་རྣམས་གསུངས་ཡོད།

དུམ་བུ་བཞི་པ། ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་གཏན་ལ་ཕབ་པ།

འདི་ནི་མཐར་ཐུག་གི་དོན་ཏེ། སེམས་ཉིད་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་མངོན་དུ་བྱེད་ཚུལ་བསྟན་པའོ། །རྣམ་རྟོག་ཐམས་ཅད་སྤངས་ནས་རང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་རྗེན་པར་སྐྱོང་ཚུལ་དང་། འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱས་ནས། མི་གནས་པའི་མྱང་འདས་ཆེན་པོ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་མཐར་ཐུག་པ་དེ་བསྟན་ཡོད།

༥. ལྟ་གྲུབ་གཙོ་བོ།

གཞུང་འདིའི་ལྟ་གྲུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ནི་གསང་སྔགས་བླ་མེད་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ལྟ་བ་སྟེ།

• ལུས་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་འདུལ་བ། ཕྱི་རོལ་གྱི་ཆོས་རྣམས་ནང་ལུས་ཀྱི་རྩ་རླུང་ཐིག་ལེ་དང་འབྲེལ་བར་བལྟས་ནས། ལུས་ཀྱི་གནད་ལ་བསྣུན་ཏེ་རྣམ་རྟོག་གི་རླུང་འགོག་པ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་རྒྱས་པར་བྱེད་པ།
• བདེ་སྟོང་དབྱེར་མེད། སྟོང་པ་ཉིད་རྐྱང་པ་ཙམ་མ་ཡིན་པར། བདེ་བ་ཆེན་པོ་དང་སྟོང་པ་ཉིད་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉམས་སུ་ལེན་པ།
• དག་པ་རྣམ་གསུམ། སྣོད་བཅུད་ཐམས་ཅད་ལྷ་དང་གཞལ་ཡས་ཁང་དུ་དག་པར་བལྟ་ཞིང་། ཐ་མལ་གྱི་ཞེན་པ་སྤོང་བའི་ལྟ་བ་བཅས་སོ།།

༦. གལ་གནད་དང་ཤུགས་རྐྱེན།

གཞུང་འདི་ནི་བོད་ཀྱི་བསྟན་འགྱུར་ཁྲོད་དུ་བཞུགས་པའི་གདན་བཞིའི་སྐོར་གྱི་གཞུང་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན། རྒྱུད་འདི་དུས་འཁོར་དང་བདེ་མཆོག་སོགས་བཞིན་དུ་རྒྱ་ཁྱབ་ཏུ་མ་དར་ཡང་། རྣལ་འབྱོར་མ་རྒྱུད་ཀྱི་ཟབ་གནད་མང་པོ་ཞིག་གཞུང་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་རྟོགས་ཐུབ། ཁྱད་པར་དུ་ལོ་ཙཱ་བ་འགོས་ལྷས་བཙས་ཀྱི་བརྒྱུད་པ་འཛིན་མཁན་རྣམས་ལ་གཞུང་འདིས་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེན་པོ་ཐེབས་ཡོད། དེ་བཞིན་གསང་སྔགས་ཀྱི་བསྐྱེད་རྫོགས་ཀྱི་རིམ་པ་རྣམས་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་མན་ངག་གི་གཞུང་ཚད་ལྡན་ཞིག་ཏུ་བརྩི་བར་བྱེད།

༧. ཟུར་ལྟའི་ནང་དོན།

• གདན་བཞིའི་རྒྱུད།
• སློབ་དཔོན་ཛེ་ཏཱ་རི།
• འགོས་ལྷས་བཙས།
• མ་རྒྱུད།
• རྩ་རླུང་ཐིག་ལེ།

༨. རྩ་འགྲེལ།

གཞུང་འདི་ནི་རྩ་བའི་རྒྱུད་ «དཔལ་གདན་བཞིའི་རྒྱུད་» ཀྱི་དོན་འགྲེལ་ལམ་མན་ངག་གི་ཚུལ་དུ་མཛད་པའི་བསྟན་བཅོས་ཤིག་ཡིན། འདི་ཉིད་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་གཞུང་ཞིག་ཡིན་མོད། དོན་དུ་རྒྱུད་ཀྱི་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་གྲས་སུ་གཏོགས།

༩. དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ།

༡. ནང་ཁུལ་གྱི་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ།

• ཝེ་ཁེ་ཡིག་མཛོད།: «གདན་བཞིའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བཞི་པ་བཞུགས།»

༢. ཕྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ།

• ནང་བསྟན་དཔེ་ཚོགས་ལྟེ་གནས། (BDRC): གཞུང་འདི་བསྟན་འགྱུར་གྱི་ཁོངས་སུ་བཞུགས་ཡོད་པས། དེའི་སྐོར་གྱི་གློག་རྡུལ་དཔེ་ཆ་འཚོལ་ཞིབ་བྱེད་པར་ BDRC website ལ་གཟིགས་རོགས། (དཔེར་ན། བསྟན་འགྱུར་དཀར་ཆག་ཁྲོད་དུ་གཞུང་འདིའི་མཚན་བྱང་བཙལ་ན་རྙེད་ཐུབ།)